{"id":74776,"date":"2026-04-04T08:59:09","date_gmt":"2026-04-04T04:59:09","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=74776"},"modified":"2026-04-04T08:59:09","modified_gmt":"2026-04-04T04:59:09","slug":"edebi-muhitde-reqabet-ve-munasibetler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=74776","title":{"rendered":"\u018fD\u018fB\u0130 M\u00dcH\u0130TD\u018f R\u018fQAB\u018fT V\u018f M\u00dcNAS\u0130B\u018fTL\u018fR"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u018fd\u0259bi m\u00fchit h\u0259r zaman fikir, s\u00f6z v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q meydan\u0131 olmu\u015fdur. Bu m\u00fchitd\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar, \u015fairl\u0259r v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 adamlar\u0131 yaln\u0131z \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 bir-biril\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259d\u0259bi prosesin istiqam\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirirl\u0259r. R\u0259qab\u0259t v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u0259d\u0259biyyat\u0131n inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayan iki \u0259sas amildir. Bu anlay\u0131\u015flar b\u0259z\u0259n bir-birini tamamlay\u0131r, b\u0259z\u0259n is\u0259 ziddiyy\u0259t t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k yarad\u0131c\u0131l\u0131q m\u00fchitind\u0259 g\u0259rginlik yarad\u0131r. Lakin ist\u0259nil\u0259n halda onlar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu \u0259d\u0259bi h\u0259yat\u0131n dinamikliyini t\u0259min edir.<br \/>\n\u018fd\u0259bi r\u0259qab\u0259t, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, yarad\u0131c\u0131l\u0131q keyfiyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259lm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir. H\u0259r bir s\u0259n\u0259tkar \u00f6z s\u00f6z\u00fcn\u00fc dem\u0259k, f\u0259rql\u0259nm\u0259k v\u0259 yadda qalmaq ist\u0259yir. Bu ist\u0259k onu daha \u00e7ox oxuma\u011fa, d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 v\u0259 yazma\u011fa s\u00f6vq edir. R\u0259qab\u0259t olmayan m\u00fchitd\u0259 dur\u011funluq yaran\u0131r, eyni m\u00f6vzular t\u0259krar olunur v\u0259 yenilik hissi itir. Sa\u011flam r\u0259qab\u0259t is\u0259 \u0259d\u0259biyyata yeni n\u0259f\u0259s g\u0259tirir, f\u0259rqli \u00fcslublar\u0131n v\u0259 bax\u0131\u015flar\u0131n meydana \u00e7\u0131xmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. Bu bax\u0131mdan r\u0259qab\u0259t \u0259d\u0259bi inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u0259rriki kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir.<br \/>\nLakin r\u0259qab\u0259tin sa\u011flam olmas\u0131 \u0259sas \u015f\u0259rtdir. \u018fg\u0259r r\u0259qab\u0259t \u015f\u0259xsi ambisiyalara, q\u0131sqancl\u0131\u011fa v\u0259 \u0259dal\u0259tsiz t\u0259nqid\u0259 \u0259saslanarsa, bu zaman \u0259d\u0259bi m\u00fchit z\u0259r\u0259r g\u00f6r\u00fcr. S\u0259n\u0259tkarlar bir-birini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259 g\u00f6zd\u0259n salma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, n\u0259tic\u0259d\u0259 is\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q ikinci plana ke\u00e7ir. Bel\u0259 m\u00fchitd\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n \u00f6z\u00fc yox, \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Bu is\u0259 istedadl\u0131 q\u0259l\u0259m sahibl\u0259rinin ruhdan d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 b\u0259z\u0259n yarad\u0131c\u0131l\u0131qdan uzaqla\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<br \/>\n\u018fd\u0259bi m\u00fchitd\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r d\u0259 \u0259n az r\u0259qab\u0259t q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mlidir. Yaz\u0131\u00e7\u0131lar v\u0259 \u015fairl\u0259r aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 h\u00f6rm\u0259t, anlay\u0131\u015f v\u0259 d\u0259st\u0259k olmal\u0131d\u0131r. \u018fd\u0259bi m\u00fchit yaln\u0131z r\u0259qab\u0259t meydan\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 fikir m\u00fcbadil\u0259si, t\u0259cr\u00fcb\u0259 payla\u015f\u0131m\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi birlik m\u0259kan\u0131d\u0131r. B\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkarlar tarix boyu bir-biril\u0259 \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 olmu\u015f, m\u00fczakir\u0259l\u0259r aparm\u0131\u015f v\u0259 bu yolla \u0259d\u0259biyyat\u0131 z\u0259nginl\u0259\u015fdirmi\u015fl\u0259r. Sa\u011flam m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u0259d\u0259bi m\u00fchitd\u0259 dostluq v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u00fchiti yarad\u0131r.<br \/>\nM\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin d\u00fczg\u00fcn qurulmas\u0131 g\u0259nc yazarlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. T\u0259cr\u00fcb\u0259li q\u0259l\u0259m sahibl\u0259rinin d\u0259st\u0259yi, m\u0259sl\u0259h\u0259ti v\u0259 t\u0259nqidi g\u0259ncl\u0259rin formala\u015fmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r. \u018fg\u0259r bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r s\u0259mimi v\u0259 obyektiv olarsa, yeni n\u0259sil daha sa\u011flam \u0259d\u0259bi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 il\u0259 yeti\u015fir. \u018fks halda, ya \u0259sass\u0131z t\u0259rifl\u0259r, ya da da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 t\u0259nqid g\u0259ncl\u0259rin inki\u015faf\u0131na mane olur.<br \/>\n\u018fd\u0259bi t\u0259nqid d\u0259 bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259sidir. T\u0259nqid obyektiv v\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olduqda yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t edir. S\u0259n\u0259tkar \u00f6z s\u0259hvl\u0259rini g\u00f6r\u00fcr, \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yir v\u0259 daha m\u00fck\u0259mm\u0259l \u0259s\u0259rl\u0259r yarad\u0131r. Lakin q\u0259r\u0259zli v\u0259 \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259saslanan t\u0259nqid \u0259d\u0259bi m\u00fchitd\u0259 inams\u0131zl\u0131q yarad\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n t\u0259nqid\u00e7inin m\u0259suliyy\u0259ti b\u00f6y\u00fckd\u00fcr v\u0259 o, \u0259dal\u0259tli m\u00f6vqe tutmal\u0131d\u0131r.<br \/>\nM\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin t\u0259siri il\u0259 \u0259d\u0259bi m\u00fchit daha a\u00e7\u0131q v\u0259 geni\u015f olmu\u015fdur. Bu, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n m\u00fcsb\u0259t hald\u0131r, \u00e7\u00fcnki yaz\u0131\u00e7\u0131lar daha geni\u015f auditoriyaya \u00e7\u0131x\u0131\u015f \u0259ld\u0259 edir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 r\u0259qab\u0259t daha s\u0259rt v\u0259 b\u0259z\u0259n n\u0259zar\u0259tsiz hala g\u0259lir. Sosial mediada yaranan m\u00fcbahis\u0259l\u0259r, \u0259sass\u0131z ittihamlar v\u0259 qeyri-etik davran\u0131\u015flar \u0259d\u0259bi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin keyfiyy\u0259tin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fcasir \u0259d\u0259bi m\u00fchitd\u0259 etik davran\u0131\u015f qaydalar\u0131na riay\u0259t etm\u0259k daha da vacibdir.<br \/>\n\u018fd\u0259bi m\u00fchitd\u0259 r\u0259qab\u0259t v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r bir-birind\u0259n ayr\u0131lmaz anlay\u0131\u015flard\u0131r. Onlar\u0131n d\u00fczg\u00fcn tarazl\u0131\u011f\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min edir. R\u0259qab\u0259t yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 stimulla\u015fd\u0131r\u0131r, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r is\u0259 bu yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n sa\u011flam m\u00fchitd\u0259 formala\u015fmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131r. \u018fg\u0259r bu iki amil aras\u0131nda balans qorunarsa, \u0259d\u0259biyyat h\u0259m keyfiyy\u0259t, h\u0259m d\u0259 m\u0259zmun bax\u0131m\u0131ndan z\u0259nginl\u0259\u015fir.<br \/>\nN\u0259tic\u0259 olaraq dem\u0259k olar ki, \u0259d\u0259bi m\u00fchitd\u0259 r\u0259qab\u0259t v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r bir-birini tamamlayan v\u0259 inki\u015faf\u0131 t\u0259min ed\u0259n \u0259sas q\u00fcvv\u0259l\u0259rdir. Sa\u011flam r\u0259qab\u0259t yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011fa t\u0259kan verir, s\u0259mimi v\u0259 \u0259dal\u0259tli m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r is\u0259 bu yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131na v\u0259 inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t edir. \u018fg\u0259r \u0259d\u0259bi m\u00fchitd\u0259 bu prinsipl\u0259r\u0259 riay\u0259t olunarsa, \u0259d\u0259biyyat daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259l\u0259r v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin m\u0259n\u0259vi h\u0259yat\u0131nda daha b\u00f6y\u00fck rol oynayar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u270d Sevil Azadq\u0131z\u0131 <\/strong><br \/>\n<strong>04.04.2026<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u0259nb\u0259: Az\u0259rbaycan.media<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u018fd\u0259bi m\u00fchit h\u0259r zaman fikir, s\u00f6z v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131q meydan\u0131 olmu\u015fdur. Bu m\u00fchitd\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar, \u015fairl\u0259r v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 adamlar\u0131 yaln\u0131z \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 deyil, h\u0259m d\u0259 bir-biril\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u0259d\u0259bi prosesin&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":74777,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-74776","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74776","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74776"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74776\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74778,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74776\/revisions\/74778"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/74777"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74776"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74776"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74776"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}