{"id":73133,"date":"2026-03-14T21:54:56","date_gmt":"2026-03-14T17:54:56","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=73133"},"modified":"2026-03-14T21:53:59","modified_gmt":"2026-03-14T17:53:59","slug":"gunel-natiqin-on-iki-yolcu-hekay%c9%99si-postq%c9%99l%c9%99b%c9%99-n%c9%99sri-kontekstind%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=73133","title":{"rendered":"G\u00fcnel Natiqin \u201cOn iki yol\u00e7u\u201d hekay\u0259si postq\u0259l\u0259b\u0259 n\u0259sri kontekstind\u0259"},"content":{"rendered":"<div class=\"entry-content alignfull wp-block-post-content has-global-padding is-layout-constrained wp-block-post-content-is-layout-constrained\">\n<p>2020-ci ilin pay\u0131z\u0131nda qazan\u0131lm\u0131\u015f q\u0259l\u0259b\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 otuzillik m\u0259\u011flubiyy\u0259t kompleksind\u0259n qurtulmu\u015f \u00abyeni insan\u00bb\u0131n do\u011fulu\u015funu t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n postq\u0259l\u0259b\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoyub. Bu d\u00f6vr\u00fcn \u0259d\u0259biyyat\u0131 art\u0131q pafoslu \u015f\u00fcarlardan uzaqla\u015faraq d\u0259rin psixoloji qatlara, f\u0259rdin daxili d\u00fcnyas\u0131na v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin \u015f\u00fcurda buraxd\u0131\u011f\u0131 silinm\u0259z izl\u0259r\u0259 enm\u0259yi t\u0259l\u0259b edir. Postq\u0259l\u0259b\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 h\u0259m d\u0259 bir katarsis funksiyas\u0131 da\u015f\u0131yaraq c\u0259miyy\u0259tin ill\u0259rl\u0259 y\u0131\u011f\u0131l\u0131b qalm\u0131\u015f travmalar\u0131n\u0131 b\u0259dii s\u00f6z vasit\u0259sil\u0259 sa\u011faltma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu kontekstd\u0259 G\u00fcnel Natiqin \u00abOn iki yol\u00e7u\u00bb hekay\u0259si otuz illik h\u0259sr\u0259t\u0259 son qoyan h\u0259rbi missiyan\u0131n t\u0259sviri olmaqla yana\u015f\u0131, bir xalq\u0131n z\u0259f\u0259r\u0259 ged\u0259n yolunun canl\u0131 panoram\u0131n\u0131 t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>Hekay\u0259nin strukturunda obrazlar\u0131n soyadlar\u0131 t\u0259sad\u00fcfi detal deyil, m\u00fc\u0259llifin \u00abVahid Az\u0259rbaycan\u00bb konsepsiyas\u0131n\u0131 simvolla\u015fd\u0131ran b\u0259dii vasit\u0259dir: Mayor Danyeri, Kapitan H\u00fcs\u00fcl\u00fc, Leytenant Qalal\u0131, \u00c7avu\u015f C\u0259yirli v\u0259 dig\u0259rl\u0259rinin soyadlar\u0131 Nax\u00e7\u0131vandan \u015e\u0259rura, La\u00e7\u0131ndan A\u011fdama q\u0259d\u0259r uzanan co\u011frafi birliyi t\u0259msil edir. Postq\u0259l\u0259b\u0259 n\u0259srinin m\u0259ramlar\u0131ndan biri kimi, bu detal z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f yadda\u015f\u0131n co\u011frafi adlar vasit\u0259sil\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u0259\u015fdirilm\u0259sini realla\u015fd\u0131r\u0131r. Nec\u0259 ki, m\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 biz ham\u0131m\u0131z Qaraba\u011fl\u0131 idik, hekay\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259llif h\u0259r bir h\u0259rb\u00e7ini \u00f6z do\u011fma yurdundan g\u0259l\u0259n bir \u201cel\u00e7i\u201d kimi t\u0259qdim ed\u0259r\u0259k V\u0259t\u0259n u\u011frunda sava\u015f\u0131n h\u0259r bir k\u0259ndin, oban\u0131n qisas borcuna \u00e7evrildiyin\u0259 vur\u011fu edir.<\/p>\n<p>Dinamik dialoqlar \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan \u201cOn iki yol\u00e7u\u201d hekay\u0259sinin c\u0259r\u0259yan etdiyi qapal\u0131 m\u0259kan \u2013 t\u0259yyar\u0259 salonu simvolik ke\u00e7id m\u0259kan\u0131d\u0131r. Q\u0259l\u0259b\u0259 namin\u0259 bil\u0259-ist\u0259y\u0259 \u00f6l\u00fcm\u0259 ged\u0259n h\u0259rb\u00e7il\u0259rin bu yolda canlar\u0131n\u0131 itirm\u0259kd\u0259n qorxmad\u0131qlar\u0131n\u0131 yerl\u0259 g\u00f6y aras\u0131ndak\u0131 etiraflar\u0131ndan izl\u0259yirik.<\/p>\n<p>M\u0259tnd\u0259ki h\u0259r bir jest, detal \u00abm\u0259nim a\u011fr\u0131m\u00bb anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00abV\u0259t\u0259n a\u011fr\u0131s\u0131\u00bbna nec\u0259 transformasiya olundu\u011funu n\u00fcmayi\u015f etdirir. \u018fs\u0259rin \u0259n t\u0259sirli detal\u0131 olan m\u00fch\u0259rrik u\u011fultusu i\u00e7ind\u0259 e\u015fidil\u0259n metal \u0259san\u0131n s\u0259si birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sinin dinm\u0259y\u0259n a\u011fr\u0131s\u0131, ill\u0259rl\u0259 sa\u011falmayan yaras\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi borcun t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcd\u00fcr. O m\u00fcharib\u0259d\u0259 \u00f6lm\u0259dikl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn mayorun v\u0259 kapitan\u0131n \u00f6zl\u0259rini g\u00fcnahkar bilm\u0259si, sa\u011f qalma\u011f\u0131n y\u00fck kimi q\u0259lbl\u0259rd\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131 bu travman\u0131 yaln\u0131z q\u0259l\u0259b\u0259 sevincinin sa\u011faldaca\u011f\u0131na i\u015far\u0259dir.<\/p>\n<p>Hekay\u0259 boyu h\u0259r bir d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcn\u00fcn v\u0259t\u0259n u\u011frunda son d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 yola d\u00fc\u015f\u0259rk\u0259n h\u0259m d\u0259 \u00f6t\u0259n ill\u0259rin itkisinin, m\u0259\u011flubiyy\u0259t ac\u0131s\u0131n\u0131n intiqam\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259din\u0259 \u015fahid oluruq. Lakin bu intiqam sad\u0259c\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n \u00fcz\u0259rind\u0259ki h\u0259rbi q\u0259l\u0259b\u0259 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r; o, h\u0259m d\u0259 f\u0259rdi a\u011fr\u0131lar\u0131n \u00fcmummilli qisasa \u00e7evril\u0259r\u0259k m\u0259n\u0259vi bax\u0131mdan sa\u011falmas\u0131 prosesidir. \u201cSiz deyirsiniz, h\u0259r k\u0259s \u00f6z torpa\u011f\u0131n\u0131n qoxusunu tan\u0131y\u0131r\u2026 M\u0259n tan\u0131m\u0131ram. M\u0259n yadda\u015f\u0131m\u0131 itirmi\u015f\u0259m. D\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n bunun intiqam\u0131n\u0131 alma\u011fa gedir\u0259m. B\u0259lk\u0259 onda itirdiyim adam\u0131 \u2014 \u00f6z\u00fcm\u00fc taparam\u2026\u201d \u2013 Leytenant Qalal\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259ri bu d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn yaln\u0131z torpaq u\u011frunda deyil, h\u0259m d\u0259 itirilmi\u015f milli yadda\u015f v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rkin b\u0259rpas\u0131 u\u011frunda ged\u0259n bir m\u00fcbariz\u0259 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. 1992-ci ild\u0259 Xocal\u0131da qar\u0131n alt\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131lan, ana-atas\u0131n\u0131 orada itir\u0259n k\u00f6rp\u0259nin indi bir zabit kimi h\u0259min torpaqlara qay\u0131tmas\u0131 tariximizin \u0259n b\u00f6y\u00fck \u0259dal\u0259t akt\u0131 oldu\u011fu kimi, h\u0259m d\u0259 f\u0259rdl\u0259rin inam\u0131n\u0131n, yadda\u015f\u0131n\u0131n geri d\u00f6nm\u0259si dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>Hekay\u0259nin sonunda m\u0259tn boyu \u00fcmumi ah\u0259ngd\u0259n \u00e7\u0131xan m\u0259lumat xarakterli c\u00fcml\u0259l\u0259rin bir jurnalistin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 m\u0259qal\u0259d\u0259n hiss\u0259l\u0259r oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fir. H\u0259min on iki yol\u00e7u\\d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcd\u0259n sa\u011f qalan birc\u0259 n\u0259f\u0259r \u2013 \u0259n g\u0259nc v\u0259 yolda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u00abt\u0259cr\u00fcb\u0259siz\u00bb, \u201canau\u015fa\u011f\u0131\u201d say\u0131lan S\u0259id Atab\u0259yli obraz\u0131 il\u0259 m\u00fc\u0259llif intiqamda \u201cv\u0259r\u0259s\u0259lik\u201d ideyas\u0131n\u0131 ir\u0259li \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>Sonda onu bir \u015f\u0259hid anas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fctd\u00fcy\u00fcn\u00fcn b\u0259lli olmas\u0131, qarda\u015f\u0131n\u0131n \u0259man\u0259ti kimi qorudu\u011fu qanl\u0131 \u015f\u0259rfini masan\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 qoyub \u201cM\u0259n \u015f\u0259hid anas\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fctd\u00fcy\u00fc \u0259sg\u0259r\u0259m. M\u0259n qorxa bilm\u0259zdim\u2026\u201d epizodu hekay\u0259nin emosional piki, kollektiv katarsisin ifad\u0259sidir. S\u0259id ke\u00e7mi\u015fin a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131 bug\u00fcn\u00fcn q\u0259l\u0259b\u0259sin\u0259 \u00e7evir\u0259n yeni n\u0259slin n\u00fcmay\u0259nd\u0259sidir \u2013 Qaraba\u011f\u0131 g\u00f6rm\u0259y\u0259n, onu yaln\u0131z genetik yadda\u015f v\u0259 onlara dan\u0131\u015f\u0131lanlar \u0259sas\u0131nda sev\u0259n, xilas etm\u0259k arzusu, qorumaq instinkti il\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 yola d\u00fc\u015f\u0259n y\u00fczl\u0259rl\u0259, minl\u0259rl\u0259 g\u0259ncin \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f obraz\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>G\u00fcnel Natiq bu hekay\u0259d\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259ni otuz il \u0259vv\u0259l b\u0259d\u0259nl\u0259rd\u0259 q\u0259lp\u0259, yadda\u015flarda nisgil kimi donub qalm\u0131\u015f sava\u015f\u0131n taley\u00fckl\u00fc yekunu kimi t\u0259qdim edir. Bu m\u0259nada, \u00abOn iki yol\u00e7u\u00bbnun timsal\u0131nda Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 m\u0259\u011flubiyy\u0259t travmas\u0131ndan Z\u0259f\u0259r f\u0259ls\u0259f\u0259sin\u0259 ke\u00e7id ed\u0259r\u0259k, \u00f6z\u00fcn\u0259qay\u0131d\u0131\u015f missiyas\u0131n\u0131 yeni d\u00f6vr\u00fcn manifestin\u0259 \u00e7evirir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"https:\/\/yarpaq.az\/file\/pic\/xeber\/2019-01\/1547286160_metanet-vahid.jpg\" alt=\"M\u0259tan\u0259t Vahid. \u018frli qad\u0131n (Hekay\u0259) \u00bb Yarpaq.az\" width=\"350\" height=\"233\" \/><\/p>\n<div><\/div>\n<div class=\"wp-block-group has-global-padding is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u00fc\u0259llif: M\u0259tan\u0259t Vahid\u00a0<\/strong><\/span><\/div>\n<div><\/div>\n<div><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Az\u0259rbaycan.media\u00a0<\/strong><\/span><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2020-ci ilin pay\u0131z\u0131nda qazan\u0131lm\u0131\u015f q\u0259l\u0259b\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcasir Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 otuzillik m\u0259\u011flubiyy\u0259t kompleksind\u0259n qurtulmu\u015f \u00abyeni insan\u00bb\u0131n do\u011fulu\u015funu t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259n postq\u0259l\u0259b\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoyub. Bu d\u00f6vr\u00fcn \u0259d\u0259biyyat\u0131 art\u0131q pafoslu \u015f\u00fcarlardan uzaqla\u015faraq d\u0259rin&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":73059,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70],"tags":[],"class_list":["post-73133","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-thlil"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=73133"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":73186,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/73133\/revisions\/73186"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/73059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=73133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=73133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=73133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}