{"id":77202,"date":"2026-04-30T08:52:37","date_gmt":"2026-04-30T04:52:37","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=77202"},"modified":"2026-04-30T08:52:37","modified_gmt":"2026-04-30T04:52:37","slug":"kainatin-sonu-daha-tez-g%c9%99l%c9%99-bil%c9%99r-yeni-arasdirma-f%c9%99rqli-ssenari-ir%c9%99li-surur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=77202","title":{"rendered":"Kainat\u0131n sonu daha tez g\u0259l\u0259 bil\u0259r? \u2013 Yeni ara\u015fd\u0131rma f\u0259rqli ssenari ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan.media<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, aliml\u0259rin son ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 kainat\u0131n sonu il\u0259 ba\u011fl\u0131 indiy\u0259d\u0259k q\u0259bul edil\u0259n n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259ri yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib.<br \/>\nQafqazinfo-nun m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, Donostia International Physics Center t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n hesablamalar\u0131na \u0259sas\u0259n, kainat\u0131n Big Bang-d\u0259n t\u0259xmin\u0259n 33,3 milyard il sonra sona \u00e7atmas\u0131 ehtimal\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Haz\u0131rda kainat\u0131n ya\u015f\u0131 13,8 milyard il hesabland\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu ssenariy\u0259 g\u00f6r\u0259, t\u0259xmin\u0259n 20 milyard il vaxt qal\u0131b.<br \/>\nAra\u015fd\u0131rmada \u0259sas diqq\u0259t Big Crunch (\u201cB\u00f6y\u00fck \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f\u201d) modelin\u0259 y\u00f6n\u0259lib. Bu n\u0259z\u0259riyy\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259, kainat\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra dayanacaq v\u0259 \u0259ks proses ba\u015flayacaq. N\u0259tic\u0259d\u0259 qalaktikalar, ulduzlar v\u0259 planetl\u0259r t\u0259dric\u0259n s\u0131x\u0131laraq bir n\u00f6qt\u0259d\u0259 toplanacaq.<br \/>\nAliml\u0259r bildirirl\u0259r ki, bu prosesin son m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 madd\u0259 son d\u0259r\u0259c\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0131xl\u0131\u011fa \u00e7atacaq v\u0259 kainat n\u0259h\u0259ng qara d\u0259likl\u0259r\u0259 \u00e7evril\u0259r\u0259k sona yax\u0131nla\u015facaq.<br \/>\nKainat\u0131n taleyind\u0259 \u0259sas rol oynayan amil is\u0259 Dark Energy hesab olunur. Elmi ictimaiyy\u0259td\u0259 haz\u0131rda iki \u0259sas ssenari m\u00fczakir\u0259 edilir: kainat\u0131n sonsuz geni\u015fl\u0259nm\u0259si v\u0259 \u201cistilik \u00f6l\u00fcm\u00fc\u201d, yaxud geni\u015fl\u0259nm\u0259nin dayanaraq geriy\u0259 \u00e7evrilm\u0259si.<br \/>\nSon m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r bu balans\u0131n d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rir. Dark Energy Spectroscopic Instrument t\u0259r\u0259find\u0259n 47 milyon qalaktikan\u0131n x\u0259rit\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si qaranl\u0131q enerjinin sabit olmaya bil\u0259c\u0259yini ortaya qoyub.<br \/>\nT\u0259dqiqat n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, qaranl\u0131q enerji zamanla d\u0259yi\u015f\u0259rs\u0259, kainat\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si yava\u015flaya v\u0259 h\u0259tta \u0259ks istiqam\u0259t\u0259 \u00e7evril\u0259 bil\u0259r. Bu halda kainatdak\u0131 b\u00fct\u00fcn madd\u0259 t\u0259dric\u0259n s\u0131xla\u015faraq \u201ct\u0259klik\u201d adlanan son m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 \u00e7ata bil\u0259r.<br \/>\nBununla bel\u0259, aliml\u0259r vur\u011fulay\u0131r ki, bu ssenari h\u0259l\u0259 tam t\u0259sdiql\u0259nm\u0259yib v\u0259 kainat\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 alternativ modell\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 ara\u015fd\u0131rmalar davam edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan.media x\u0259b\u0259r verir ki, aliml\u0259rin son ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 kainat\u0131n sonu il\u0259 ba\u011fl\u0131 indiy\u0259d\u0259k q\u0259bul edil\u0259n n\u0259z\u0259riyy\u0259l\u0259ri yenid\u0259n g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirib. Qafqazinfo-nun m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, Donostia International Physics Center t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n hesablamalar\u0131na \u0259sas\u0259n, kainat\u0131n Big&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":77203,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[75],"tags":[],"class_list":["post-77202","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-xbrlr"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=77202"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77202\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77205,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77202\/revisions\/77205"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/77203"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=77202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=77202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=77202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}