{"id":69921,"date":"2026-02-07T11:58:14","date_gmt":"2026-02-07T07:58:14","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=69921"},"modified":"2026-02-07T11:58:14","modified_gmt":"2026-02-07T07:58:14","slug":"soz-insanin-guzgusudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=69921","title":{"rendered":"S\u00d6Z \u0130NSANIN G\u00dcZG\u00dcS\u00dcD\u00dcR"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130nsan var oldu\u011fu g\u00fcnd\u0259n s\u00f6zl\u0259 tan\u0131n\u0131b, s\u00f6zl\u0259 d\u0259rk edilib v\u0259 s\u00f6zl\u0259 yadda qal\u0131b. S\u00f6z insan\u0131n yaln\u0131z dan\u0131\u015f\u0131q vasit\u0259si deyil, onun kimliyini, daxili al\u0259mini, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc v\u0259 m\u0259n\u0259vi s\u0259viyy\u0259sini \u0259ks etdir\u0259n \u0259n canl\u0131 aynad\u0131r. \u0130nsan zahiri g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc paltar, duru\u015f v\u0259 davran\u0131\u015fla m\u00fcv\u0259qq\u0259ti gizl\u0259d\u0259 bil\u0259r, lakin s\u00f6z onun daxilind\u0259 olan\u0131 gec-tez \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 deyilib ki, \u201cinsan\u0131 tan\u0131maq ist\u0259yirs\u0259ns\u0259, s\u00f6z\u00fcn\u0259 qulaq as\u201d. \u00c7\u00fcnki s\u00f6z d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin s\u0259si, q\u0259lbin dilidir. Bu esse boyunca \u201cS\u00f6z insan\u0131n g\u00fczg\u00fcs\u00fcd\u00fcr\u201d fikrini f\u0259ls\u0259fi, \u0259xlaqi, psixoloji v\u0259 ictimai aspektl\u0259rd\u0259n ara\u015fd\u0131raraq, s\u00f6z\u00fcn insan h\u0259yat\u0131ndak\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tini geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil ed\u0259c\u0259yik.<br \/>\n\u0130nsan\u0131n q\u0259lbind\u0259 n\u0259 varsa, s\u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u0259 o \u0259ks olunur. Q\u0259lbi pak olan insan\u0131n s\u00f6z\u00fc saf, sakit v\u0259 \u00fcmidverici olar, q\u0259lbi kinli olan\u0131n s\u00f6z\u00fc is\u0259 s\u0259rt, yaralay\u0131c\u0131 v\u0259 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 olar. \u0130nsan b\u0259z\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc a\u011f\u0131ll\u0131, m\u0259rh\u0259m\u0259tli v\u0259 ya \u0259dal\u0259tli g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fsa da, dil onun \u0259n sadiq \u015fahididir. Daxild\u0259 olan duy\u011fular, niyy\u0259tl\u0259r v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r s\u00f6z vasit\u0259sil\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 s\u00f6z insan\u0131n gizli t\u0259r\u0259fl\u0259rini a\u00e7an bir p\u0259nc\u0259r\u0259dir. Psixoloji bax\u0131mdan insan dan\u0131\u015fark\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc \u015f\u00fcuralt\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 if\u015fa edir, se\u00e7diyi k\u0259lm\u0259l\u0259r, tonu v\u0259 \u00fcslubu onun daxili v\u0259ziyy\u0259tini \u0259ks etdirir. S\u00f6z insan\u0131n ruh hal\u0131n\u0131n aynas\u0131d\u0131r; sevincli insan\u0131n s\u00f6z\u00fc i\u015f\u0131ql\u0131, \u00fcmidsiz insan\u0131n s\u00f6z\u00fc is\u0259 qaranl\u0131q olar.<br \/>\n\u018fxlaq s\u00f6zl\u0259 ba\u015flay\u0131r. Do\u011fru s\u00f6z d\u00fcr\u00fcstl\u00fcy\u00fcn, yalan s\u00f6z is\u0259 m\u0259n\u0259vi z\u0259ifliyin g\u00f6st\u0259ricisidir. \u0130nsan verdiyi s\u00f6z\u0259 \u0259m\u0259l etdikc\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 etibar qazan\u0131r, s\u00f6z\u00fcnd\u0259n d\u00f6n\u0259nd\u0259 is\u0259 d\u0259y\u0259rini itirir. \u018fcdadlar\u0131m\u0131z s\u00f6z\u0259 namus q\u0259d\u0259r qiym\u0259t veribl\u0259r, \u201cki\u015finin s\u00f6z\u00fc bir olar\u201d deyimi d\u0259 buradan qaynaqlan\u0131r. S\u00f6z\u0259 s\u0259daq\u0259t insan\u0131n m\u0259n\u0259vi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qoruyur. H\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u0259mi\u015f s\u00f6z vicdan\u0131 yaralayar, \u00e7\u00fcnki s\u00f6z yaln\u0131z dey\u0259n\u0259 deyil, e\u015fid\u0259n\u0259 d\u0259 m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. M\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n kamil insan bilir ki, s\u00f6zl\u0259 q\u0259lb s\u0131nd\u0131rmaq asand\u0131r, amma o q\u0259lbi b\u0259rpa etm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fcdrikl\u0259r az dan\u0131\u015fma\u011f\u0131, amma m\u0259nal\u0131 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcn tutublar.<br \/>\nC\u0259miyy\u0259t s\u00f6z \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulur. Qanunlar, raz\u0131la\u015fmalar, ail\u0259 ba\u011flar\u0131, dostluqlar v\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r bel\u0259 s\u00f6z\u0259 \u0259saslan\u0131r. Bir c\u0259miyy\u0259td\u0259 s\u00f6z\u0259 h\u00f6rm\u0259t yoxdursa, orada etibar da olmaz. Siyasi tribunada deyil\u0259n bir s\u00f6z milyonlar\u0131n taleyin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r, m\u00fc\u0259llimin dediyi bir c\u00fcml\u0259 \u015fagirdin h\u0259yat yolunu d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r, valideynin s\u00f6yl\u0259diyi bir a\u011f\u0131r s\u00f6z is\u0259 \u00f6vlad\u0131n yadda\u015f\u0131nda \u00f6m\u00fcrl\u00fck iz buraxa bil\u0259r. Dem\u0259li, s\u00f6z sosial m\u0259suliyy\u0259tdir. K\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri v\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 s\u00f6z\u00fcn t\u0259sir dair\u0259si daha da geni\u015fl\u0259nib, yanl\u0131\u015f v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tsiz s\u00f6zl\u0259r c\u0259miyy\u0259td\u0259 nifaq, qorxu v\u0259 \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131q yarada bilir. Bu bax\u0131mdan s\u00f6z art\u0131q yaln\u0131z \u015f\u0259xsi m\u0259s\u0259l\u0259 deyil, ictimai t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib.<br \/>\nS\u00f6z h\u0259m yarad\u0131r, h\u0259m d\u0259 da\u011f\u0131d\u0131r. Bir \u00fcmidverici s\u00f6z insan\u0131 aya\u011fa qald\u0131ra, ona h\u0259yat e\u015fqi ver\u0259 bil\u0259r, bir t\u0259hqiramiz s\u00f6z is\u0259 insan\u0131 s\u0131nd\u0131ra, \u00f6z\u00fcn\u0259 inam\u0131n\u0131 m\u0259hv ed\u0259 bil\u0259r. Tarixd\u0259 el\u0259 natiql\u0259r olub ki, s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 xalqlar\u0131 aya\u011fa qald\u0131r\u0131blar, el\u0259l\u0259ri d\u0259 olub ki, s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 f\u0259lak\u0259tl\u0259r\u0259 yol a\u00e7\u0131blar. Dem\u0259li, s\u00f6z bir silahd\u0131r v\u0259 bu silah\u0131n nec\u0259 istifad\u0259 olunmas\u0131 insan\u0131n vicdan\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r. A\u011f\u0131ll\u0131 insan s\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fcb-bi\u00e7\u0259r, \u00e7\u00fcnki bilir ki, s\u00f6z ox kimidir, at\u0131ld\u0131qdan sonra geri qay\u0131tmaz. S\u00f6z\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc d\u0259rk ed\u0259n insan onu \u015f\u0259fa \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 ed\u0259r, d\u0259rk etm\u0259y\u0259n is\u0259 z\u0259r\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn.<br \/>\nB\u0259z\u0259n susmaq \u0259n do\u011fru s\u00f6zd\u00fcr. H\u0259r deyil\u0259n s\u00f6z hikm\u0259t deyil, h\u0259r susan da aciz deyil. Yerind\u0259 susmaq insan\u0131n m\u00fcdrikliyinin g\u00f6st\u0259ricisidir. \u00c7\u00fcnki laz\u0131ms\u0131z s\u00f6z d\u0259y\u0259ri azaldar, s\u00fckut is\u0259 d\u0259rinlik yaradar. Susmaq d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt qazand\u0131r\u0131r, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f s\u00f6z is\u0259 d\u0259y\u0259r qazan\u0131r. S\u00f6z\u00fcn qiym\u0259tini bil\u0259n insan \u0259vv\u0259l d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r, sonra dan\u0131\u015far. Bu bax\u0131mdan susmaq da s\u00f6z q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mlidir, \u00e7\u00fcnki h\u0259r s\u00fckut arxas\u0131nda bir m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<br \/>\nN\u0259tic\u0259 olaraq dem\u0259k olar ki, s\u00f6z insan\u0131n g\u00fczg\u00fcs\u00fcd\u00fcr v\u0259 bu g\u00fczg\u00fcd\u0259 onun \u0259sl simas\u0131 \u0259ks olunur. \u0130nsan zahir\u0259n nec\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, s\u00f6z\u00fcnd\u0259 kim oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. S\u00f6z insan\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131, \u0259xlaq\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 s\u0259viyy\u0259sini v\u0259 vicdan\u0131n\u0131 ortaya qoyur. S\u00f6z\u00fcn\u0259 sahib \u00e7\u0131xan insan \u00f6z l\u0259yaq\u0259tini qoruyur, s\u00f6z\u00fcn\u00fc ucuzla\u015fd\u0131ran is\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 \u00f6z d\u0259y\u0259rini itirir. Zaman \u00e7ox \u015feyi d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r, amma deyilmi\u015f s\u00f6z\u00fcn izi yadda\u015flardan silinmir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 insan h\u0259r k\u0259lm\u0259ni m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 se\u00e7m\u0259li, s\u00f6z\u00fcn\u00fc haqq\u0131n, \u0259dal\u0259tin v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259tin xidm\u0259tin\u0259 verm\u0259lidir. Unutmayaq ki, insan aynaya baxanda \u00fcz\u00fcn\u00fc, s\u00f6z\u00fcn\u0259 baxanda is\u0259 ruhunu g\u00f6r\u00fcr. S\u00f6z\u00fcm\u00fcz n\u0259dirs\u0259, biz d\u0259 oyuq.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>\u270d Sevil Azadq\u0131z\u0131 Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 m\u00fc\u0259llimi. Filoloq. \u018fd\u0259bi t\u0259hlil-t\u0259nqid\u00e7i. Yazar-publisist. <\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>07.02.2026<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u0259nb\u0259: Az\u0259rbaycan.media\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u0130nsan var oldu\u011fu g\u00fcnd\u0259n s\u00f6zl\u0259 tan\u0131n\u0131b, s\u00f6zl\u0259 d\u0259rk edilib v\u0259 s\u00f6zl\u0259 yadda qal\u0131b. S\u00f6z insan\u0131n yaln\u0131z dan\u0131\u015f\u0131q vasit\u0259si deyil, onun kimliyini, daxili al\u0259mini, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc v\u0259 m\u0259n\u0259vi s\u0259viyy\u0259sini \u0259ks etdir\u0259n&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":69922,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-69921","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69921","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=69921"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69921\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":69924,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/69921\/revisions\/69924"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/69922"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=69921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=69921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=69921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}