{"id":77002,"date":"2026-04-29T07:38:39","date_gmt":"2026-04-29T03:38:39","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=77002"},"modified":"2026-04-29T07:44:44","modified_gmt":"2026-04-29T03:44:44","slug":"28-aprel-isgalin-izi-v%c9%99-tarixi-h%c9%99qiq%c9%99tl%c9%99r-fuad-bil%c9%99suvarli-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=77002","title":{"rendered":"<span style=\"color:red\">28 aprel: i\u015f\u011fal\u0131n izi v\u0259 tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259r \u2013 Fuad Bil\u0259suvarl\u0131 yaz\u0131r<\/span>"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Bu d\u0259f\u0259 <span style=\"color: #ff0000;\">Az\u0259rbaycan.media<\/span> sayt\u0131n\u0131n <span style=\"color: #0000ff;\"><em>\u201cTarixin ibr\u0259tli d\u0259rsl\u0259ri\u201d<\/em><\/span> rubrikas\u0131nda rejissor-apar\u0131c\u0131, \u018fm\u0259kdar \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t Xadimi, D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u00e7\u0131s\u0131 Mehriban xan\u0131m \u018fl\u0259kb\u0259rzad\u0259nin \u201cBir g\u00fcn\u00fcn tarixi \u2013 28 aprel (i\u015f\u011fal tarixi)\u201d adl\u0131 verili\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131 haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m t\u0259hlil yaz\u0131s\u0131n\u0131 oxuya bil\u0259c\u0259ksiniz<\/strong>.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-77007 alignleft\" src=\"https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-05.54.40-1.jpeg\" alt=\"\" width=\"541\" height=\"356\" srcset=\"https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-05.54.40-1.jpeg 872w, https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-05.54.40-1-768x506.jpeg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 541px) 100vw, 541px\" \/><\/p>\n<p>Mehriban xan\u0131m \u018fl\u0259kb\u0259rzad\u0259nin Aztvd\u0259 yay\u0131mlanan \u201cBir g\u00fcn\u00fcn tarixi \u2013 28 aprel (i\u015f\u011fal tarixi)\u201d adl\u0131 verili\u015fi Az\u0259rbaycan tarixinin \u0259n h\u0259ssas v\u0259 ziddiyy\u0259tli m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 f\u0259rqli v\u0259 analitik bax\u0131\u015f t\u0259qdim edir. Proqram 1920-ci il 28 aprel hadis\u0259l\u0259rini t\u0259kc\u0259 xronoloji tarix kimi deyil, milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik prosesinin taleyini d\u0259yi\u015f\u0259n d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si kimi izah edir. Verili\u015fin g\u00fcc\u00fc ondad\u0131r ki, o, tarixi faktlar\u0131 sadalamaqla kifay\u0259tl\u0259nmir, \u0259ksin\u0259, h\u0259min faktlar\u0131n arxas\u0131nda gizl\u0259n\u0259n siyasi maraqlar\u0131, ideoloji t\u0259zyiql\u0259ri v\u0259 geosiyasi oyunlar\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xararaq tama\u015fa\u00e7\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 vadar edir. Bu yana\u015fma tarixi yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015fin bir par\u00e7as\u0131 kimi deyil, bu g\u00fcn\u00fcn milli yadda\u015f\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131ran canl\u0131 bir proses kimi t\u0259qdim edir.<br \/>\nMehriban \u018fl\u0259kb\u0259rzad\u0259nin analitik \u00fcslubu tama\u015fa\u00e7\u0131ya sad\u0259c\u0259 informasiya \u00f6t\u00fcrm\u00fcr, onu intellektual bir d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 m\u00fcst\u0259visin\u0259 apar\u0131r. 28 aprel hadis\u0259l\u0259ri bu bax\u0131\u015fda yaln\u0131z \u201ci\u015f\u011fal tarixi\u201d kimi deyil, h\u0259m d\u0259 milli kimliyin s\u0131nand\u0131\u011f\u0131, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik ideyas\u0131n\u0131n sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131 v\u0259 yenid\u0259n formala\u015fma m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 daxil oldu\u011fu bir d\u00f6n\u0259m kimi t\u0259qdim olunur. Bu m\u0259nada verili\u015f tarixi \u015f\u00fcurun d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 milli yadda\u015f\u0131n yenid\u0259n d\u0259rk edilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n bir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f xarakteri da\u015f\u0131y\u0131r.<br \/>\nVerili\u015fd\u0259 x\u00fcsusi vur\u011fulanan \u0259sas m\u0259qamlardan biri 1918-ci ild\u0259 qurulan Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u015e\u0259rqd\u0259 ilk demokratik respublika olmas\u0131d\u0131r. C\u00fcmhuriyy\u0259tin \u00f6mr\u00fc q\u0131sa \u2013 c\u0259mi 23 ay olsa da, bu d\u00f6vr Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyi tarixind\u0259 silinm\u0259z izl\u0259r burax\u0131b. Parlamentin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, d\u00f6vl\u0259t atributlar\u0131n\u0131n \u2013 bayraq, gerb v\u0259 himnin q\u0259bul olunmas\u0131, h\u00fcquqi v\u0259 demokratik d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar h\u0259min m\u0259rh\u0259l\u0259nin \u0259sas tarixi nailiyy\u0259tl\u0259ridir. Bu nailiyy\u0259tl\u0259r yaln\u0131z bir d\u00f6vr\u00fcn u\u011furu deyil, h\u0259m d\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik ideyas\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lini qoyan siyasi irs kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-77005 alignnone\" src=\"https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-05.54.41-1024x555.jpeg\" alt=\"\" width=\"561\" height=\"304\" srcset=\"https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-05.54.41-1024x555.jpeg 1024w, https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-05.54.41-768x416.jpeg 768w, https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-05.54.41.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 561px) 100vw, 561px\" \/><br \/>\nAz\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin formala\u015fmas\u0131nda h\u0259lledici m\u0259rh\u0259l\u0259 olub. O, xalq\u0131n \u00f6z taleyini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k g\u00fcc\u00fcn\u0259 malik oldu\u011funu s\u00fcbut etdi v\u0259 bu ideya sonrak\u0131 onillikl\u0259rd\u0259, m\u00fcxt\u0259lif tarixi t\u0259zyiql\u0259r\u0259 baxmayaraq, milli yadda\u015fda ya\u015fama\u011fa davam etdi. Verili\u015f C\u00fcmhuriyy\u0259t d\u00f6vr\u00fcn\u00fc yaln\u0131z tarixi fakt kimi deyil, azadl\u0131q ideyas\u0131n\u0131n v\u0259 demokratik irad\u0259nin simvolu kimi t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-77006 alignnone\" src=\"https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-05.54.40.jpeg\" alt=\"\" width=\"562\" height=\"416\" \/><\/p>\n<p>Lakin 1920-ci il 28 aprel hadis\u0259l\u0259ri bu d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik prosesini yar\u0131m\u00e7\u0131q qoydu. Bu tarix sad\u0259c\u0259 hakimiyy\u0259t d\u0259yi\u015fikliyi deyildi, milli ideyan\u0131n zorla dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, azadl\u0131q arzusunun sars\u0131d\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si idi. Sovet hakimiyy\u0259tinin qurulmas\u0131 il\u0259 yeni siyasi m\u0259rh\u0259l\u0259 ba\u015flasa da, bu m\u0259rh\u0259l\u0259 milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sin\u0259 ciddi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdi. Verili\u015f hadis\u0259l\u0259ri yaln\u0131z faktlar kimi deyil, onlar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 d\u0259rin n\u0259tic\u0259l\u0259r \u2013 siyasi irad\u0259nin m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, milli kimliyin s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 ideoloji t\u0259zyiql\u0259rin g\u00fccl\u0259nm\u0259si fonunda t\u0259hlil edir.<br \/>\nBurada 28 aprel h\u0259m son, h\u0259m d\u0259 yar\u0131m\u00e7\u0131q qalan ba\u015flan\u011f\u0131c kimi t\u0259qdim olunur. \u00c7\u00fcnki milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik ideyas\u0131 m\u0259hv edilm\u0259di, yaln\u0131z m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq dayand\u0131r\u0131ld\u0131 v\u0259 xalq\u0131n yadda\u015f\u0131nda ya\u015fama\u011fa davam etdi. Bu ideya sonradan m\u00fcxt\u0259lif formalarda \u2013 milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259, azadl\u0131q h\u0259r\u0259katlar\u0131nda v\u0259 n\u0259hay\u0259t, m\u00fcst\u0259qilliyin b\u0259rpas\u0131 prosesind\u0259 yenid\u0259n ortaya \u00e7\u0131xd\u0131.<br \/>\nProqram\u0131n m\u00fch\u00fcm x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri hadis\u0259l\u0259rin emosional deyil, tamamil\u0259 faktoloji v\u0259 analitik \u0259sasda t\u0259qdim olunmas\u0131d\u0131r. D\u00f6vr\u00fcn beyn\u0259lxalq siyasi m\u0259nz\u0259r\u0259si, regionda g\u00fcc balans\u0131, b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin maraqlar\u0131 v\u0259 geosiyasi prosesl\u0259r geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil edilir. Bu yana\u015fma tama\u015fa\u00e7\u0131ya tarixi yaln\u0131z n\u0259tic\u0259 kimi deyil, h\u0259m d\u0259 onun formala\u015fma s\u0259b\u0259bl\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 anlama imkan\u0131 yarad\u0131r.<br \/>\nVerili\u015f g\u00f6st\u0259rir ki, tarix t\u0259k bir bax\u0131\u015f buca\u011f\u0131 il\u0259 deyil, m\u00fcxt\u0259lif perspektivl\u0259rd\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ndirildikd\u0259 daha obyektiv v\u0259 d\u0259rin m\u0259nz\u0259r\u0259 ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. Bu is\u0259 h\u0259m tarixi \u015f\u00fcurun formala\u015fmas\u0131na, h\u0259m d\u0259 ictimai d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-77008 alignnone\" src=\"https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-05.54.41-1-1024x563.jpeg\" alt=\"\" width=\"541\" height=\"297\" srcset=\"https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-05.54.41-1-1024x563.jpeg 1024w, https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-05.54.41-1-768x422.jpeg 768w, https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-05.54.41-1.jpeg 1071w\" sizes=\"auto, (max-width: 541px) 100vw, 541px\" \/><br \/>\nEyni zamanda proqramda 28 aprel hadis\u0259l\u0259rinin bu g\u00fcnl\u0259 \u0259laq\u0259si x\u00fcsusi vur\u011fulan\u0131r. Tarixi hadis\u0259l\u0259rin yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015fd\u0259 qalmad\u0131\u011f\u0131, bu g\u00fcn d\u0259 milli kimlik, d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si v\u0259 ictimai yadda\u015fda m\u00fch\u00fcm rol oynad\u0131\u011f\u0131 qeyd olunur. Tarixi yadda\u015f burada sad\u0259c\u0259 xat\u0131rlama akt\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259rk etm\u0259sinin \u0259sas vasit\u0259si kimi t\u0259qdim edilir.<br \/>\n\u00dcmumilikd\u0259 \u201cBir g\u00fcn\u00fcn tarixi \u2013 28 aprel\u201d verili\u015fi Az\u0259rbaycan tarixinin \u0259n h\u0259ssas m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n birin\u0259 yeni v\u0259 d\u0259rin analitik yana\u015fma t\u0259qdim edir. Proqram ke\u00e7mi\u015fi yaln\u0131z izah etmir, onu bu g\u00fcn\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sistemin\u0259 ba\u011flay\u0131r v\u0259 ictimai yadda\u015f\u0131n formala\u015fmas\u0131na xidm\u0259t edir. 28 aprel burada t\u0259kc\u0259 bir tarix deyil, yadda\u015f\u0131n i\u00e7ind\u0259 ya\u015fayan v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259ni formala\u015fd\u0131ran bir simvol kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<br \/>\nBel\u0259likl\u0259, verili\u015f t\u0259kc\u0259 televiziya proqram\u0131 deyil, milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk prosesin\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-77009 alignnone\" src=\"https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-07.32.27-1024x379.jpeg\" alt=\"\" width=\"546\" height=\"202\" srcset=\"https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-07.32.27-1024x379.jpeg 1024w, https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-07.32.27-768x284.jpeg 768w, https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-04-29-at-07.32.27.jpeg 1331w\" sizes=\"auto, (max-width: 546px) 100vw, 546px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-77010 alignnone\" src=\"https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-01-27-at-19.36.40-1024x550.jpeg\" alt=\"\" width=\"544\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-01-27-at-19.36.40-1024x550.jpeg 1024w, https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-01-27-at-19.36.40-768x412.jpeg 768w, https:\/\/azerbaycan.media\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/WhatsApp-Image-2026-01-27-at-19.36.40.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 544px) 100vw, 544px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Se11COWv5Tw?si=283rV5LrfDdaZQwc\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u00fc\u0259llif: Fuad Bil\u0259suvarl\u0131 \u2014 AYB v\u0259 AJB \u00fczv\u00fc, Prezident v\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi m\u00fckafat\u00e7\u0131s\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u0259nb\u0259: Az\u0259rbaycan.media<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Bu d\u0259f\u0259 Az\u0259rbaycan.media sayt\u0131n\u0131n \u201cTarixin ibr\u0259tli d\u0259rsl\u0259ri\u201d rubrikas\u0131nda rejissor-apar\u0131c\u0131, \u018fm\u0259kdar \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t Xadimi, D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u00e7\u0131s\u0131 Mehriban xan\u0131m \u018fl\u0259kb\u0259rzad\u0259nin \u201cBir g\u00fcn\u00fcn tarixi \u2013 28 aprel (i\u015f\u011fal tarixi)\u201d adl\u0131 verili\u015fi il\u0259 ba\u011fl\u0131&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":77003,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70],"tags":[],"class_list":["post-77002","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-thlil"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77002","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=77002"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77002\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":77013,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/77002\/revisions\/77013"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/77003"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=77002"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=77002"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=77002"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}