MDB-dən Ayrılan Moldova: Postsovet
Məkanında Yeni Geosiyasi Reallıq
Azərbaycan.media xəbər verir ki, professor Qulu Məhərrəmlinin fikirlərinə əsasən, son dövrlərdə beynəlxalq münasibətlər sistemində diqqətçəkən hadisələrdən biri Moldovanın Müstəqil Dövlətlər Birliyindən (Commonwealth of Independent States – MDB) çıxmasıdır. Bu qərar postsovet məkanında baş verən siyasi transformasiyaların mühüm göstəricisi hesab olunur.
Ekspertin qeyd etdiyi kimi, Maia Sandu tərəfindən imzalanan fərmanla təşkilatın təsis müqaviləsi, müvafiq protokolları və nizamnaməsi ləğv edilib. Bu qərar təsadüfi deyil. Bundan bir ay əvvəl Moldova hökuməti MDB ilə bağlı əsas müqavilələri qüvvədən salmış, daha sonra isə ölkə parlamenti bu addımı rəsmiləşdirmişdi. Beləliklə, Moldova təşkilatdan çıxışını hüquqi və siyasi baxımdan tam şəkildə tamamlayıb.
Tarixi kontekstdə isə Moldova 1991-ci ildə keçmiş SSRİ-dən ayrılmış, 1994-cü ildə MDB-yə qoşulmuşdu. Bu baxımdan, təşkilatdan çıxmaq qərarı ölkənin xarici siyasət kursunda yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilir.
Geosiyasi Fon və Regional Təsirlər
Professor Qulu Məhərrəmlinin yanaşmasına görə, bu hadisə qlobal miqyasda baş verən proseslər fonunda xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə United States və Iran arasında əldə olunmuş, etibarlılığı sual altında olan atəşkəs razılaşması fonunda Moldovanın qərarı beynəlxalq gündəmdə müsbət hadisə kimi qiymətləndirilir. Bu, dünya siyasətində yeni güc balansının formalaşdığını göstərən əlamətlərdən biri kimi qəbul edilir.
Analitiklər hesab edirlər ki, Moldovanın MDB-dən çıxması postsovet məkanında Rusiyanın təsir imkanlarının zəifləməsinə işarədir. Bu kontekstdə Vladimir Putinin rəhbərlik etdiyi siyasi xəttə qarşı region ölkələrinin daha müstəqil və Qərbyönümlü siyasət yürütməsi diqqət çəkir.
Siyasi Mesaj və Strateji Seçim
Moldovanın bu addımı yalnız hüquqi prosedur deyil, həm də strateji və ideoloji seçim kimi dəyərləndirilir. Ölkə Avropa inteqrasiyasını prioritet elan edərək öz gələcəyini Qərb strukturları ilə əməkdaşlıqda görür. Bu qərar MDB-nin nüfuzunun zəiflədiyini və təşkilatın effektivliyinin sual altına düşdüyünü göstərir.
Nəticə etibarilə, professor Qulu Məhərrəmlinin vurğuladığı kimi, Moldovanın MDB-dən ayrılması beynəlxalq münasibətlər sistemində yeni mərhələnin başlanğıcını simvolizə edir. Bu hadisə postsovet məkanında siyasi və geosiyasi reallıqların yenidən formalaşdığını təsdiqləyir.
Mənbə: Azərbaycan.media