{"id":72135,"date":"2026-02-26T12:24:13","date_gmt":"2026-02-26T08:24:13","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=72135"},"modified":"2026-02-26T12:24:21","modified_gmt":"2026-02-26T08:24:21","slug":"xocali-insanligin-yaddasina-hekk-olunmus-qanli-facie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=72135","title":{"rendered":"XOCALI \u2013 \u0130NSANLI\u011eIN YADDA\u015eINA H\u018fKK OLUNMU\u015e QANLI FAC\u0130\u018f"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Tarixin b\u0259zi s\u0259hif\u0259l\u0259ri var ki, onu oxumaq deyil, sad\u0259c\u0259 xat\u0131rlamaq bel\u0259 insan\u0131n \u00fcr\u0259yini titr\u0259dir. O s\u0259hif\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Xocal\u0131d\u0131r. Xocal\u0131, ad\u0131 bir \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n \u00e7ox, bir f\u0259ryad\u0131, bir haray\u0131, bir mill\u0259tin q\u0259lbin\u0259 sanc\u0131lm\u0131\u015f sa\u011falmaz yarad\u0131r. 1992-ci ilin fevral\u0131n 25-d\u0259n 26-na ke\u00e7\u0259n o qarl\u0131, \u015faxtal\u0131 gec\u0259 t\u0259kc\u0259 bir ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si deyil, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin vicdan\u0131 s\u0131na\u011fa \u00e7\u0259kildi. O gec\u0259 insanl\u0131q \u00fc\u015f\u00fcd\u00fc, m\u0259rh\u0259m\u0259t dondu, k\u00f6rp\u0259l\u0259rin \u00e7\u0131\u011f\u0131rt\u0131s\u0131 g\u00f6yl\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259ldi, analar\u0131n f\u0259ryad\u0131 torpa\u011fa hopdu.<br \/>\nXocal\u0131 faci\u0259si, bu, adi bir h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat deyildi. Bu, m\u00fclki \u0259haliy\u0259 qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dilmi\u015f v\u0259h\u015filik idi. Silahs\u0131z, m\u00fcdafi\u0259siz insanlar, qad\u0131nlar, qocalar, u\u015faqlar yaln\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131 olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259tl\u0259 yetirildil\u0259r. 613 n\u0259f\u0259r \u015f\u0259hid oldu. Onlar\u0131n aras\u0131nda 63 u\u015faq, 106 qad\u0131n, 70 qoca vard\u0131. S\u0259kkiz ail\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv edildi. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan yaraland\u0131, y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc, taleyi nam\u0259lum qalanlar oldu. Bu r\u0259q\u0259ml\u0259r statistik g\u00f6st\u0259rici deyil, h\u0259r biri bir h\u0259yat, bir n\u0259f\u0259s, bir \u00fcmid idi.<br \/>\nO gec\u0259 qar a\u011f idi, amma s\u0259h\u0259r a\u00e7\u0131lark\u0259n o qar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 qan izl\u0259ri vard\u0131. U\u015faqlar analar\u0131n\u0131n donmu\u015f quca\u011f\u0131nda susmu\u015fdu. Atalar \u00f6vladlar\u0131n\u0131n c\u0259s\u0259dl\u0259rini qucaqlay\u0131b g\u00f6z ya\u015f\u0131n\u0131 i\u00e7ind\u0259 bo\u011furdu. \u0130nsanlar me\u015f\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcz tutub \u015faxtada donur, yollar\u0131 itirir, g\u00fcll\u0259 ya\u011f\u0131\u015f\u0131 alt\u0131nda can verirdil\u0259r. Xocal\u0131 yaln\u0131z fiziki m\u0259hv deyil, m\u0259n\u0259vi bir sars\u0131nt\u0131 idi.<br \/>\nFaci\u0259nin ba\u015f verdiyi d\u00f6vr Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin \u0259n a\u011f\u0131r m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259n biri idi. Lakin he\u00e7 bir m\u00fcnaqi\u015f\u0259, he\u00e7 bir siyasi s\u0259b\u0259b m\u00fclki insanlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi q\u0259tliam\u0131na haqq qazand\u0131ra bilm\u0259z. Tarix s\u00fcbut edir ki, m\u00fcharib\u0259nin d\u0259 \u00f6z qanunlar\u0131 var, amma Xocal\u0131da o qanunlar tapdaland\u0131.<br \/>\nXocal\u0131 faci\u0259si beyn\u0259lxalq h\u00fcquq normalar\u0131n\u0131n kobud \u015f\u0259kild\u0259 pozulmas\u0131 idi. Bu, insanl\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 cinay\u0259t idi. D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259ri v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131 zamanla bu hadis\u0259ni soyq\u0131r\u0131m\u0131 kimi tan\u0131d\u0131 v\u0259 pisl\u0259di. Lakin tan\u0131nmaqdan daha \u00f6n\u0259mli olan \u0259dal\u0259tin b\u0259rpas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki Xocal\u0131 yaln\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n deyil, b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n faci\u0259sidir.<br \/>\nBu hadis\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n yadda\u015f\u0131nda silinm\u0259z iz buraxd\u0131. H\u0259r il fevral\u0131n 26-da \u00f6lk\u0259nin h\u0259r yerind\u0259 an\u0131m m\u0259rasiml\u0259ri ke\u00e7irilir, \u015f\u0259hidl\u0259rin xatir\u0259si ehtiramla yad edilir. M\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259, universitetl\u0259rd\u0259, meydanlarda Xocal\u0131 haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131l\u0131r, \u015feirl\u0259r oxunur, s\u0259n\u0259dli filml\u0259r g\u00f6st\u0259rilir. \u00c7\u00fcnki unutmaq x\u0259yan\u0259tdir. Unutmaq \u015f\u0259hidl\u0259rin ruhuna h\u00f6rm\u0259tsizlikdir.<br \/>\nXocal\u0131 h\u0259m d\u0259 dir\u0259ni\u015fdir. Faci\u0259d\u0259n sonra Az\u0259rbaycan xalq\u0131 daha da birl\u0259\u015fdi, daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndi. H\u0259r \u015f\u0259hidin qan\u0131 torpa\u011fa and oldu, h\u0259r ana g\u00f6z ya\u015f\u0131 bir g\u00fcn \u0259dal\u0259tin b\u0259rq\u0259rar olaca\u011f\u0131na inam yaratd\u0131. Xocal\u0131 d\u0259rdi bizi s\u0131nd\u0131rmad\u0131, bizi daha g\u00fccl\u00fc etdi.<br \/>\nBu faci\u0259ni anark\u0259n yaln\u0131z k\u0259d\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fmaq yet\u0259rli deyil. Xocal\u0131 biz\u0259 insanl\u0131\u011f\u0131n d\u0259y\u0259rini xat\u0131rlad\u0131r. Biz\u0259 \u00f6yr\u0259dir ki, nifr\u0259t n\u0259 q\u0259d\u0259r da\u011f\u0131d\u0131c\u0131d\u0131r, amma birlik v\u0259 yadda\u015f n\u0259 q\u0259d\u0259r q\u00fcdr\u0259tlidir. Biz Xocal\u0131n\u0131 unutmad\u0131q, unutmayaca\u011f\u0131q v\u0259 unutdurmayaca\u011f\u0131q. \u00c7\u00fcnki Xocal\u0131, tariximizin qan yadda\u015f\u0131d\u0131r.<br \/>\nN\u0259tic\u0259 olaraq dem\u0259k olar ki, Xocal\u0131 faci\u0259si sad\u0259c\u0259 bir tarixi hadis\u0259 deyil, milli yadda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n, kimliyimizin, m\u0259n\u0259vi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bu faci\u0259 biz\u0259 h\u0259m \u0259dal\u0259t u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259nin z\u0259ruriliyini, h\u0259m d\u0259 insanl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131n\u0131n vacibliyini g\u00f6st\u0259rir. \u015e\u0259hidl\u0259rin ruhu qar\u015f\u0131s\u0131nda borcumuz onlar\u0131n xatir\u0259sini ya\u015fatmaq, h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131rmaq v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 s\u00fclh\u00fcn, m\u0259rh\u0259m\u0259tin, \u0259dal\u0259tin d\u0259y\u0259rini a\u015f\u0131lamaqd\u0131r. Xocal\u0131 qanla yaz\u0131lm\u0131\u015f bir d\u0259rsdir v\u0259 bu d\u0259rs he\u00e7 vaxt unudulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>\u270d Sevil Azadq\u0131z\u0131 <\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 m\u00fc\u0259llimi. Filoloq. \u018fd\u0259bi t\u0259hlil-t\u0259nqid\u00e7i. Yazar-publisist <\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>26.02.2026<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u0259nb\u0259: Az\u0259rbaycan.media\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Tarixin b\u0259zi s\u0259hif\u0259l\u0259ri var ki, onu oxumaq deyil, sad\u0259c\u0259 xat\u0131rlamaq bel\u0259 insan\u0131n \u00fcr\u0259yini titr\u0259dir. O s\u0259hif\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 Xocal\u0131d\u0131r. Xocal\u0131, ad\u0131 bir \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n \u00e7ox, bir f\u0259ryad\u0131, bir haray\u0131, bir&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":72136,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-72135","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72135","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=72135"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72135\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":72138,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/72135\/revisions\/72138"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/72136"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=72135"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=72135"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=72135"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}