{"id":68100,"date":"2026-01-25T07:07:05","date_gmt":"2026-01-25T03:07:05","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=68100"},"modified":"2026-01-25T07:07:19","modified_gmt":"2026-01-25T03:07:19","slug":"yeni-ay-v%c9%99-dolunay","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=68100","title":{"rendered":"YEN\u0130 AY v\u0259 DOLUNAY"},"content":{"rendered":"<p>2-ci yaz\u0131<\/p>\n<p>Bu yaz\u0131da Yeni Ayla Dolunaya m\u00fcxt\u0259lif aspektl\u0259rd\u0259n baxma\u011fa \u00e7al\u0131\u015faq&#8230;<\/p>\n<p>I. Bioloji aspektd\u0259n<\/p>\n<p>a) Yeni Ayda<\/p>\n<p>\u2013gec\u0259l\u0259r qaranl\u0131qd\u0131r;<br \/>\n\u2013melatonin ifraz\u0131 artma\u011fa meyllidir;<br \/>\n\u2013yuxu daha d\u0259rin ola bil\u0259r;<br \/>\n\u2013canl\u0131lar daha passiv rejim\u0259 ke\u00e7irl\u0259r.<br \/>\nBu, t\u0259bi\u0259td\u0259<br \/>\nOvun azalmas\u0131 v\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259tin minimuma enm\u0259si il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub.<br \/>\nBir s\u00f6zl\u0259, Yeni Ay bioloji sakitlik m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.<\/p>\n<p>b) Dolunayda<\/p>\n<p>gec\u0259l\u0259ri t\u0259bi\u0259t\u0259n daha i\u015f\u0131ql\u0131d\u0131r. Bu, birba\u015fa olaraq canl\u0131lar\u0131n davran\u0131\u015f\u0131na t\u0259sir edir.<br \/>\nTarix boyu apar\u0131lan bioloji m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259:<\/p>\n<p>\u2013V\u0259h\u015fi heyvanlar Dolunayda daha da v\u0259h\u015fil\u0259\u015firl\u0259r;<br \/>\n\u2013Ov heyvanlar\u0131 daha ehtiyatl\u0131 davran\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsanlar\u0131n yuxusu d\u0259rin olmur, melatonin hormonunun ifraz\u0131 azal\u0131r, b\u0259zi insanlar \u0259s\u0259bi olurlar. Dolunay\u0131n t\u0259siri h\u0259r k\u0259sd\u0259 eyni olmasa da statistik olaraq m\u0259nz\u0259r\u0259 el\u0259dir.<br \/>\nDolunay\u0131n g\u0259l-get t\u0259siri d\u0259 var.<br \/>\nN\u0259tic\u0259 etibar\u0131 il\u0259 Dolunay bioloji aktivliyin artd\u0131\u011f\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259dir.<\/p>\n<p>II. Psixoloji aspektd\u0259n baxanda<\/p>\n<p>a) Yeni Ay\u0131n ba\u015flamas\u0131 il\u0259 insan i\u00e7in\u0259 qapan\u0131r, daxili suallar \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r, q\u0259rar verm\u0259k v\u0259 niyy\u0259t formala\u015fd\u0131rmaq ehtiyac\u0131 g\u00fccl\u0259nir. Xarici t\u0259sirl\u0259r z\u0259ifl\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn insan d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259, planlar\u0131n\u0131 i\u00e7ind\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcb-bi\u00e7m\u0259y\u0259 daha meyilli olur.<br \/>\nBu s\u0259b\u0259bd\u0259n bir \u00e7ox m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259rd\u0259 Yeni Ay bir ba\u015flan\u011f\u0131c kimi q\u0259bul edilir.<\/p>\n<p>b) Dolunayda Ay g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Art\u0131q \u201cmistik t\u0259sir\u201d yoxdur, psixoloji olaraq tamamlanma hissi yaran\u0131r, emosiyalar \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xma\u011fa ba\u015flay\u0131r, daxili g\u0259rginlik art\u0131r.<br \/>\nTarix\u0259n Dolunayda ruhi x\u0259st\u0259likl\u0259rin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. \u0130nsanlar \u0259s\u0259bilik v\u0259 yuxusuzlu\u011fu Dolunaya ba\u011flay\u0131blar. Modern psixologiya bunu simvolik rezonans kimi izah edir: Ay parlaqd\u0131r, h\u0259r \u015fey \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>III. M\u0259d\u0259ni\u2013tarixi bax\u0131mdan<br \/>\nB\u00fct\u00fcn q\u0259dim t\u0259qviml\u0259rin \u0259sas\u0131 Ay\u0131n fazalar\u0131na dayan\u0131r.<\/p>\n<p>\u2013\u0130slam t\u0259qvimi Yeni Ay il\u0259 ba\u015flay\u0131r;<br \/>\n\u2013Y\u0259hudi t\u0259qvimi Yeni Aya \u0259saslan\u0131r;<br \/>\n\u2013\u00c7in t\u0259qvimi Ay\u0131n fazalar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r;<br \/>\n\u2013T\u00fcrk v\u0259 Altay mifologiyas\u0131nda Ay zaman\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u0130nsano\u011flu zaman\u0131 ilk d\u0259f\u0259 Ayla \u00f6l\u00e7\u00fcb.<\/p>\n<p>Simvolikada:<\/p>\n<p>Yeni Ay toxum, ba\u015flan\u011f\u0131c, gizli potensial;<br \/>\nDolunay m\u0259hsul, yetkinlik, h\u00f6km.<\/p>\n<p>\u018fkin\u00e7ilikd\u0259:<\/p>\n<p>Yeni Ay \u0259kin;<br \/>\nDolunay bi\u00e7im zaman\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Mifologiyada:<\/p>\n<p>Yeni Ay ana b\u0259tnin\u0259, qaranl\u0131\u011fa, ba\u015flan\u011f\u0131ca b\u0259nz\u0259dilir;<br \/>\nDolunay Tanr\u0131lar\u0131n, sehr v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131n vaxt\u0131d\u0131r.<br \/>\nYeni Ay potensial, h\u0259l\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n g\u00fccd\u00fcr;<br \/>\nDolunay realla\u015fm\u0131\u015f, \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xan formad\u0131r.<br \/>\nY\u0259ni biri niyy\u0259t, o biri n\u0259tic\u0259dir,<br \/>\nbiri s\u0259ssiz ba\u015flan\u011f\u0131c, o biri tamamlanma.<\/p>\n<p>solda: Yeni Ay<br \/>\nsa\u011fda: Dolunay<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u00fc\u0259llif: \u0130brahim N\u0259bio\u011flu<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u0259nb\u0259: Az\u0259rbaycan.media<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2-ci yaz\u0131 Bu yaz\u0131da Yeni Ayla Dolunaya m\u00fcxt\u0259lif aspektl\u0259rd\u0259n baxma\u011fa \u00e7al\u0131\u015faq&#8230; I. Bioloji aspektd\u0259n a) Yeni Ayda \u2013gec\u0259l\u0259r qaranl\u0131qd\u0131r; \u2013melatonin ifraz\u0131 artma\u011fa meyllidir; \u2013yuxu daha d\u0259rin ola bil\u0259r; \u2013canl\u0131lar daha&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":537,"featured_media":68101,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54,1],"tags":[],"class_list":["post-68100","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/537"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=68100"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":68103,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/68100\/revisions\/68103"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/68101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=68100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=68100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=68100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}