Azərbaycan.media xəbər verir ki, Azərbaycanda pensiya sistemi çərçivəsində bəzi kateqoriyalara aid şəxslərə “güzəştli pensiya” hüququ verilir. Bu hüquq əsasən ağır və zərərli əmək şəraitində çalışanlara, xüsusi peşə sahiblərinə, eləcə də sosial müdafiəyə daha çox ehtiyacı olan şəxslərə şamil olunur.
Məlumata görə, 1 iyul 2017-ci ildən qüvvəyə minən dəyişikliklərdən sonra bu kateqoriyalar üzrə yaş hədləri və pensiyaya çıxış şərtləri yenidən müəyyənləşdirilib. Nəticədə, əmək stajı və peşə xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq bəzi vətəndaşların daha erkən pensiyaya çıxmaq imkanları formalaşıb.
Mövzu ilə bağlı hüquqşünas Əkrəm Həsənov bildirib ki, ağır və zərərli şəraitdə çalışan şəxslərə güzəştli pensiya hüququnun tətbiqi uzun illərdir mövcuddur.
Onun sözlərinə görə, zaman-zaman bu sahədə müəyyən dəyişikliklər aparılsa da, gələcəkdə hansı peşələrin bu hüquqdan yararlanacağını indidən dəqiq söyləmək mümkün deyil:
“Azərbaycanda güzəştli pensiya yaşının daha geniş kütləyə tətbiq olunacağını gözləmirəm. Bunun əsas səbəbi iqtisadi amillərlə bağlıdır. Belə qərar qəbul olunarsa, Dövlət Sosial Müdafiə Fondundan daha çox vəsait tələb olunacaq. Halbuki fond hazırda da dövlət büdcəsinin dəstəyi ilə fəaliyyət göstərir”, – deyə hüquqşünas qeyd edib.
Ekspertlər hesab edirlər ki, gələcəkdə yalnız fiziki cəhətdən ağır peşələr deyil, yüksək psixoloji və intellektual gərginlik tələb edən sahələr də güzəştli pensiya siyahısına daxil edilə bilər. Bu sıraya kibertəhlükəsizlik mütəxəssisləri, süni intellekt analitikləri və hava hərəkətini idarə edən dispetçerlər kimi peşələr aid edilir.
Qeyd olunur ki, uzunmüddətli koqnitiv yüklənmə və daimi stres də insanın əmək qabiliyyətinə ciddi təsir göstərir. Bu səbəbdən gələcəkdə yüksək stresli rəqəmsal peşələrin də güzəştli pensiya hüququ əldə etməsi ilə bağlı müzakirələrin aparılması istisna edilmir.
