{"id":66967,"date":"2026-01-14T17:42:17","date_gmt":"2026-01-14T13:42:17","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=66967"},"modified":"2026-01-14T17:42:17","modified_gmt":"2026-01-14T13:42:17","slug":"prezident-ilham-eliyev-az%c9%99rbaycan-dilinin-qorunmasi-milli-t%c9%99hluk%c9%99sizliyin-t%c9%99rkib-hiss%c9%99sidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=66967","title":{"rendered":"Prezident \u0130lham \u018fliyev: Az\u0259rbaycan dilinin qorunmas\u0131 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259rkib hiss\u0259sidir"},"content":{"rendered":"<p data-start=\"159\" data-end=\"257\">\n<p data-start=\"259\" data-end=\"703\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Az\u0259rbaycan.media<\/strong> <\/span>x\u0259b\u0259r verir ki, Prezident \u0130lham \u018fliyevin yanvar\u0131n 5-d\u0259 media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 verdiyi m\u00fcsahib\u0259 yaln\u0131z cari siyasi prosesl\u0259rin deyil, h\u0259m d\u0259 milli kimlik v\u0259 ideoloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin geni\u015f t\u0259hlili il\u0259 yadda qald\u0131. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n Qaraba\u011f, \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur v\u0259 Az\u0259rbaycan tarixinin t\u0259hrifin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 fonunda s\u0259sl\u0259ndirdiyi fikirl\u0259rd\u0259n biri x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kdi: Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi dilinin safl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131.<\/p>\n<p data-start=\"705\" data-end=\"1148\">Bu m\u00f6vzu Prezidentin \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda yeni deyil. O, art\u0131q 10 il \u0259vv\u0259l AMEA-n\u0131n yubileyind\u0259 Az\u0259rbaycan dili il\u0259 ba\u011fl\u0131 narahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 ifad\u0259 etmi\u015fdi. Aradan ke\u00e7\u0259n onillik \u0259rzind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n institusional v\u0259 praktiki add\u0131mlar at\u0131lsa da, Prezidentin son m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 vur\u011fulad\u0131\u011f\u0131 kimi, m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t onu h\u0259l\u0259 d\u0259 tam qane etmir. Bu is\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, dil m\u0259s\u0259l\u0259si d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn sad\u0259c\u0259 m\u0259d\u0259ni deyil, strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir problemdir.<\/p>\n<p data-start=\"1150\" data-end=\"1511\">Prezident \u0130lham \u018fliyevin yana\u015fmas\u0131nda dil mill\u0259ti birl\u0259\u015fdir\u0259n \u0259sas s\u00fctun, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin is\u0259 ayr\u0131lmaz atributudur. Onun s\u00f6zl\u0259rind\u0259 a\u00e7\u0131q mesaj var: \u0259g\u0259r bir xalq \u00f6z ana dilini qoruma\u011f\u0131 bacarm\u0131rsa, zamanla milli kimliyini d\u0259 itir\u0259 bil\u0259r. Bu yana\u015fma x\u00fcsusil\u0259 qloballa\u015fma, s\u00fcr\u0259tli informasiya ax\u0131n\u0131 v\u0259 internet m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin dil\u0259 t\u0259siri fonunda aktuall\u0131q qazan\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"1513\" data-end=\"1880\">D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 diqq\u0259ti \u0259sas\u0259n iki t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259ldir: xarici k\u0259lm\u0259l\u0259rin Az\u0259rbaycan dilin\u0259 ehtiyac olmadan daxil edilm\u0259si v\u0259 dilin \u0259d\u0259bi normadan t\u0259dric\u0259n uzaqla\u015fmas\u0131. Prezidentin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, beyn\u0259lxalq terminl\u0259rin i\u015fl\u0259dilm\u0259si qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r, lakin Az\u0259rbaycan dilind\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan s\u00f6zl\u0259ri m\u0259qs\u0259dli v\u0259 ya bilm\u0259y\u0259r\u0259kd\u0259n xarici k\u0259lm\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259v\u0259z etm\u0259k q\u0259buledilm\u0259zdir.<\/p>\n<p data-start=\"1882\" data-end=\"2366\">M\u00fcsahib\u0259d\u0259 x\u00fcsusi vur\u011fulanan m\u0259qamlardan biri d\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin qoruyucusunun m\u0259hz m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti olmas\u0131d\u0131r. D\u00fcnyada 50 milyondan \u00e7ox insan \u00fc\u00e7\u00fcn ana dili olan Az\u0259rbaycan dili m\u00fcxt\u0259lif co\u011frafiyalarda f\u0259rqli t\u0259sirl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r. Prezidentin qeyd etdiyi kimi, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar aras\u0131nda \u0259d\u0259bi dil z\u0259ifl\u0259yir, g\u00fcnd\u0259lik dan\u0131\u015f\u0131qda yad leksika \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir ki, bu da milli-m\u0259d\u0259ni ba\u011flar\u0131n uzunm\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 z\u0259ifl\u0259m\u0259si riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"2368\" data-end=\"2729\">D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 yaln\u0131z t\u0259nqid etmir, h\u0259m d\u0259 yol g\u00f6st\u0259rir. Xaricd\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ana dilini m\u00fck\u0259mm\u0259l \u00f6yr\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn onlayn m\u0259kt\u0259bl\u0259rin, distant t\u0259dris imkanlar\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 dilin sistemli \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259dilm\u0259si Prezidentin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. Bu, dil siyas\u0259tin\u0259 yaln\u0131z m\u0259d\u0259ni deyil, h\u0259m d\u0259 texnoloji yana\u015fman\u0131n t\u0259tbiq edildiyini g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p data-start=\"2731\" data-end=\"3169\">Prezident \u0130lham \u018fliyevin yana\u015fmas\u0131n\u0131n f\u0259rql\u0259ndirici c\u0259h\u0259ti odur ki, dilin qorunmas\u0131 yaln\u0131z d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n i\u015fi hesab olunmur. Onun \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259rin\u0259 \u00fcnvanlan\u0131r: aliml\u0259r\u0259, dil\u00e7il\u0259r\u0259, yaz\u0131\u00e7\u0131lara, jurnalistl\u0259r\u0259, siyas\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 v\u0259 ictimai f\u0259allara. X\u00fcsusil\u0259 media v\u0259 ictimai \u00e7\u0131x\u0131\u015f sahibl\u0259rinin m\u0259suliyy\u0259ti \u00f6n plana \u00e7\u0131x\u0131r, \u00e7\u00fcnki dilin g\u00fcnd\u0259lik istifad\u0259d\u0259 nec\u0259 t\u0259qdim olunmas\u0131 c\u0259miyy\u0259tin dil davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p data-start=\"3171\" data-end=\"3585\">\u018fslind\u0259 Prezidentin m\u00f6vqeyi daha geni\u015f ideoloji kontekstd\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fclm\u0259lidir. Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurla ba\u011fl\u0131 tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin m\u00fcdafi\u0259si, toponiml\u0259rin qorunmas\u0131 v\u0259 milli yadda\u015f\u0131n b\u0259rpas\u0131 il\u0259 dil m\u0259s\u0259l\u0259si bir-birini tamamlay\u0131r. Tarixi t\u0259hrif edildiyi kimi, dil z\u0259ifl\u0259dikd\u0259 d\u0259 milli m\u00f6vqel\u0259r sars\u0131l\u0131r. Bu bax\u0131mdan dilin safl\u0131\u011f\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 eyni zamanda milli informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin bir hiss\u0259sidir.<\/p>\n<p data-start=\"3587\" data-end=\"3882\">Prezident \u0130lham \u018fliyevin mesaj\u0131 ayd\u0131nd\u0131r: Az\u0259rbaycan dili z\u0259ngindir, q\u0259dimdir v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc ifad\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yad elementl\u0259r\u0259 m\u00f6htac deyil. Onu qorumaq t\u0259kc\u0259 qanun v\u0259 s\u0259r\u0259ncamlarla deyil, ictimai \u015f\u00fcur, m\u0259suliyy\u0259t v\u0259 \u015f\u0259xsi davran\u0131\u015fla m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Dil\u0259 bigan\u0259 m\u00fcnasib\u0259t milli kimliy\u0259 bigan\u0259lik dem\u0259kdir.<\/p>\n<p data-start=\"3884\" data-end=\"4115\">Bu m\u00fcsahib\u0259 bir daha g\u00f6st\u0259rdi ki, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn dil m\u0259s\u0259l\u0259si epizodik yox, davaml\u0131 n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131lan strateji m\u00f6vzudur. Prezidentin s\u00f6zl\u0259ri h\u0259m x\u0259b\u0259rdarl\u0131q, h\u0259m d\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fd\u0131r: dilimizi qorumasaq, \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc qoruya bilm<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan.media x\u0259b\u0259r verir ki, Prezident \u0130lham \u018fliyevin yanvar\u0131n 5-d\u0259 media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 verdiyi m\u00fcsahib\u0259 yaln\u0131z cari siyasi prosesl\u0259rin deyil, h\u0259m d\u0259 milli kimlik v\u0259 ideoloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin geni\u015f t\u0259hlili il\u0259 yadda&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":66968,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,70],"tags":[],"class_list":["post-66967","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-thlil"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66967","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=66967"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66967\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":66970,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/66967\/revisions\/66970"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/66968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=66967"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=66967"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=66967"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}