Azərbaycan.media xəbər verir ki, İndoneziyada yerləşən sirli mağaralardan birində edilən son kəşf bəşər tarixi ilə incəsənət arasındakı əlaqənin indiyədək düşünüləndən xeyli qədim olduğunu ortaya qoyub.
Müasir insanların əvvəllər qəbul ediləndən daha erkən dövrlərdə xəyal qurmağa və yaratmağa başladığını sübut edən bu tapıntı sivilizasiyanın başlanğıcını təxminən 68 min il geriyə aparır və mövcud elmi təsəvvürləri kökündən dəyişir.
Sulavesi sahillərində, Muna adasında yerləşən əhəngdaşı mağarasının qaranlıq dərinlikləri min illərdir gizlətdiyi sirri nəhayət üzə çıxarıb. Lianq Metanduno mağarasında aparılan araşdırmalar zamanı arxeoloqlar ən azı 67 min 800 il yaşı olan əl trafaretləri aşkar ediblər. Bu tapıntı indiyədək məlum olan ən qədim bədii ifadə nümunələri kimi qiymətləndirilir.
Sivri və təsirli görünüşə malik bu əl fiqurları təkcə rəsmlər deyil, həm də müasir insanların on minlərlə il əvvəl həyata keçirdiyi böyük miqrasiyanın ən qədim və konkret sübutları hesab olunur.
Avstraliyanın Qriffit Universitetinin tədqiqat rəhbərlərindən biri Maksim Aubert bildirib ki, bu kəşf təsadüfi və ya təcrid olunmuş bir hadisə deyil. Onun sözlərinə görə, bu tapıntı indiyədək diqqətdən kənarda qalmış, dərin köklərə malik mədəni ənənənin mövcudluğunu göstərir. Geniş yayılmış fikirlərin əksinə olaraq, bölgə sadəcə müvəqqəti dayanacaq olmayıb, erkən insanların yaşadığı, səyahət etdiyi və düşüncələrini incəsənət vasitəsilə ifadə etdiyi əsl mədəniyyət mərkəzi olub.
Qeyd olunur ki, əvvəllər bu mağaralardakı rəsmlərin yaşını dəqiq müəyyənləşdirmək mümkün deyildi. Lakin texnologiyanın inkişafı sayəsində boya üzərində əmələ gəlmiş kalsit təbəqəsinin yaşı ölçülə bilib. Alimlər uranın toriuma çevrilmə sürətini analiz edərək, mineral təbəqənin 67 min 800 il yaşı olduğunu müəyyən ediblər. Bu isə rəsmlərin özünün daha da qədim ola biləcəyini göstərir.
Mütəxəssislərin fikrincə, bu kəşf bəşər tarixi haqqında bildiklərimizi əsaslı şəkildə dəyişir. Arxeoloqlar hesab edirlər ki, bu cür bədii ifadələr sosial ehtiyacdan doğub. Müasir şəhərlərdə nəqliyyatın tənzimlənməsi üçün işıqforlara ehtiyac olduğu kimi, qədim insanlar da sosial əlaqələr genişləndikcə öz kimliklərini və mənsubiyyətlərini ifadə etmək üçün simvollara və incəsənətə üz tutublar.
Sulavesidə tapılan bu artefaktlar bəşəriyyətin Asiyadan Avstraliyaya doğru buz dövrü marşrutu boyunca hərəkətinə də işıq salır və müasir insanların Sahul qitəsinə çatma tarixini on minlərlə il geriyə çəkir. Alimlər hesab edirlər ki, bu tapıntı insan hekayəsinin sonu deyil, əksinə, keçmişimizi daha dərindən araşdırmağa çağıran yeni bir başlanğıcdır.