{"id":71965,"date":"2026-02-25T16:12:41","date_gmt":"2026-02-25T12:12:41","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=71965"},"modified":"2026-02-25T16:26:02","modified_gmt":"2026-02-25T12:26:02","slug":"ya-s%c9%99n-ya-da-hec-kim-gunel-natiq-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=71965","title":{"rendered":"<span style=\"color:red\">Ya s\u0259n, ya da he\u00e7 kim &#8211; G\u00fcnel Natiq yaz\u0131r<\/span>"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ff0000;\"><i><b>G\u00fcnel NAT\u0130Q<\/b><\/i><\/span><br \/>\n<b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff;\"><em><strong>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n sevgi hekay\u0259ti<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>G\u00f6rk\u0259mli siyasi xadim, \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 onun \u0259b\u0259di m\u0259h\u0259bb\u0259ti, \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131, ruhda\u015f\u0131, akademik Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva&#8230; F\u0259rqli m\u00fchitd\u0259 b\u00f6y\u00fcs\u0259l\u0259r d\u0259, xarakterl\u0259ri &#8211; m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc olmalar\u0131, \u00f6zl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259l\u0259bkarl\u0131\u011f\u0131, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqliyi onlar\u0131 birl\u0259\u015fdirirdi. Onlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 is\u0259 \u0259sl sevgi hekay\u0259ti adland\u0131rmaq olar&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n atas\u0131 &#8211; ictimai-siyasi xadimi, elm f\u0259daisi \u018fziz \u018fliyev \u0130r\u0259van mahal\u0131nda d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131. Sankt-Peterburq H\u0259rbi Tibb Universitetind\u0259 t\u0259hsil alan \u018fziz \u018fliyev erm\u0259nil\u0259rin az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 soyq\u0131r\u0131m siyas\u0259ti ba\u015flayanda ail\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 Nax\u00e7\u0131vana k\u00f6\u00e7m\u0259li olur. 1923-c\u00fc ild\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m d\u00fcnyaya g\u0259lir. El\u0259 h\u0259min il ail\u0259 Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7\u00fcr. Burda \u018fziz \u018fliyev universitetin tibb fak\u00fclt\u0259sini, sonra is\u0259 aspiranturan\u0131 bitir\u0259r\u0259k elml\u0259r namiz\u0259di olur. Q\u0131sa bir vaxt \u0259rzind\u0259 o, doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131 da m\u00fcdafi\u0259 edir.<\/p>\n<p>Pe\u015f\u0259kar v\u0259 z\u0259hm\u0259tke\u015f elm adam\u0131 bir-birinin ard\u0131nca u\u011furlara imza at\u0131rd\u0131. S\u0259hiyy\u0259nin inki\u015faf\u0131nda xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kil\u0259n \u018fziz \u018fliyev Tibb Universitetinin m\u00fcdiri, sonra rektoru, daha sonra Az\u0259rbaycan SSR s\u0259hiyy\u0259 komissar\u0131 v\u0259zif\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259ldi.<\/p>\n<p>Amma ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri he\u00e7 vaxt \u018fziz \u018fliyevin c\u0259miyy\u0259td\u0259ki y\u00fcks\u0259k statusu il\u0259 lov\u011falanm\u0131rd\u0131lar. Bel\u0259 bir \u015f\u00f6hr\u0259tp\u0259r\u0259stlik duy\u011fusu Z\u0259rif\u0259y\u0259 d\u0259 yad idi. H\u0259l\u0259 yeniyetm\u0259 olanda, paltarlar\u0131n\u0131n h\u0259mi\u015f\u0259 sad\u0259 olmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015far, geyiml\u0259riyl\u0259 deyil, daxili keyfiyy\u0259tl\u0259riyl\u0259 se\u00e7ilm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fard\u0131. Yeniyetm\u0259 ya\u015f\u0131yla uyu\u015fmayan t\u0259mkini ya\u015f\u0131dlar\u0131n\u0131 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndir\u0259rdi. Yax\u0131n r\u0259fiq\u0259si Z\u0259hra tez-tez ona dey\u0259rdi:<\/p>\n<p>&#8211; Z\u0259rif\u0259, bizim ya\u015f\u0131dlar\u0131m\u0131z olan q\u0131zlar g\u00f6z\u0259l libaslara meyl ed\u0259rk\u0259n s\u0259n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn ucu il\u0259 d\u0259 d\u0259bli donlara baxm\u0131rsan. H\u0259mi\u015f\u0259 sad\u0259liy\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirs\u0259n.<\/p>\n<p>&#8211; Z\u0259hra, insan\u0131n zahiri n\u0259 q\u0259d\u0259r sad\u0259 olsa, m\u0259n\u0259vi g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri daha ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u0259r. Atam da biz\u0259 bel\u0259 \u00f6yr\u0259dir.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259nin insanlara duydu\u011fu sevgi onu m\u0259rh\u0259m\u0259tli olma\u011fa, k\u00f6m\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131 olanlar\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131na qalma\u011fa s\u00f6vq edirdi. Bir d\u0259f\u0259 r\u0259fiq\u0259sini fikirli g\u00f6r\u0259n Z\u0259hra bunun s\u0259b\u0259bini soru\u015fanda Z\u0259rif\u0259 bel\u0259 dedi:<\/p>\n<p>&#8211; Ev i\u015fl\u0259rind\u0259 biz\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259n Leyla xalan\u0131n h\u0259yat yolda\u015f\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259nib. Leyla xalaya dedik ki, bu g\u00fcn g\u0259lm\u0259sin.<\/p>\n<p>&#8211; B\u0259s s\u0259n hara bel\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131rsan?<\/p>\n<p>&#8211; Onlara \u0259rzaq v\u0259 d\u0259rman apar\u0131ram.<\/p>\n<p>&#8211; Bunlar\u0131 bir adamla da g\u00f6nd\u0259r\u0259 bil\u0259rdin.<\/p>\n<p>&#8211; Yox, m\u0259nim \u00f6z\u00fcm\u00fcn getm\u0259yim Leyla xalaya daha \u00e7ox t\u0259s\u0259lli olar&#8230;<\/p>\n<p>\u018fziz \u018fliyevin ail\u0259si b\u00f6y\u00fck v\u0259 mehriban idi. Z\u0259rif\u0259 il\u0259 b\u0259rab\u0259r, evd\u0259 iki qarda\u015f\u0131 v\u0259 \u00fc\u00e7 bac\u0131s\u0131 da b\u00f6y\u00fcy\u00fcrd\u00fc. Evd\u0259 \u015feir v\u0259 musiqi kultu vard\u0131.<\/p>\n<p>Musiqi t\u0259hsili u\u015faqlar\u0131n t\u0259rbiy\u0259sinin ayr\u0131lmaz hiss\u0259si idi. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n bac\u0131s\u0131 G\u00fclar\u0259 \u018fliyeva sonralar g\u00f6rk\u0259mli musiqi\u00e7i kimi tan\u0131nm\u0131\u015f, unudulmaz &#8220;Dan ulduzu&#8221; ansambl\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli ziyal\u0131lar\u0131n, m\u0259\u015fhur s\u0259n\u0259t xadiml\u0259rinin qonaq oldu\u011fu evd\u0259 tez-tez konsertl\u0259r t\u0259\u015fkil edilirdi. \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yov, M\u00fcsl\u00fcm Maqomayev, B\u00fclb\u00fcl, Niyazi v\u0259 ba\u015fqa musiqi ustadlar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r u\u015faqlar\u0131n yadda\u015f\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus iz qoyur, d\u00fcnyabax\u0131\u015flar\u0131n\u0131 t\u0259z\u0259l\u0259yirdi.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn musiqi ayr\u0131ca bir d\u00fcnya idi. Saatlarla bu d\u00fcnyaya qap\u0131lar, fortepianoda ifa ed\u0259r, sevdiyi n\u0259\u011fm\u0259l\u0259ri oxuyard\u0131. Hans\u0131 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 olmas\u0131ndan as\u0131l\u0131 olmayaraq, bir konsert d\u0259 buraxmazd\u0131.<\/p>\n<p>&#8220;Musiqi m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn sehrli s\u0259n\u0259tdir. \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yovun, Fikr\u0259t \u018fmirovun, Qara Qarayevin, Tofiq Quliyevin musiqisini duymadan ya\u015famaq olarm\u0131? Bu musiqil\u0259r m\u0259ni h\u0259yat\u0131n z\u0259raf\u0259tin\u0259 k\u00f6kl\u0259yir&#8221; dey\u0259n Z\u0259rif\u0259 \u0259min idi ki, hans\u0131 s\u0259n\u0259ti se\u00e7s\u0259 d\u0259, onu h\u0259r zaman m\u00fcq\u0259dd\u0259s musiqinin xeyir-duas\u0131 m\u00fc\u015fayi\u0259t ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m 1942-ci ild\u0259 orta m\u0259kt\u0259bi bitirdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Tibb \u0130nstitutunun m\u00fcalic\u0259-profilaktika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olur v\u0259 1947-ci ild\u0259 institutu \u0259la qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 bitirir. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Az\u0259rbaycanda g\u00f6z\u00fc z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259n v\u0259 a\u011f\u0131r n\u0259tic\u0259y\u0259, h\u0259tta tam korlu\u011fa s\u0259b\u0259b olan traxoma x\u0259st\u0259liyi geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 bir d\u00f6vrd\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m traxoma x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 apar\u0131lan t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edir, traxoma x\u0259st\u0259liyinin daha geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rayonlara gedir, h\u0259kim-oftalmoloqlara m\u0259ruz\u0259l\u0259r oxuyur, \u0259hali aras\u0131nda faydal\u0131 s\u00f6hb\u0259tl\u0259r apar\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev f\u0259rqli sosial m\u00fchitd\u0259 do\u011fulmu\u015fdu. Ail\u0259 maddi \u00e7\u0259tinlikl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fs\u0259 d\u0259, u\u015faqlar\u0131n t\u0259l\u0259m-t\u0259rbiy\u0259sin\u0259, t\u0259hsilin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t ayr\u0131l\u0131rd\u0131. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, bu ail\u0259d\u0259n b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>1947-ci il idi. \u018fziz \u018fliyev ail\u0259sil\u0259 birlikd\u0259 Kislovodskda dinc\u0259lirdi. M\u00fcharib\u0259 t\u0259z\u0259 qurtarm\u0131\u015fd\u0131, art\u0131q yeni x\u0259yallar qurmaq, yeni h\u0259yata ba\u015flamaq olard\u0131.<\/p>\n<p>G\u0259nc Heyd\u0259r b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131n\u0131n d\u0259v\u0259til\u0259 Kislovodska g\u0259lmi\u015fdi. G\u0259zintil\u0259rin birind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev sad\u0259 v\u0259 mehriban bir q\u0131zla tan\u0131\u015f olur. Q\u0131z\u0131n \u0259silzad\u0259liyin\u0259, ziyal\u0131l\u0131\u011f\u0131na, xo\u015f \u00fcnsiyy\u0259tin\u0259 heyran olan g\u0259nc Heyd\u0259r \u00f6yr\u0259nir ki, o, \u018fziz \u018fliyevin q\u0131z\u0131d\u0131r. G\u0259nc o\u011flan fikr\u0259 gedir. G\u00f6r\u0259s\u0259n, v\u0259zif\u0259li ata q\u0131z\u0131n\u0131n sad\u0259 ail\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xm\u0131\u015f o\u011flanla m\u00fcnasib\u0259t qurmas\u0131na icaz\u0259 ver\u0259rmi?<\/p>\n<p>G\u0259ncl\u0259r tan\u0131\u015fl\u0131qlar\u0131n\u0131 Bak\u0131da davam etdirirl\u0259r. Bir-birl\u0259rini yax\u0131ndan tan\u0131d\u0131qca, f\u0259rqli m\u00fchitd\u0259n \u00e7\u0131xmalar\u0131na baxmayaraq, ruh\u0259n \u00e7ox yax\u0131n v\u0259 do\u011fma olduqlar\u0131n\u0131 anlay\u0131rd\u0131lar. \u0130kisi d\u0259 d\u00fcr\u00fcst v\u0259 \u0259dal\u0259tli, kitablara ba\u011fl\u0131, g\u00f6z\u0259l nitq qabiliyy\u0259ti olan insanlar idi. Amma Z\u0259rif\u0259ni itirm\u0259k qorxusu Heyd\u0259r\u0259 rahatl\u0131q vermirdi.<\/p>\n<p>&#8211; Z\u0259rif\u0259, s\u0259n nazir q\u0131z\u0131, m\u0259n is\u0259 sad\u0259 bir zabit&#8230;<\/p>\n<p>&#8211; Heyd\u0259r, s\u0259nin daxili al\u0259min s\u0259ni m\u0259nim g\u00f6z\u00fcmd\u0259 h\u0259r zaman y\u00fcks\u0259ldir. Bu is\u0259 b\u00fct\u00fcn v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n ucadad\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; \u018fg\u0259r s\u0259ni evd\u0259 se\u00e7im qar\u015f\u0131s\u0131nda qoysalar?<\/p>\n<p>&#8211; \u018fg\u0259r m\u0259ni se\u00e7im qar\u015f\u0131s\u0131nda qoysalar, bir k\u0259lm\u0259 dey\u0259c\u0259y\u0259m: ya s\u0259n, ya da he\u00e7 kim.<\/p>\n<p>Amma siyas\u0259t \u0259traf\u0131nda oynan\u0131lan \u0259dav\u0259tl\u0259r g\u0259ncl\u0259rin m\u00fcnasib\u0259tin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 etdi. M\u0259s\u0259l\u0259 bundad\u0131r ki, birinci katib Mirc\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rov \u018fziz \u018fliyevin get-ged\u0259 artmaqda olan n\u00fcfuzuna q\u0131sqancl\u0131qla yana\u015f\u0131rd\u0131. 1950-ci ild\u0259 \u018fziz \u018fliyev v\u0259zif\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131r v\u0259 ona qar\u015f\u0131 \u00e7irkin kampaniya ba\u015flad\u0131l\u0131r. Onun ad\u0131n\u0131n halland\u0131\u011f\u0131 anonim m\u0259ktublar ail\u0259nin dincliyini pozurdu.<\/p>\n<p>G\u0259ncl\u0259r \u00f6z \u0259traf\u0131na m\u0259h\u0259bb\u0259td\u0259n s\u0259dd \u00e7\u0259kir, \u018fziz \u018fliyev\u0259 qar\u015f\u0131 apar\u0131lan oyunlar\u0131n onlar\u0131n h\u0259yat\u0131na m\u00fcdaxil\u0259 etm\u0259sin\u0259 yol verm\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. Amma bir \u00e7\u0259tinlik d\u0259 vard\u0131. G\u0259nc Heyd\u0259r \u018fliyev \u018fziz \u018fliyevin f\u0259aliyy\u0259tini yoxlayan \u015f\u00f6b\u0259d\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Sevdiyi insan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yind\u0259n narahat olan Z\u0259rif\u0259 bir d\u0259f\u0259 ona dedi:<\/p>\n<p>&#8211; Heyd\u0259r, atama qar\u015f\u0131 haqs\u0131zl\u0131qlar davam edir. O, xalq d\u00fc\u015fm\u0259ni elan edilib. Bu kampaniya s\u0259nin karyerana ciddi z\u0259r\u0259r yetir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211; Z\u0259rif\u0259, g\u0259l bu bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259. H\u0259r \u015fey yax\u015f\u0131 olacaq. \u018fziz \u018fliyevin g\u00fcnahs\u0131z oldu\u011fu gec-tez \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xacaq.<\/p>\n<p>&#8211; Yox, v\u0259ziyy\u0259t d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fcm\u00fczd\u0259n d\u0259 q\u0259lizdir. S\u0259ni h\u0259mi\u015f\u0259lik partiyadan uzaqla\u015fd\u0131ra bil\u0259rl\u0259r. S\u0259n y\u00fcks\u0259k ideallar \u00fc\u00e7\u00fcn yaranm\u0131san. M\u0259n s\u0259nin yolunun yar\u0131da q\u0131r\u0131lma\u011f\u0131n\u0131 ist\u0259mir\u0259m.<\/p>\n<p>&#8211; Z\u0259rif\u0259, a\u00e7\u0131q dan\u0131\u015f, n\u0259 dem\u0259k ist\u0259yirs\u0259n?<\/p>\n<p>&#8211; Deyir\u0259m ki, ayr\u0131laq. &#8220;Xalq d\u00fc\u015fm\u0259ni&#8221;nin q\u0131z\u0131yla evl\u0259nm\u0259k s\u0259nin siyasi h\u0259yat\u0131na son qoya bil\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211; Z\u0259rif\u0259, yad\u0131ndad\u0131r, s\u0259n iki yol ayr\u0131c\u0131nda qalm\u0131\u015fd\u0131n? Bu yolun birind\u0259 valideynl\u0259rinin s\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fcn arzulad\u0131\u011f\u0131 daha g\u00f6z\u0259l h\u0259yat, birind\u0259 is\u0259 m\u0259n vard\u0131m. Onda s\u0259n dedin: Ya Heyd\u0259r, ya da he\u00e7 kim. \u0130ndi m\u0259n d\u0259 bu s\u00f6z\u00fc deyir\u0259m: Ya Z\u0259rif\u0259, ya da he\u00e7 kim.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev \u0259min idi ki, h\u0259r \u015fey onlar\u0131n \u00f6z irad\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. H\u0259tta d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik naziri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f d\u0259 inam\u0131n\u0131 sars\u0131tmad\u0131.<\/p>\n<p>&#8211; Sizin \u018fziz \u018fliyevin q\u0131z\u0131 Z\u0259rif\u0259 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tinizd\u0259n x\u0259b\u0259rimiz var, ail\u0259 qurma\u011fa haz\u0131rla\u015f\u0131rs\u0131z. Ancaq bu nikah\u0131 siz\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 etmirik. Xalq d\u00fc\u015fm\u0259ninin q\u0131z\u0131yla evlilik sizi z\u0259rb\u0259 alt\u0131nda qoyar. \u018fg\u0259r o q\u0131zla \u0259laq\u0259ni k\u0259sm\u0259s\u0259niz, sizi D\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131ndan uzaqla\u015fd\u0131rmal\u0131 olaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>&#8211; Yolda\u015f nazir, siz ist\u0259yirsiz m\u0259n o q\u0131za sevm\u0259diyimi deyim? Ax\u0131 bu, bel\u0259 deyil. D\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131nda qal\u0131b i\u015fl\u0259m\u0259k namin\u0259 m\u0259n sevdiyim qad\u0131ndan ayr\u0131lmaq ist\u0259mir\u0259m.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u0259l\u0259c\u0259k karyeras\u0131 bel\u0259c\u0259 sual alt\u0131nda idi. G\u0259ncl\u0259r sevgil\u0259rini bir m\u00fcdd\u0259t gizl\u0259m\u0259yi q\u0259rara al\u0131b parkda \u015f\u0259r qar\u0131\u015fandan sonra g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcl\u0259r. Amma yen\u0259 d\u0259 n\u0259zar\u0259t alt\u0131nda olduqlar\u0131n\u0131, t\u0259qib olunduqlar\u0131n\u0131 bilirdil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fsl sevginin \u00f6n\u00fcnd\u0259 tarix d\u0259 aciz idi. Mirc\u0259f\u0259r Ba\u011f\u0131rovun partiya s\u0131ralar\u0131ndan uzaqla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u018fziz \u018fliyevin t\u0259miz ad\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcn\u0259 qaytard\u0131. G\u0259ncl\u0259r d\u0259rhal nikah ba\u011flama\u011fa yolland\u0131lar. Onlar toyun \u00e7ox sad\u0259 olmas\u0131nda q\u0259rarl\u0131 idil\u0259r. El\u0259 d\u0259 oldu. G\u0259nc Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 i\u015fd\u0259n yeni m\u0259nzil verilmi\u015fdi. Toyu yeni m\u0259nzild\u0259 etdil\u0259r. S\u00fcfr\u0259ni Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n anas\u0131 qurmu\u015fdu. C\u0259mi 15 adam\u0131n d\u0259v\u0259t olundu\u011fu m\u0259clis sad\u0259 v\u0259 \u015f\u0259n ke\u00e7di. G\u0259lin pianoda ifa edir, b\u0259y is\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259 oxuyurdu. Qonaqlar deyir, g\u00fcl\u00fcr, r\u0259qs edirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Sonralar da pianoda \u00e7al\u0131b oxumaq onlar\u0131n \u0259n sevimli \u0259yl\u0259nc\u0259si oldu. Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u00f6z\u0259l bariton s\u0259si vard\u0131. \u00d6zl\u0259rinin bir par\u00e7as\u0131 bildikl\u0259ri xalq mahn\u0131lar\u0131ndan biri d\u0259 &#8220;K\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 su s\u0259pmi\u015f\u0259m&#8221; idi. Bu mahn\u0131n\u0131n melodiyas\u0131n\u0131 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m pianoda dill\u0259ndirir, Heyd\u0259r \u018fliyev is\u0259 xalq musiqisin\u0259 duydu\u011fu b\u00f6y\u00fck sevgiyl\u0259 oxuyurdu. Ail\u0259d\u0259 ya\u015fanan bel\u0259 anlar\u0131n b\u0259nz\u0259ri yox idi.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u0259sl isti ail\u0259 oca\u011f\u0131 yarada bilmi\u015fdi. Evd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 sevgi v\u0259 h\u00f6rm\u0259t h\u00f6km s\u00fcr\u00fcrd\u00fc. 1955-ci ild\u0259 xo\u015fb\u0259xt ail\u0259nin bir q\u0131z\u0131 do\u011fuldu &#8211; Sevil. 1961-ci ild\u0259 is\u0259 t\u0259kc\u0259 bir ail\u0259nin deyil, bir xalq\u0131n q\u0259hr\u0259man\u0131 olacaq \u0130lham d\u00fcnyaya g\u0259ldi.<\/p>\n<p>U\u015faqlar azad m\u00fchitd\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u00fcrd\u00fcl\u0259r v\u0259 valideynl\u0259r onlara tam etibar edirdil\u0259r. Onlar da ata-anaya \u00fcr\u0259kd\u0259n ba\u011fl\u0131 idil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130stirah\u0259t g\u00fcnl\u0259rind\u0259 ail\u0259 b\u00fct\u00fcn vaxt\u0131n\u0131 bir yerd\u0259 ke\u00e7irirdi. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m \u00f6nc\u0259d\u0259n h\u0259ft\u0259 sonu \u00fc\u00e7\u00fcn proqram haz\u0131rlay\u0131r, sonra u\u015faqlarla m\u00fczakir\u0259 edirdi. Birlikd\u0259 viktorinalar haz\u0131rlay\u0131r, bayramlar t\u0259\u015fkil edir, ya da ail\u0259likl\u0259 kinoya, teatra v\u0259 ya muzey\u0259 gedirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Ail\u0259nin qay\u011f\u0131lar\u0131 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131 sevimli i\u015find\u0259n ay\u0131r\u0131rd\u0131. Amma o, \u0259sla \u015fikay\u0259t\u00e7i deyildi. Onun ill\u0259rini h\u0259sr etdiyi elmi i\u015find\u0259n uzaq d\u00fc\u015fm\u0259si Heyd\u0259r \u018fliyevi narahat edirdi.<\/p>\n<p>&#8211; Z\u0259rif\u0259, bilir\u0259m ki, s\u0259nin n\u0259z\u0259rind\u0259 ail\u0259 birinci yerd\u0259 dayan\u0131r. H\u0259yat\u0131m\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011fuma g\u00f6r\u0259 ail\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 fikir verm\u0259y\u0259 vaxt\u0131m olmay\u0131b. Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 s\u0259nin \u00fcst\u00fcn\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb v\u0259 s\u0259n bu v\u0259zif\u0259ni \u015f\u0259r\u0259fl\u0259, s\u0259daq\u0259tl\u0259, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259har\u0259tl\u0259 yerin\u0259 yetirmis\u0259n. Amma onu da bilir\u0259m ki, s\u0259nin b\u00f6y\u00fck elmi potensial\u0131n var. S\u0259nin istedad\u0131n\u0131n pu\u00e7 olmas\u0131n\u0131 ist\u0259mir\u0259m.<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n t\u0259dqiqatlar\u0131m\u0131 davam etdir\u0259c\u0259y\u0259m, m\u00fctl\u0259q davam etdir\u0259c\u0259y\u0259m.<\/p>\n<p>&#8211; Vaxt g\u00f6zl\u0259mir, Z\u0259rif\u0259. \u00d6lk\u0259 quruculu\u011funda ham\u0131 bir n\u0259f\u0259r kimi s\u0259f\u0259rb\u0259r olmal\u0131, xalq\u0131n ke\u015fiyind\u0259 durmal\u0131d\u0131r. Sevil v\u0259 \u0130lham n\u00fcmun\u0259vi t\u0259rbiy\u0259, t\u0259hsil al\u0131blar. Bu, h\u0259m d\u0259 s\u0259nin \u0259m\u0259yindir. Amma art\u0131q elm\u0259 qay\u0131tma\u011f\u0131n vaxt\u0131 g\u0259lib.<\/p>\n<p>1969-cu ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan SSR Kommunist Partiyas\u0131 M\u0259rk\u0259zi Komit\u0259sinin birinci katibi, y\u0259ni faktiki olaraq respublikan\u0131n r\u0259hb\u0259ri se\u00e7ildi. Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n bir alim kimi m\u0259suliyy\u0259ti d\u0259 artm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n elmi t\u0259dqiqatlar\u0131ndan art\u0131q m\u0259rk\u0259zi q\u0259zetl\u0259rd\u0259 d\u0259 s\u00f6z a\u00e7ma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar. O is\u0259 \u00f6z v\u0259zif\u0259sini layiqinc\u0259 yerin\u0259 yetirir, \u015fan-\u015f\u00f6hr\u0259t qazanma\u011fa, ba\u015fqalar\u0131ndan f\u0259rql\u0259nm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Yax\u0131n r\u0259fiq\u0259si Z\u0259hra xan\u0131m Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n t\u0259dqiqatlar\u0131 haqq\u0131nda art\u0131q \u0259cn\u0259bi aliml\u0259rin d\u0259 m\u00fcsb\u0259t fikird\u0259 oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259y\u0259nd\u0259 o, t\u0259vaz\u00f6karl\u0131qla deyirdi:<\/p>\n<p>&#8211; Z\u0259hra, bu, m\u0259nim h\u0259kimlik v\u0259zif\u0259mdir, qeyri-adi olan Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259rdi. Ona olan heyranl\u0131\u011f\u0131m h\u0259r g\u00fcn daha da art\u0131r.<\/p>\n<p>&#8211; Heyd\u0259r \u018fliyev b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir. Ham\u0131m\u0131z onunla q\u00fcrur duyuruq.<\/p>\n<p>&#8211; Yax\u015f\u0131, Z\u0259hra, indi Djerjinski ad\u0131na kluba getm\u0259liy\u0259m, Heyd\u0259r \u018fliyevin z\u0259hm\u0259tke\u015fl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc var.<\/p>\n<p>&#8211; S\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyevi\u00e7in he\u00e7 bir \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 qa\u00e7\u0131rm\u0131rsan. H\u0259m d\u0259 televiziya ekranlar\u0131ndan yox, canl\u0131 izl\u0259yirs\u0259n. Bu, \u00e7ox g\u00f6z\u0259ldir.<\/p>\n<p>&#8211; Onun \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u0259vv\u0259ld\u0259n ax\u0131racan dinl\u0259yir\u0259m. Bu \u00e7\u0131x\u0131\u015flardan ham\u0131 kimi m\u0259n d\u0259 \u00e7ox \u015fey \u00f6yr\u0259nir\u0259m. Heyranedici olan onun t\u0259kc\u0259 q\u00fcsursuz nitqi, g\u00f6z\u0259l diksiyas\u0131, qeyri-adi natiqlik istedad\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda d\u0259rin m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r qoyub onlara m\u0259har\u0259tl\u0259 cavab axtarmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>&#8220;Valideynl\u0259rim\u0259 baxanda m\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm ki, nikahlar yerd\u0259 yox, g\u00f6yd\u0259 ba\u011flan\u0131r. Bizim ail\u0259d\u0259 he\u00e7 vaxt fikir ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmurdu, \u00e7\u00fcnki anam v\u0259 atam bir- birini qeyri-adi \u015f\u0259kild\u0259 tamamlay\u0131rd\u0131lar. Atam bir d\u0259f\u0259 m\u0259n\u0259 demi\u015fdi ki, \u0259g\u0259r m\u0259n s\u0259nin anana rast g\u0259lm\u0259s\u0259ydim, y\u0259qin ki, he\u00e7 vaxt ail\u0259 qurmayacaqd\u0131m&#8221; &#8211; Sevil \u018fliyeva xatir\u0259l\u0259rind\u0259 s\u00f6yl\u0259yir.<\/p>\n<p>&#8220;M\u0259n xo\u015fb\u0259xt\u0259m ki, Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m kimi anam olub&#8221; &#8211; Bu s\u00f6zl\u0259r is\u0259 \u018fliyevl\u0259r ail\u0259sinin daha bir b\u00f6y\u00fck simas\u0131, Prezident \u0130lham \u018fliyev\u0259 m\u0259xsusdur. Anas\u0131n\u0131n \u0259ll\u0259rinin yum\u015faql\u0131\u011f\u0131n\u0131 he\u00e7 vaxt unutmayan h\u0259ssas o\u011ful \u00e7ox keyfiyy\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ona borcu oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259mi\u015fdi.<\/p>\n<p>\u0130lham \u018fliyevin \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 Mehriban xan\u0131m Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n \u0259sl arzulad\u0131\u011f\u0131 g\u0259lin idi. O, s\u0259mimiyy\u0259t, xeyirxahl\u0131q, y\u00fcks\u0259k m\u0259d\u0259niyy\u0259t, alic\u0259nabl\u0131q &#8211; b\u00fct\u00fcn bu m\u00fcsb\u0259t keyfiyy\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdirirdi.<\/p>\n<p>H\u0259yat bir-birind\u0259n t\u0259krars\u0131z anlar ya\u015fad\u0131rd\u0131. Bel\u0259 anlardan biri Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m Moskvadan g\u0259l\u0259rk\u0259n ya\u015fanm\u0131\u015fd\u0131. T\u0259yyar\u0259d\u0259 nasazl\u0131q oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259r d\u0259qiq\u0259 f\u0259lak\u0259t ba\u015f ver\u0259 bil\u0259rdi. O is\u0259 \u00f6z aqib\u0259ti haqq\u0131nda deyil, h\u0259yat yolda\u015f\u0131n\u0131n bu itkiy\u0259 nec\u0259 tab g\u0259tir\u0259c\u0259yi haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Beynind\u0259 yaln\u0131z bir fikir dola\u015f\u0131rd\u0131: Bu bar\u0259d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 nec\u0259 m\u0259lumat ver\u0259c\u0259kl\u0259r v\u0259 d\u0259h\u015f\u0259tli x\u0259b\u0259ri e\u015fid\u0259nd\u0259 onun v\u0259ziyy\u0259ti nec\u0259 olacaq?<\/p>\n<p>N\u0259hay\u0259t ki, t\u0259hl\u00fck\u0259 sovu\u015fdu v\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m ba\u015fqa bir t\u0259yyar\u0259yl\u0259 Bak\u0131ya qay\u0131td\u0131. T\u0259yyar\u0259 hava liman\u0131nda en\u0259nd\u0259 onu xo\u015f x\u0259b\u0259r g\u00f6zl\u0259yirdi.<\/p>\n<p>&#8211; Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m, narahatl\u0131\u011fa g\u00f6r\u0259 \u00fczr ist\u0259yirik. \u0130ndi ver\u0259c\u0259yimiz x\u0259b\u0259r sizin t\u0259la\u015f\u0131n\u0131z\u0131 unutduracaq. Heyd\u0259r \u018fliyevi\u00e7 sizi qar\u015f\u0131lama\u011fa g\u0259lib. B\u00f6y\u00fck bir g\u00fcl d\u0259st\u0259sil\u0259.<\/p>\n<p>Bu, h\u0259yat\u0131n \u0259n unudulmaz anlar\u0131ndan biriydi.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev b\u00fcruz\u0259 verm\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fsa da, simas\u0131 qay\u011f\u0131l\u0131 idi.<\/p>\n<p>&#8211; T\u0259yyar\u0259d\u0259 nasazl\u0131q oldu.<\/p>\n<p>&#8211; Bilir\u0259m. D\u0259rhal m\u0259n\u0259 dedil\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211; Y\u0259qin ki, \u00e7ox qorxdun.<\/p>\n<p>&#8211; \u00c7ox. Amma inand\u0131m ki, s\u0259n\u0259 he\u00e7 n\u0259 olmayacaq. Tale m\u0259n\u0259 he\u00e7 vaxt bunu etm\u0259z.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m g\u00fcl\u00fcms\u00fcnd\u00fc. Bu qeyri-adi adam ona taleyin \u0259n b\u00f6y\u00fck h\u0259diyy\u0259si idi v\u0259 onun h\u0259yat\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z h\u0259yat\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259d\u0259n qurban ver\u0259 bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>B\u0259lk\u0259 d\u0259 Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n k\u00f6n\u00fcl p\u0131\u00e7\u0131lt\u0131lar\u0131n\u0131 tale e\u015fitdi v\u0259 onu amans\u0131z x\u0259st\u0259likl\u0259 son yol\u00e7ulu\u011fa haz\u0131rlad\u0131. X\u0259st\u0259xanada ke\u00e7irdiyi sonuncu g\u00fcn \u00f6m\u00fcr dostuna bir b\u00fck\u00fcl\u00fc verdi:<\/p>\n<p>&#8211; Heyd\u0259r, bu g\u00fcn q\u0259rib\u0259 bir \u0259hval m\u0259ni b\u00fcr\u00fcd\u00fc. El\u0259 sand\u0131m ki, yen\u0259 evimizin ba\u011f\u00e7as\u0131nday\u0131q: S\u0259n, m\u0259n, \u0130lham, Mehriban v\u0259 Sevil. Yen\u0259 xo\u015fb\u0259xtik, g\u00fcl\u00fcr\u00fck. Ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259 durnalar u\u00e7ur. Sanki bizim xo\u015fb\u0259xtliyimizi uzaq ell\u0259r\u0259 yaymaq, \u0259sl xo\u015fb\u0259xtlikd\u0259n soraq verm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. \u00dcr\u0259yim sakit oldu. Anlad\u0131m ki, bu xo\u015fb\u0259xtlik bitm\u0259y\u0259c\u0259k, kainata qar\u0131\u015f\u0131b ya\u015fayacaq.<\/p>\n<p>&#8211; Z\u0259rif\u0259, bizim xo\u015fb\u0259xt g\u00fcnl\u0259rimiz h\u0259l\u0259 \u00e7ox olacaq. O g\u00f6z\u0259l anlar\u0131 ger\u00e7\u0259klikd\u0259 g\u00f6r\u0259c\u0259yik. Kainata \u00e7ox sevgi dolu mesajlar g\u00f6nd\u0259r\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>&#8211; M\u0259n&#8230; bir m\u0259ktub yazd\u0131m. Amma h\u0259l\u0259 oxuma. Bir d\u0259 bu b\u00fck\u00fcl\u00fc s\u0259nd\u0259 qals\u0131n.<\/p>\n<p>&#8211; \u0130\u00e7ind\u0259 n\u0259 var?<\/p>\n<p>&#8211; S\u0259nin m\u0259n\u0259 toy g\u00fcn\u00fc h\u0259diyy\u0259 etdiyin s\u0131r\u011falar. M\u0259n onlar\u0131 talisman kimi saxlay\u0131rd\u0131m&#8230;<\/p>\n<p>&#8230;17 aprel, 1985-ci id\u0259 Z\u0259rif\u0259 \u018fliyeva g\u00f6zl\u0259rini \u0259b\u0259dilik yumdu. Onun \u00f6m\u00fcr dostuna yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktub bu s\u00f6zl\u0259rl\u0259 bitirdi: &#8220;M\u0259nd\u0259n \u00f6tr\u00fc narahat olma, u\u015faqlara yax\u015f\u0131 bax v\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 yad\u0131nda saxla ki, s\u0259ni \u00e7ox sevir\u0259m&#8221;.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n v\u0259fat\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevi d\u0259rind\u0259n sars\u0131tm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 h\u0259yat\u0131n\u0131 onsuz t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bimirdi. H\u0259r g\u00fcn onun m\u0259zar\u0131na gedir, saatlarla s\u0259ssizc\u0259 dayan\u0131rd\u0131. Ham\u0131 bilirdi ki, \u00fcr\u0259yind\u0259 onunla dan\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>Sevil \u018fliyeva Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n xatir\u0259sin\u0259 \u0259n g\u00f6z\u0259l \u0259s\u0259rini (&#8220;Ana&#8221;) yazd\u0131 v\u0259 M\u00fcsl\u00fcm Maqomayev b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkarl\u0131qla h\u0259min \u0259s\u0259ri ifa etdi. M\u00fcsl\u00fcm Maqomayevin \u00f6z\u00fcn\u00fcn Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m\u0131n xatir\u0259sin\u0259 h\u0259sr etdiyi &#8220;Elegiya&#8221; \u0259s\u0259rini d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev g\u00f6z ya\u015flar\u0131yla dinl\u0259di v\u0259 m\u00fc\u011f\u0259nniy\u0259 z\u0259ng vurub t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etdi.<\/p>\n<p>Z\u0259rif\u0259 xan\u0131ms\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyev 18 il ya\u015fad\u0131 v\u0259 bu 18 ilin bir g\u00fcn\u00fcn\u00fc d\u0259 onu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259d\u0259n, anmadan, h\u0259yat\u0131na g\u0259tirdiyi sonsuz sevgi, h\u00fczur, xo\u015fb\u0259xtlik \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259yal\u0259n ona t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etm\u0259d\u0259n ke\u00e7irm\u0259di.<\/p>\n<p>&#8220;Z\u0259rif\u0259 xan\u0131m kimi h\u0259yat yolda\u015f\u0131m oldu\u011funa v\u0259 o, ail\u0259md\u0259 \u00e7ox y\u00fcks\u0259k m\u0259n\u0259vi m\u00fchit yaratd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259n xo\u015fb\u0259xt olmu\u015fam&#8221;.<\/p>\n<p>Bir-birini yar\u0131m k\u0259lm\u0259d\u0259n anlayan bu iki dahi insan\u0131n ruhlar\u0131 \u0259b\u0259di qovu\u015fub, \u00e7\u00fcnki b\u00f6y\u00fck m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259r \u00f6l\u00fcm\u0259 t\u0259slim olmurlar&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Az\u0259rbaycan.media\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcnel NAT\u0130Q Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131 Z\u0259rif\u0259 \u018fliyevan\u0131n sevgi hekay\u0259ti &nbsp; G\u00f6rk\u0259mli siyasi xadim, \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 onun \u0259b\u0259di m\u0259h\u0259bb\u0259ti, \u00f6m\u00fcr-g\u00fcn yolda\u015f\u0131, ruhda\u015f\u0131, akademik Z\u0259rif\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":71660,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54,1],"tags":[],"class_list":["post-71965","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71965","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=71965"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71965\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71984,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/71965\/revisions\/71984"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/71660"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=71965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=71965"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=71965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}