{"id":67067,"date":"2026-01-14T20:33:35","date_gmt":"2026-01-14T16:33:35","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=67067"},"modified":"2026-01-14T20:34:04","modified_gmt":"2026-01-14T16:34:04","slug":"psixoloqdan-vacib-aciqlama-ail%c9%99-munasib%c9%99tl%c9%99rind%c9%99-konfliktl%c9%99rin-kokund%c9%99-n%c9%99-dayanir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=67067","title":{"rendered":"Psixoloqdan vacib a\u00e7\u0131qlama: Ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 konfliktl\u0259rin k\u00f6k\u00fcnd\u0259 n\u0259 dayan\u0131r?"},"content":{"rendered":"<p data-start=\"268\" data-end=\"752\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Az\u0259rbaycan.media<\/strong><\/span> x\u0259b\u0259r verir ki, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 ail\u0259 v\u0259 c\u00fctl\u00fckl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r getdikc\u0259 daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b psixoloji v\u0259 sosial faktorlar\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda formala\u015f\u0131r. S\u00fcr\u0259tli h\u0259yat tempi, artan sosial g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r, emosional y\u00fckl\u0259nm\u0259 v\u0259 rol toqqu\u015fmalar\u0131 ail\u0259daxili m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 g\u0259rginlik v\u0259 anla\u015f\u0131lmazl\u0131qlar\u0131n yaranmas\u0131na z\u0259min yarad\u0131r. Ail\u0259 c\u0259miyy\u0259tin \u0259sas struktur vahidi oldu\u011fundan bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 yaranan probleml\u0259r t\u0259kc\u0259 f\u0259rdi deyil, \u00fcmumi sosial rifaha da t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p data-start=\"754\" data-end=\"1162\">Pe\u015f\u0259kar m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r v\u0259 uzunm\u00fcdd\u0259tli klinik t\u0259cr\u00fcb\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, ail\u0259 v\u0259 c\u00fctl\u00fckl\u0259r aras\u0131nda yaranan konfliktl\u0259rin \u0259h\u0259miyy\u0259tli hiss\u0259si konkret davran\u0131\u015flardan deyil, h\u0259min davran\u0131\u015flara veril\u0259n subyektiv m\u0259nalardan qaynaqlan\u0131r. Bu bax\u0131mdan Kognitiv Davran\u0131\u015f Terapiyas\u0131 (KDT) ail\u0259daxili m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin sa\u011flamla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda elmi c\u0259h\u0259td\u0259n s\u00fcbut olunmu\u015f v\u0259 praktik bax\u0131mdan effektiv yana\u015fmalardan biri hesab olunur.<\/p>\n<h3 data-start=\"1164\" data-end=\"1195\"><strong data-start=\"1168\" data-end=\"1195\">KDT-nin n\u0259z\u0259ri \u0259saslar\u0131<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"1197\" data-end=\"1635\">Kognitiv Davran\u0131\u015f Terapiyas\u0131 insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzi, emosional reaksiyalar\u0131 v\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131 aras\u0131nda qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259ni \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Bu yana\u015fmaya g\u00f6r\u0259, insan\u0131 \u00e7\u0259tinliy\u0259 salan \u0259sas amil hadis\u0259l\u0259rin \u00f6z\u00fc deyil, h\u0259min hadis\u0259l\u0259r\u0259 verdiyi avtomatik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r v\u0259 inanclard\u0131r. Ail\u0259 v\u0259 c\u00fctl\u00fckl\u0259rl\u0259 apar\u0131lan i\u015f zaman\u0131 KDT funksional olmayan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sxeml\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sin\u0259 v\u0259 onlar\u0131n daha real, adaptiv d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259v\u0259z olunmas\u0131na y\u00f6n\u0259lir.<\/p>\n<p data-start=\"1637\" data-end=\"1989\">Klinik praktikada tez-tez m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur ki, t\u0259r\u0259fl\u0259r bir-birinin davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u015f\u0259xsi r\u0259dd edilm\u0259, h\u00f6rm\u0259tsizlik v\u0259 ya laqeydlik kimi \u015f\u0259rh edir. Bu is\u0259 emosional m\u0259saf\u0259nin artmas\u0131na v\u0259 konfliktl\u0259rin d\u0259rinl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. KDT bu c\u00fcr yanl\u0131\u015f interpretasiyalar\u0131n f\u0259rqin\u0259 var\u0131lmas\u0131na v\u0259 alternativ d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 yollar\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan yarad\u0131r.<\/p>\n<h3 data-start=\"1991\" data-end=\"2043\"><strong data-start=\"1995\" data-end=\"2043\">\u00dcnsiyy\u0259t bacar\u0131qlar\u0131 v\u0259 davran\u0131\u015f d\u0259yi\u015fikliyi<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"2045\" data-end=\"2304\">Ail\u0259daxili m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 sa\u011flam \u00fcnsiyy\u0259t \u0259sas qoruyucu faktorlardan biri hesab olunur. KDT \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r duy\u011fular\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131q v\u0259 qeyri-aqressiv formada ifad\u0259 etm\u0259yi, aktiv dinl\u0259m\u0259 bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 v\u0259 t\u0259nqid-davran\u0131\u015f mexanizml\u0259rind\u0259n uzaq durma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nirl\u0259r.<\/p>\n<p data-start=\"2306\" data-end=\"2639\">M\u00fcsb\u0259t davran\u0131\u015flar\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si bu terapiya modelinin \u0259sas komponentl\u0259rind\u0259ndir. T\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, ail\u0259 daxilind\u0259 h\u00f6rm\u0259t, empatiya v\u0259 emosional d\u0259st\u0259yin artmas\u0131 u\u015faqlar\u0131n psixoloji inki\u015faf\u0131na da birba\u015fa m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. C\u00fctl\u00fckl\u0259r aras\u0131nda is\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anlay\u0131\u015f m\u00fcnasib\u0259t m\u0259mnuniyy\u0259tini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<h3 data-start=\"2641\" data-end=\"2695\"><strong data-start=\"2645\" data-end=\"2695\">Emosional t\u0259nziml\u0259m\u0259 v\u0259 q\u0259z\u0259bin idar\u0259 olunmas\u0131<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"2697\" data-end=\"3047\">Ail\u0259 konfliktl\u0259rinin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si emosional impulsivlik v\u0259 t\u0259nziml\u0259nm\u0259mi\u015f q\u0259z\u0259b fonunda ba\u015f verir. Kognitiv Davran\u0131\u015f Terapiyas\u0131 emosional reaksiyalar\u0131n tan\u0131nmas\u0131 v\u0259 idar\u0259 olunmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 sistemli \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fl\u0259yir. Q\u0259z\u0259bin arxas\u0131nda duran d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 ehtiyaclar ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131qda, m\u00fcbahis\u0259l\u0259rin da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 deyil, konstruktiv \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259lli m\u00fcmk\u00fcn olur.<\/p>\n<p data-start=\"3049\" data-end=\"3212\">M\u00fct\u0259x\u0259ssis m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, emosional \u00f6z\u00fcn\u0259n\u0259zar\u0259tin formala\u015fmas\u0131 ail\u0259 daxilind\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik hissini g\u00fccl\u0259ndirir v\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131na t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n<h3 data-start=\"3214\" data-end=\"3259\"><strong data-start=\"3218\" data-end=\"3259\">PR\u0130M-d\u0259 \u0259ld\u0259 olunan praktik n\u0259tic\u0259l\u0259r<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"3261\" data-end=\"3425\">Psixososial Reabilitasiya v\u0259 \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zind\u0259 (PR\u0130M) ail\u0259 v\u0259 c\u00fctl\u00fckl\u0259rl\u0259 apar\u0131lan uzunm\u00fcdd\u0259tli i\u015f t\u0259cr\u00fcb\u0259si KDT-nin a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259r verdiyini g\u00f6st\u0259rir:<\/p>\n<p data-start=\"3428\" data-end=\"3475\">ail\u0259daxili \u00fcnsiyy\u0259tin keyfiyy\u0259tc\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131;<\/p>\n<p data-start=\"3478\" data-end=\"3528\">qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anlay\u0131\u015f v\u0259 empati s\u0259viyy\u0259sinin artmas\u0131;<\/p>\n<p data-start=\"3531\" data-end=\"3581\">konfliktl\u0259rin daha sa\u011flam \u00fcsullarla h\u0259ll olunmas\u0131;<\/p>\n<p data-start=\"3584\" data-end=\"3615\">emosional g\u0259rginliyin azalmas\u0131;<\/p>\n<p data-start=\"3618\" data-end=\"3698\">ail\u0259 \u00fczvl\u0259ri aras\u0131nda t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259yici psixoloji m\u00fchitin formala\u015fmas\u0131.<\/p>\n<p data-start=\"3700\" data-end=\"3845\">Bu yana\u015fma t\u0259kc\u0259 m\u00f6vcud probleml\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na deyil, g\u0259l\u0259c\u0259k \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 psixoloji dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na da xidm\u0259t edir.<\/p>\n<h3 data-start=\"3847\" data-end=\"3861\"><strong data-start=\"3851\" data-end=\"3861\">N\u0259tic\u0259<\/strong><\/h3>\n<p data-start=\"3863\" data-end=\"4110\">Kognitiv Davran\u0131\u015f Terapiyas\u0131 ail\u0259 v\u0259 c\u00fctl\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z m\u00fcalic\u0259vi deyil, eyni zamanda inki\u015fafetdirici model t\u0259qdim edir. Bu yana\u015fma f\u0259rdl\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 t\u0259sirini anlama\u011fa, daha sa\u011flam \u0259laq\u0259l\u0259r qurma\u011fa imkan yarad\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"4112\" data-end=\"4354\">M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r vur\u011fulay\u0131r ki, m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt\u0131nda v\u0259 elmi \u0259sasl\u0131 psixoloji d\u0259st\u0259k almaq son d\u0259r\u0259c\u0259 vacibdir. Sa\u011flam ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri is\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 daha dayan\u0131ql\u0131 v\u0259 sa\u011flam c\u0259miyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131na z\u0259min yarad\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"4356\" data-end=\"4455\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Psixoloq M. Almara A\u011faq\u0131z\u0131<\/strong><\/span><br data-start=\"4386\" data-end=\"4389\" \/><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>PR\u0130M \u2013 <em data-start=\"4396\" data-end=\"4442\">Psixososial Reabilitasiya v\u0259 \u0130nki\u015faf M\u0259rk\u0259zi<\/em>nin direktoru<\/strong><\/span><\/p>\n<div class=\"post_content\">\n<p>(Psixoloqla \u0259laq\u0259 saxlamaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri, Zahid X\u0259lilov 48A, Elml\u0259r m\/st yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n\u00a0<strong>\u201cPR\u0130M\u201d Psixososial Reabilitasiya v\u0259 \u0130nki\u015faf\u00a0 M\u0259rk\u0259zi<\/strong>n\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259 v\u0259 ya<strong>\u00a0050 777 80 04\u00a0<\/strong>mobil n\u00f6mrsi il\u0259 birba\u015fa Almara A\u011faq\u0131z\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259 saxlaya bil\u0259rl\u0259r. H\u0259m\u00e7inin\u00a0<a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/almara.melikova.aga_qizi\/?igsh=MWJwOW52Y2t4bHVkeA%3D%3D\"><strong>https:\/\/www.instagram.com\/almara.melikova.aga_qizi\/?igsh=MWJwOW52Y2t4bHVkeA%3D%3D<\/strong><\/a>\u00a0instagram s\u0259hif\u0259si vasit\u0259si il\u0259 d\u0259 Almara xan\u0131mla kontakt yarada bil\u0259rl\u0259r.)<\/p>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u0259nb\u0259: Az\u0259rbaycan.media\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan.media x\u0259b\u0259r verir ki, m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 ail\u0259 v\u0259 c\u00fctl\u00fckl\u0259r aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r getdikc\u0259 daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b psixoloji v\u0259 sosial faktorlar\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda formala\u015f\u0131r. S\u00fcr\u0259tli h\u0259yat tempi, artan sosial g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r, emosional y\u00fckl\u0259nm\u0259 v\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":67068,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,71],"tags":[],"class_list":["post-67067","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-sosial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=67067"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67067\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67070,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67067\/revisions\/67070"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/67068"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=67067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=67067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=67067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}