{"id":63127,"date":"2025-12-15T08:54:49","date_gmt":"2025-12-15T04:54:49","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=63127"},"modified":"2025-12-15T08:55:52","modified_gmt":"2025-12-15T04:55:52","slug":"edebiyyat-ve-dilin-gozelliyi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=63127","title":{"rendered":"\u018fD\u018fB\u0130YYAT V\u018f D\u0130L\u0130N G\u00d6Z\u018fLL\u0130Y\u0130"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u018fd\u0259biyyat v\u0259 dilin g\u00f6z\u0259lliyi insan\u0131n m\u0259n\u0259vi al\u0259mini formala\u015fd\u0131ran, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzini cilalayan v\u0259 onu \u00f6z k\u00f6k\u00fc il\u0259 ba\u011flayan \u0259n m\u00fch\u00fcm d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259n biridir. Dil sad\u0259c\u0259 s\u00f6zl\u0259r toplusu deyil, o, xalq\u0131n ruhudur, tarixi yadda\u015f\u0131d\u0131r, min ill\u0259rin a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131, sevincini, \u00fcmidini v\u0259 arzusunu da\u015f\u0131yan canl\u0131 bir varl\u0131qd\u0131r. \u018fd\u0259biyyat is\u0259 bu dilin estetik \u015f\u00fcurla yo\u011frulmu\u015f, duy\u011fu v\u0259 fikir s\u0259viyy\u0259sind\u0259 kamill\u0259\u015fmi\u015f formas\u0131d\u0131r. \u0130nsan dil vasit\u0259sil\u0259 yaln\u0131z dan\u0131\u015fm\u0131r, o, dil il\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, hiss edir, sevir, etiraz edir v\u0259 susur. \u018fd\u0259biyyat is\u0259 bu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 v\u0259 hissl\u0259rin zamandan as\u0131l\u0131 olmayan b\u0259dii ifad\u0259sidir. G\u00fccl\u00fc \u0259d\u0259biyyat s\u00f6z\u0259 d\u0259rinlik qazand\u0131r\u0131r, adi ifad\u0259l\u0259ri m\u0259n\u0259vi y\u00fck da\u015f\u0131yan simvollara \u00e7evirir, oxucunu yaln\u0131z m\u0259tnl\u0259 deyil, insan taleyi, vicdan v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qoyur. Dilin g\u00f6z\u0259lliyi onun ah\u0259ngind\u0259, s\u0259lisliyind\u0259, m\u0259naya q\u0259na\u0259t etm\u0259sind\u0259 v\u0259 eyni zamanda sonsuz ifad\u0259 imkanlar\u0131na malik olmas\u0131ndad\u0131r. Bir s\u00f6z b\u0259z\u0259n bir c\u00fcml\u0259nin, bir c\u00fcml\u0259 is\u0259 b\u00fct\u00f6v bir h\u0259yat\u0131n m\u0259nas\u0131n\u0131 ifad\u0259 ed\u0259 bilir. \u018fd\u0259biyyat bu imkanlardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k insan\u0131 t\u0259kc\u0259 estetik z\u00f6vq\u0259 deyil, daxili t\u0259mizl\u0259nm\u0259y\u0259, \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rketm\u0259y\u0259 v\u0259 m\u0259n\u0259vi yetkinliy\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Tarix g\u00f6st\u0259rir ki, d\u00f6vl\u0259tl\u0259r s\u00fcqut ed\u0259, s\u0259rh\u0259dl\u0259r d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r, lakin dilini v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 qoruyan xalqlar m\u0259n\u0259vi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 itirmir, \u00e7\u00fcnki s\u00f6z onlar\u0131n yadda\u015f\u0131, \u0259d\u0259biyyat is\u0259 bu yadda\u015f\u0131n qoruyucusudur. Ana dilind\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f bir \u015feir, bir hekay\u0259 v\u0259 ya bir roman insanla onun k\u00f6k\u00fc aras\u0131nda q\u0131r\u0131lmaz ba\u011f yarad\u0131r, milli kimliyi m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 m\u0259n\u0259vi miras \u00f6t\u00fcr\u00fcr. Dilin g\u00f6z\u0259lliyin\u0259 laqeyd yana\u015f\u0131lan c\u0259miyy\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 s\u0259thil\u0259\u015fir, \u00fcnsiyy\u0259t kasadla\u015f\u0131r, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r z\u0259ifl\u0259yir, \u00e7\u00fcnki s\u00f6z d\u0259y\u0259rini itirdikc\u0259 fikir d\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u00fc itirir, \u0259ksin\u0259, s\u00f6z\u0259 h\u00f6rm\u0259t edil\u0259n, \u0259d\u0259biyyata d\u0259y\u0259r veril\u0259n toplumlarda empati g\u00fccl\u0259nir, f\u0259rdi v\u0259 ictimai m\u0259suliyy\u0259t formala\u015f\u0131r. \u018fd\u0259biyyat insan\u0131 yaln\u0131z \u00f6z a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 deyil, ba\u015fqas\u0131n\u0131n d\u0259rdini d\u0259 anlama\u011fa, f\u0259rqli talel\u0259rl\u0259 ya\u015fama\u011fa, haqs\u0131zl\u0131q qar\u015f\u0131s\u0131nda susmama\u011fa \u00f6yr\u0259dir v\u0259 bu bax\u0131mdan o, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi t\u0259rbiy\u0259 m\u0259kt\u0259bidir. N\u0259tic\u0259 olaraq dem\u0259k olar ki, \u0259d\u0259biyyat v\u0259 dilin g\u00f6z\u0259lliyi sad\u0259c\u0259 estetik bir anlay\u0131\u015f deyil, bu, insan\u0131n daxili al\u0259minin aynas\u0131, c\u0259miyy\u0259tin m\u0259n\u0259vi s\u0259viyy\u0259sinin g\u00f6st\u0259ricisidir. S\u00f6z\u00fcn d\u0259y\u0259r tapd\u0131\u011f\u0131 yerd\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fir, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin d\u0259rinl\u0259\u015fdiyi yerd\u0259 is\u0259 insan kamill\u0259\u015fir, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 dilimizi qorumaq, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131 sevm\u0259k v\u0259 ya\u015fatmaq \u0259slind\u0259 \u00f6z kimliyimizi, ruhumuzu v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yimizi qorumaq dem\u0259kdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u00fc\u0259llif: Sevil Azadq\u0131z\u0131 <\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Az\u0259rbaycan dili v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131 m\u00fc\u0259llimi. Filoloq. \u018fd\u0259bi t\u0259hlil-t\u0259nqid\u00e7i. Yazar-publisist.<\/strong><\/span><br \/>\n<span style=\"color: #ff0000;\"><strong>15.12.2025<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u0259nb\u0259: Az\u0259rbaycan.media\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u018fd\u0259biyyat v\u0259 dilin g\u00f6z\u0259lliyi insan\u0131n m\u0259n\u0259vi al\u0259mini formala\u015fd\u0131ran, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzini cilalayan v\u0259 onu \u00f6z k\u00f6k\u00fc il\u0259 ba\u011flayan \u0259n m\u00fch\u00fcm d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259n biridir. Dil sad\u0259c\u0259 s\u00f6zl\u0259r toplusu deyil, o, xalq\u0131n ruhudur,&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":62690,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-63127","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63127","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=63127"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63127\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63131,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/63127\/revisions\/63131"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/62690"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=63127"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=63127"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=63127"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}