Əgər biz həyat yolumuzu yaradıcılıq üzərində qurmuşuqsa, mütaliə bizim üçün həm ilham, həm də təcrübə qazandıran ən əsas vasitədir. İstedad – böyük bir hədiyyə olsa da, tükənən bir qaynaqdır; buna görə də yaradıcı insanlar daim oxumalı, həm yerli, həm də dünya ədəbiyyatı ilə tanış olmalı, öz istedadlarını davamlı genişləndirməlidirlər.
Bu baxımdan, görkəmli ziyalımız Elçin Şıxlının “Sükutdan sitat” kitabı mənim üçün olduqca qiymətli oldu. Bir cavan jurnalist və yaradıcı şəxs kimi bu kitab mənə dünya ədəbiyyatını sevmək, onu dərindən anlamaq və yaradıcılıq potensialımı artırmaq üçün yeni qapılar açdı.
Elçin müəllim mənə dünya şöhrətli ingilis yazıçısı Ernest Heminqueyi sevdirdi. Onun əsərlərinə ilk dəfə maraqla üz tutdum və çox keçmədən “Əlvida silah” romanını taparaq oxumağa başladım. Bu əsər yalnız döyüş səhnələrini və hərbi hadisələri təsvir etmir; həm də insanın daxili aləmini, sevgi və itki duyğularını, həyatın sınaqlarını dərinlikli şəkildə əks etdirir.
Heminqueyin dili qısa və təsirlidir. Hər söz ölçülü və yerindədir; hər cümlə oxucunu birbaşa hadisələrin içinə çəkir, duyğuları hiss etdirir. Romanın qəhrəmanı Frederic Henri ilə tanış olmaq, onunla birlikdə döyüş meydanlarının soyuq səhərlərində olmaq, qorxularını və ümidlərini paylaşmaq deməkdir. Heminqueyin realizmi oxucunu hadisələrin içərisinə çəkir və insanın həyatın acı həqiqətləri qarşısında göstərdiyi dözümləri canlı şəkildə hiss etdirməyə qadirdir.
“Əlvida silah”da sevgi və müharibə paralel şəkildə təqdim olunur. Frederic və Catherine arasındakı münasibətlər döyüşün qəddar reallığı ilə əhatələnmişdir və bu, insan təcrübəsinin bütün rənglərini ortaya qoyur. Heminquey bu münasibətləri təsvir edərkən sadə və obyektiv dili ilə oxucuya həm hadisəni, həm də insan psixologiyasını aydın göstərir. Bu, onun yazıçılıq sənətindəki ustalığının parlaq nümunəsidir.
Bir cavan jurnalist və yaradıcı şəxs olaraq Heminqueyin əsərindən həm ilham aldım, həm də dərs götürdüm. Onun qəhrəmanlarının daxili səsi, həyatın və sevginin sınaqlarına qarşı göstərdikləri dözüm mənim üçün yazıçılıq yolunda əvəzolunmaz bir dərs oldu. Ədəbiyyat sadəcə sözlərin ardıcıl düzülüşü deyil, həm də insan təcrübəsinin və duyğularının dərin əksidir.
“Əlvida silah” mənim üçün yalnız roman olmayıb; o, yaradıcılığımın inkişafına töhfə verən bir məktəb, düşüncələrimi zənginləşdirən bir ilham mənbəyi oldu. Heminqueyin ustalığı göstərdi ki, ədəbiyyat yalnız oxumağı deyil, həm də düşünməyi və həyatın nüanslarını dərk etməyi tələb edir. Biz, yaradıcı insanlar, dünya ədəbiyyatını davamlı mütaliə etməli, hər əsərdə yeni dünyalar kəşf etməli və istedadımızı davamlı genişləndirməliyik.
Müəllif: Fuad Biləsuvarlı
AYB və AJB üzvü,
Prezident və Həsən bəy Zərdabi mükafatçısı
Mənbə: Azərbaycan.media