{"id":74107,"date":"2026-03-27T00:32:40","date_gmt":"2026-03-26T20:32:40","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=74107"},"modified":"2026-03-27T00:37:46","modified_gmt":"2026-03-26T20:37:46","slug":"eli-k%c9%99rim-poeziyasinin-f%c9%99ls%c9%99f%c9%99si-fuad-bil%c9%99suvarli-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=74107","title":{"rendered":"\u018fli K\u0259rim poeziyas\u0131n\u0131n f\u0259ls\u0259f\u0259si&#8230; \u2013 Fuad Bil\u0259suvarl\u0131 yaz\u0131r"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: center;\"><em><span style=\"color: #0000ff;\"><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u018fli K\u0259rim \u2013 95<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n<p>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/goychay-encyclopedia.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/eli-kerim.jpg\" alt=\"G\u00f6y\u00e7ay ensiklopediyas\u0131\" width=\"327\" height=\"439\" \/><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131nda el\u0259 \u015fairl\u0259r var ki, onlar\u0131n ya\u015f\u0131 t\u0259qviml\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fcr. Onlar\u0131n ya\u015f\u0131 oxunduqca art\u0131r, duyulduqca d\u0259rinl\u0259\u015fir, h\u0259r yeni n\u0259sild\u0259 yenid\u0259n do\u011fulur. \u018fli K\u0259rim d\u0259 m\u0259hz bu \u015fairl\u0259rd\u0259ndir. Bu il onun anadan olmas\u0131n\u0131n 95 ili tamam olur. Amma \u018fli K\u0259rim 95 ya\u015f\u0131nda deyil \u2013 o, bu g\u00fcn d\u0259 g\u0259ncdir, bu g\u00fcn d\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131d\u0131r, bu g\u00fcn d\u0259 yan\u0131r, bu g\u00fcn d\u0259 insan\u0131n daxilin\u0259 toxunan o narahat suallar\u0131 verm\u0259y\u0259 davam edir.<br \/>\n\u018fli K\u0259rimin poeziyas\u0131 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 daxili s\u0259sin poeziyas\u0131d\u0131r. Bu s\u0259s b\u0259z\u0259n sakit bir p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131 kimi g\u0259lir, b\u0259z\u0259n is\u0259 insan\u0131n ruhunu silk\u0259l\u0259y\u0259n bir haraya \u00e7evrilir. Onun \u015feirl\u0259rind\u0259 zahiri hadis\u0259l\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox daxili prosesl\u0259r \u2013 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin, hissin, vicdan\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259ti \u00f6n plandad\u0131r. Bu poeziya oxucudan sad\u0259c\u0259 oxuma\u011f\u0131 yox, d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259yi, hiss etm\u0259yi, b\u0259z\u0259n is\u0259 \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 hesabat verm\u0259yi t\u0259l\u0259b edir.<br \/>\n<strong>\u201cQay\u0131t\u201d<\/strong> \u015feirind\u0259 bu daxili s\u0259s h\u0259sr\u0259t\u0259 \u00e7evrilir. Burada adi bir ayr\u0131l\u0131q yoxdur; burada kainat\u0131n d\u00fcz\u0259ninin pozulmas\u0131 var. \u201cQay\u0131t, yerin\u0259 qoy Ay\u0131, G\u00fcn\u0259\u015fi\u201d dey\u0259n \u015fair \u0259slind\u0259 bir insan\u0131n yoxlu\u011fu il\u0259 d\u00fcnyan\u0131n nizam\u0131n\u0131n da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 deyir. Bu, sevgi lirikas\u0131ndan daha art\u0131qd\u0131r \u2013 bu, varl\u0131\u011f\u0131n harmoniyas\u0131 haqq\u0131nda poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259dir. Sevil\u0259n yoxdursa, h\u0259yat da \u00f6z oxundan \u00e7\u0131x\u0131r. Bu yana\u015fma \u018fli K\u0259rimin sevgiy\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259ls\u0259fi v\u0259 kosmik baxd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<br \/>\n<strong>\u201c\u0130ki sevgi\u201d<\/strong> \u015feiri is\u0259 onun poetik intellektinin \u0259n parlaq n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Burada sevgi sad\u0259c\u0259 hiss kimi yox, se\u00e7im kimi t\u0259qdim olunur. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259 yand\u0131ran, insan\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n, onu ba\u015fqa bir m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 ke\u00e7ir\u0259n sevgi var; dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259 is\u0259 rahat, g\u00fcnd\u0259lik, risksiz bir ba\u011fl\u0131l\u0131q. \u015eairin sevgisi \u201csusuzlu\u011fun doda\u011f\u0131 su sev\u0259n kimi\u201ddirs\u0259, o biri sevgi \u201ckabab \u00fcstd\u0259n s\u0259rin su\u201d kimidir. Bu qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131rma sad\u0259c\u0259 obraz oyunu deyil \u2013 bu, insan\u0131n h\u0259yat f\u0259ls\u0259f\u0259sinin se\u00e7imi m\u0259s\u0259l\u0259sidir: insan yanaraq b\u00f6y\u00fcm\u0259yi se\u00e7ir, yoxsa rahatl\u0131q i\u00e7ind\u0259 solma\u011f\u0131?<br \/>\n<strong>\u201cO q\u0131za\u201d<\/strong> \u015feirind\u0259 \u018fli K\u0259rim ideal axtar\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131x\u0131r. Bu ideal zahiri g\u00f6z\u0259llikl\u0259 ba\u011fl\u0131 deyil. \u015eair \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas olan insan\u0131n daxili d\u00fcnyas\u0131d\u0131r \u2013 onun m\u0259nas\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si, bax\u0131\u015f\u0131. \u201cM\u0259nal\u0131 g\u00f6zl\u0259r\u201d ifad\u0259si burada t\u0259sad\u00fcfi deyil; bu, b\u00fct\u00f6v bir estetik meyar\u0131n ifad\u0259sidir. Bu \u015feird\u0259 g\u0259nclik romantizmi il\u0259 yana\u015f\u0131, ciddi h\u0259yat f\u0259ls\u0259f\u0259si d\u0259 var: h\u0259yat sad\u0259c\u0259 \u015f\u0259nlik v\u0259 n\u00fcmayi\u015f deyil, o, m\u0259suliyy\u0259t, se\u00e7im v\u0259 m\u0259n\u0259vi y\u00fckd\u00fcr.<br \/>\n<strong>\u201cQaytar ana borcunu\u201d<\/strong> \u015feiri is\u0259 Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131nda anal\u0131q m\u00f6vzusunun \u0259n a\u011f\u0131r v\u0259 \u0259n vicdanl\u0131 ifad\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Burada ana obraz\u0131 adi bir ail\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sini a\u015f\u0131r v\u0259 \u00fcmumb\u0259\u015f\u0259ri bir m\u0259na qazan\u0131r. Ana \u2013 s\u0259ssiz f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n, g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131n, \u00f6z\u00fcn\u00fc unutma\u011f\u0131n simvoludur. \u015eairin \u201co borc s\u0259nin \u00f6z\u00fcns\u0259n\u201d dem\u0259si insan\u0131 i\u00e7ind\u0259n sars\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki burada s\u00f6hb\u0259t maddi borcdan getmir; bu, insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259 duran m\u0259n\u0259vi m\u0259suliyy\u0259tdir \u2013 qaytar\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan, amma d\u0259rk edilm\u0259si vacib olan bir borc.<br \/>\n\u201cAtam\u0131n xatir\u0259si\u201d \u015feirind\u0259 is\u0259 f\u0259rqli bir emosional m\u00fchit qurulur. Burada ata obraz\u0131 s\u0259rt, lakin daxil\u0259n k\u00f6vr\u0259k bir insan kimi t\u0259qdim olunur. Bu ata sevgisini s\u00f6zl\u0259 ifad\u0259 etmir, amma h\u0259yat\u0131n\u0131 bu sevgi \u00fcz\u0259rind\u0259 qurur. \u201c\u00d6vlad \u00fc\u00e7\u00fcn can verm\u0259yi daha asand\u0131 ona\u201d misras\u0131 b\u00fct\u00f6v bir n\u0259sil ki\u015fil\u0259rin psixologiyas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131r. Bu \u015feir h\u0259m d\u0259 gecikmi\u015f etiraflar\u0131n, deyilm\u0259mi\u015f s\u00f6zl\u0259rin v\u0259 zaman\u0131nda qiym\u0259ti bilinm\u0259y\u0259n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r.<br \/>\n<strong>\u201cN\u0259 xo\u015fb\u0259xt imi\u015f\u0259m bir zaman Allah\u201d<\/strong> \u015feirind\u0259 \u018fli K\u0259rim insan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck yan\u0131lmas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir \u2013 xo\u015fb\u0259xtliyi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 anda yox, itirdikd\u0259n sonra anlamaq. \u015eair burada adi h\u0259yat anlar\u0131n\u0131 \u2013 bir st\u0259kan su i\u00e7m\u0259yi, i\u015f\u0259 gedib-g\u0259lm\u0259yi, bir bax\u0131\u015f\u0131 \u2013 b\u00f6y\u00fck s\u0259ad\u0259t kimi t\u0259qdim edir. Bu sad\u0259likd\u0259 d\u0259rin bir f\u0259ls\u0259f\u0259 var: xo\u015fb\u0259xtlik \u0259slind\u0259 b\u00f6y\u00fck hadis\u0259l\u0259rd\u0259 deyil, g\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131n i\u00e7ind\u0259 gizl\u0259nir. Sad\u0259c\u0259 insan bunu gec anlay\u0131r.<br \/>\n\u201c\u015e\u0259hidlik zirv\u0259si\u201dnd\u0259 is\u0259 \u018fli K\u0259rim art\u0131q f\u0259rdi hissl\u0259rin s\u0259rh\u0259dini a\u015f\u0131r v\u0259 ictimai-f\u0259ls\u0259fi m\u00fcst\u0259viy\u0259 ke\u00e7ir. Burada o, N\u0259simi obraz\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259n \u0259qid\u0259nin, inam\u0131n v\u0259 ideyan\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Fiziki a\u011fr\u0131 ke\u00e7icidir, amma \u0259qid\u0259 qal\u0131c\u0131d\u0131r. Alt\u0131 y\u00fcz il \u0259vv\u0259l ya\u015fanan bir faci\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 aktuald\u0131rsa, dem\u0259li, bu poeziya zamans\u0131zd\u0131r. Bu \u015feird\u0259 tarix, f\u0259ls\u0259f\u0259 v\u0259 poeziya bir n\u00f6qt\u0259d\u0259 birl\u0259\u015fir.<br \/>\n\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u018fli K\u0259rimin poeziyas\u0131 suallar poeziyas\u0131d\u0131r. O, cavab verm\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259smir. \u018fksin\u0259, oxucunu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr, onu daxili dialoqa \u00e7\u0259kir. Onun \u015feirl\u0259rind\u0259 insan\u0131n \u00f6z\u00fc il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fm\u0259si var \u2013 vicdanla, yadda\u015fla, sevgi il\u0259, pe\u015fmanl\u0131qla \u00fczl\u0259\u015fm\u0259si. Bu poeziya rahatl\u0131q vermir, amma insan\u0131 z\u0259nginl\u0259\u015fdirir.<br \/>\n\u018fli K\u0259rim 95 il \u0259vv\u0259l do\u011fulub. Amma onun \u015feirl\u0259ri bu g\u00fcn d\u0259 ya\u015fay\u0131r, bu g\u00fcn d\u0259 bizi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r: vicdana, sevgiy\u0259, m\u0259suliyy\u0259t\u0259, \u0259qid\u0259y\u0259. O, oxunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yox, duyulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yazan \u015fairdir. V\u0259 bel\u0259 \u015fairl\u0259r zaman\u0131n i\u00e7ind\u0259 yox, zaman\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 ya\u015fay\u0131r. Onlar qocalm\u0131r \u2013 onlar h\u0259r oxunduqda yenid\u0259n do\u011fulur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ZsRyL8LYmls?si=jQRYF_3qn9P8ibIZ\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/RM9YVWEeB1Q?si=HQm9yHfypJou-vtI\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/ckdNOtMlie8?si=v1winjpVPVZLb1rL\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u00fc\u0259llif: Fuad Bil\u0259suvarl\u0131<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>AYB v\u0259 AJB \u00fczv\u00fc, Prezident v\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi m\u00fckafat\u00e7\u0131s\u0131.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u0259nb\u0259: Az\u0259rbaycan.media<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u018fli K\u0259rim \u2013 95 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":74108,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,1],"tags":[],"class_list":["post-74107","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74107","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=74107"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74107\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":74112,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/74107\/revisions\/74112"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/74108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=74107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=74107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=74107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}