{"id":62650,"date":"2025-12-12T18:04:50","date_gmt":"2025-12-12T14:04:50","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=62650"},"modified":"2025-12-12T18:06:10","modified_gmt":"2025-12-12T14:06:10","slug":"c%c9%99nubi-az%c9%99rbaycanla-bagli-heyd%c9%99r-eliyevin-sevgisi-v%c9%99-agrisi-elnar%c9%99-akimova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=62650","title":{"rendered":"C\u0259nubi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin sevgisi v\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131 \u2013 Elnar\u0259 Akimova"},"content":{"rendered":"<h3><span style=\"color: #0000ff;\">Elnar\u0259 AK\u0130MOVA<\/span><\/h3>\n<p><em>ham\u0131dan dinl\u0259rk\u0259n v\u0259sfini S\u0259nin&#8230;<\/em><\/p>\n<p><strong><em>B.Q.S\u0259h\u0259nd<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00dcmummilli lider, b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyevin tariximizin b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri ehtiva edir. O, h\u0259r zaman, h\u0259r d\u00f6vrd\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r\u0259 xalq\u0131n milli d\u0259y\u0259rl\u0259rinin dir\u00e7\u0259li\u015find\u0259n ba\u015flad\u0131 v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 se\u00e7diyi h\u0259d\u0259fl\u0259r, \u00fcnvanlar d\u0259qiq, \u00e7\u0259kili v\u0259 s\u0259rrast oldu. B\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259t abid\u0259l\u0259ri, b\u00f6y\u00fck s\u00f6z ustadlar\u0131, b\u00f6y\u00fck \u0259d\u0259bi m\u0259x\u0259zl\u0259r&#8230; Onun sovet epoxas\u0131n\u0131n hakimi-m\u00fctl\u0259q oldu\u011fu bir d\u00f6n\u0259md\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259ndiyi b\u00f6y\u00fck amallardan biri &#8211; B\u00fct\u00f6v Az\u0259rbaycan\u0131 yaratmaq, qurmaq missiyas\u0131n\u0131n da \u0259sas\u0131nda ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, arzusunun bu g\u00fccl\u0259rin birliyi, xalqa qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 il\u0259 realla\u015faca\u011f\u0131na inam hissi dayan\u0131rd\u0131. B\u00fct\u00f6v, yekpar\u0259 Az\u0259rbaycan anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u0259rpa etm\u0259k, \u0259razi birliyind\u0259n d\u0259 \u0259vv\u0259l, m\u0259d\u0259ni v\u0259 m\u0259n\u0259vi v\u0259hd\u0259t\u0259 nail olmaq! Heyd\u0259r \u018fliyevin C\u0259nubi Az\u0259rbaycan m\u00f6vzusuna h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n mayas\u0131 bu amaldan n\u0259\u015f\u0259t tap\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan zaman C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda milli-azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 v\u0259 orda milli q\u00fcvv\u0259l\u0259rl\u0259 birg\u0259 i\u015fi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat o q\u0259d\u0259r d\u0259 geni\u015f yay\u0131lmam\u0131\u015fd\u0131r. Buna baxmayaraq, 1944-1945-ci ill\u0259rd\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda ba\u015f ver\u0259n milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131nda, siyasi v\u0259 ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131nda, m\u00fcst\u0259qillik ideyalar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131nda bu zaman art\u0131q d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan g\u0259nc Heyd\u0259r \u018fliyevin i\u015ftirak\u0131 bioqraflar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n qeyd olunur. Maraql\u0131d\u0131r ki, Heyd\u0259r \u018fliyev haqq\u0131nda ilk \u015feiri d\u0259 c\u0259nublu \u015fair Bulud Qara\u00e7\u00f6plu S\u0259h\u0259nd yazm\u0131\u015fd\u0131r. Mara\u011fal\u0131 \u015fair Bulud Qara\u00e7orlu S\u0259h\u0259ndin (1927-1979) 1974-c\u00fc ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 \u00fcnvanlad\u0131\u011f\u0131 &#8220;Elimin daya\u011f\u0131, yurdumun f\u0259xri Heyd\u0259r m\u00fc\u0259llim\u0259&#8221; adlanan \u015feir m\u0259ktub formas\u0131nda yaz\u0131l\u0131b:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>H\u0259r a\u011f\u0131r d\u0259h\u015f\u0259t\u0259 m\u0259n d\u00f6z\u0259-d\u00f6z\u0259,<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259sl\u0259kda\u015f, v\u0259t\u0259nda\u015f deyib\u0259n g\u0259ldim.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00dcr\u0259k sand\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7maq\u00e7\u0131n Siz\u0259<\/em><\/p>\n<p><em>S\u0259f\u0259r yara\u011f\u0131m\u0131 geyib\u0259n g\u0259ldim.<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130st\u0259rdim Bak\u0131da S\u018fN d\u0259 olayd\u0131n.<\/em><\/p>\n<p><em>Ham\u0131dan dinl\u0259rk\u0259n v\u0259sfini S\u0259nin,<\/em><\/p>\n<p><em>Heyf ki, g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k qism\u0259t olmad\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>Bis\u00fctunlar \u00e7apd\u0131m m\u0259n F\u0259rhad t\u0259kin,<\/em><\/p>\n<p><em>Ancaq ki, su g\u0259lib arxa dolmad\u0131.<\/em><\/p>\n<p><em>M\u0259n ist\u0259rdim do\u011fma bir qarda\u015f kimi<\/em><\/p>\n<p><em>Oturub, \u0259yl\u0259\u015fib dan\u0131\u015fam S\u0259nl\u0259<\/em><\/p>\n<p><em>Bir m\u0259sl\u0259kda\u015f kimi, bir yolda\u015f kimi<\/em><\/p>\n<p><em>S\u00f6z-s\u00f6hb\u0259t a\u00e7ayd\u0131m ana V\u0259t\u0259nd\u0259n.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1970-ci ill\u0259rin ortalar\u0131nda yaz\u0131lan bu m\u0259ktub-\u015feir C\u0259nublu \u015fairin Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015f\u0259xsind\u0259 \u00f6z m\u0259sl\u0259kda\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar idi. \u018fn az\u0131 m\u0259lum idi ki, Heyd\u0259r \u018fliyev sovet v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 olmaqdan \u00e7ox, bir az\u0259rbaycanl\u0131 olaraq f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. Bu istiqam\u0259td\u0259 onun f\u0259aliyy\u0259tinin \u0259sas\u0131n\u0131 C\u0259nubda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n milli kimlik \u015f\u00fcurunu oyatmaq, C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131n probleml\u0259rin\u0259 n\u00fcfuz etm\u0259k, ana dilind\u0259 d\u0259rslikl\u0259r n\u0259\u015fr etm\u0259k, Az\u0259rbaycan dilind\u0259 q\u0259zetl\u0259r \u00e7ap etm\u0259k, milli dild\u0259 \u015feirl\u0259r v\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259r yazan yerli ziyal\u0131lar\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k v\u0259 s. m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r t\u0259\u015fkil edirdi.<\/p>\n<p>Filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Az\u0259r Turan &#8220;Heyd\u0259r \u018fliyev bar\u0259d\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f ilk m\u0259tn &#8211; C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck \u015fairi Bulud Qara\u00e7orlu S\u0259h\u0259ndin &#8220;Elimin daya\u011f\u0131, yurdumun f\u0259xri&#8221; \u015feiri&#8221; m\u0259qal\u0259sind\u0259 yaz\u0131r: &#8220;N\u0259 ba\u015f verirdi ki, h\u0259l\u0259 panfarsist ideyalar\u0131n t\u00fc\u011fyan etdiyi, Rza \u015fah\u0131n Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rini \u0259n adi milli h\u00fcquqlardan m\u0259hrum etdiyi d\u00f6vrd\u0259, yaxud X\u0259lil Rza Ulut\u00fcrk\u00fcn t\u0259birinc\u0259 &#8220;qocalm\u0131\u015f, \u0259primi\u015f fars mill\u0259tini g\u0259ncl\u0259\u015fdirm\u0259k, diriltm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lac axtaran paniranistl\u0259r yegan\u0259 \u00e7ar\u0259ni Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rini farsla\u015fd\u0131rmaqda g\u00f6rd\u00fckl\u0259ri&#8221; 1970-ci ill\u0259rd\u0259 S\u0259h\u0259nd Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 \u015feir yaz\u0131rd\u0131 v\u0259 \u015feirind\u0259 \u018fliyevi t\u0259kc\u0259 Bak\u0131n\u0131n deyil, T\u0259brizin d\u0259, y\u0259ni b\u00fct\u00f6v Az\u0259rbaycan\u0131n daya\u011f\u0131 adland\u0131r\u0131rd\u0131?<\/p>\n<p>&#8220;Elimin daya\u011f\u0131, yurdumun f\u0259xri&#8221; \u015feirinin \u00f6z\u0259llikl\u0259ri \u00e7oxdur. \u018fn ba\u015fl\u0131cas\u0131 is\u0259 budur ki, bu \u015feir dediyim kimi, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f ilk \u015feirdir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, \u015feirin m\u00fc\u0259llifi C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck \u015fairi Bulud Qara\u00e7orlu S\u0259h\u0259nddir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, \u00dcmumaz\u0259rbaycan kontekstind\u0259 bu \u015feir Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00fcmummilli lider anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 ir\u0259li s\u00fcr\u0259n ilk \u0259d\u0259bi m\u0259tndir: &#8220;Bu g\u00fcn mill\u0259timin daya\u011f\u0131 S\u0259ns\u0259n, \/ Elimin \u00e7\u00f6r\u0259yi halal\u0131n olsun! \/ D\u00fcnyalar durduqca \u0259s\u0259n dur, \u0259s\u0259n! \/ S\u0259n\u0259 g\u00f6z dikmi\u015fdir b\u00fct\u00fcn V\u0259t\u0259nin!&#8221;.<\/p>\n<p>S\u0259h\u0259nd Heyd\u0259r \u018fliyevin yan\u0131na a\u011fr\u0131lar\u0131ndan b\u0259hs etm\u0259k, dan\u0131\u015fmaq, d\u0259rdl\u0259\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259lirdi. &#8220;Da\u011flar boyda a\u011f\u0131r d\u0259rdi \u00f6z\u00fcmn\u0259n, T\u0259brizd\u0259n Bak\u0131ya da\u015f\u0131d\u0131m ancaq&#8221;, &#8211; yaz\u0131rd\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyev g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, o zaman yaln\u0131z bu taydak\u0131 az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n deyil, o taydak\u0131 h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rimizin d\u0259 pasiban\u0131, himay\u0259\u00e7isi, \u00fcmid yeri idi. V\u0259 t\u0259kc\u0259 \u00fcmid yerimi? Yeri g\u0259l\u0259nd\u0259 m\u00fccadil\u0259 etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259n qorxmaz, f\u0259dakar v\u0259t\u0259n \u00f6vlad\u0131!<\/p>\n<p>Az\u0259r Turan\u0131n ad\u0131 ke\u00e7\u0259n m\u0259qal\u0259sind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin xidm\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda c\u0259nubdan olan dig\u0259r \u015fair M\u0259h\u0259mm\u0259d Biriya il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox nadir v\u0259 maraql\u0131 olan fakta da vur\u011fu edilir: &#8220;Film kimi bir h\u0259yat ya\u015fam\u0131\u015f, nazird\u0259n m\u00fcrd\u0259\u015fir\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6m\u00fcr yolu ke\u00e7ib sonunda T\u0259brizd\u0259 kims\u0259sizl\u0259r evind\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n c\u0259nublu \u015fair M\u0259h\u0259mm\u0259d Biriya bar\u0259d\u0259 yaz\u0131lan t\u0259dqiqatlarda onun taleyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fch\u00fcm bir m\u0259qam h\u0259r d\u0259f\u0259 p\u0259rd\u0259 arxas\u0131nda qal\u0131r. M\u0259h\u0259mm\u0259d Biriya il\u0259 ba\u011fl\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin f\u0259aliyy\u0259ti&#8221;!<\/p>\n<p>\u00c7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n birind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259mv\u0259t\u0259ni olan Biriya haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini bel\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc: &#8220;C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck bir \u015fairi var idi &#8211; M\u0259h\u0259mm\u0259d Biriya. C\u0259nubi Az\u0259rbaycan h\u0259r\u0259kat\u0131 zaman\u0131 nazir olmu\u015fdu. Sonra Az\u0259rbaycana g\u0259lmi\u015fdi. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, 1949-50-ci ill\u0259rd\u0259 Rusiyan\u0131n Saransk \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259d\u0259 c\u0259za \u00e7\u0259kirdi, onu h\u0259bs etmi\u015fdil\u0259r. M\u0259n Respublika D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Komit\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n 1958-ci ild\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n Saranska getdim, Biriya il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fcm, onu Bak\u0131ya g\u0259tirdim. \u00c7ox b\u00f6y\u00fck \u015fair idi&#8221;.<\/p>\n<p>Dem\u0259li, Heyd\u0259r \u018fliyev D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Komit\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n Rusiyadan &#8211; Saransk h\u0259bsxanas\u0131ndan &#8220;Arama q\u0259brimi, axtarma m\u0259nim ba\u015fda\u015f\u0131m\u0131, \/ R\u0259simd\u0259 H\u0259zr\u0259ti Nuh, ismd\u0259 xat\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259m&#8221; dey\u0259n yaz\u0131q Biriyan\u0131 v\u0259t\u0259n\u0259 g\u0259tirmi\u015fdi.<\/p>\n<p>C\u0259nubi Az\u0259rbaycan problemi Heyd\u0259r \u018fliyev \u00fc\u00e7\u00fcn daim prioritet m\u0259s\u0259l\u0259 olmu\u015fdur. Ulu \u00f6nd\u0259r 12 iyun 1981-ci ild\u0259 \u00f6lk\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n VII qurultay\u0131ndak\u0131 nitqind\u0259 toxundu\u011fu \u00e7oxsayl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r kontekstind\u0259 C\u0259nub \u0259d\u0259biyyat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qamlar\u0131 da h\u0259ssasl\u0131qla \u0259d\u0259bi yadda\u015f\u0131n d\u00f6vriyy\u0259sin\u0259 daxil etm\u0259yi unutmurdu: &#8220;Respublika Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycandan olan \u0259d\u0259biyyat\u00e7\u0131lar da m\u0259hsuldar i\u015fl\u0259yirl\u0259r. Yarad\u0131c\u0131l\u0131q ittifaq\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi onlara daim diqq\u0259t yetirm\u0259li, onlar\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rini respublikada v\u0259 respublikan\u0131n h\u00fcdudlar\u0131ndan k\u0259narda geni\u015f t\u0259bli\u011f etm\u0259lidir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, C\u0259nubi Az\u0259rbaycanla \u0259d\u0259bi \u0259laq\u0259l\u0259ri m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k, m\u0259d\u0259niyy\u0259tin v\u0259 m\u0259n\u0259vi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 geni\u015f \u0259laq\u0259l\u0259ri inki\u015faf etdirm\u0259k, bizd\u0259 toplanm\u0131\u015f z\u0259ngin b\u0259dii-estetik t\u0259cr\u00fcb\u0259ni q\u0259l\u0259m yolda\u015flar\u0131na verm\u0259k bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k laz\u0131md\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Bu, adi diqq\u0259t deyildi. Dem\u0259k olar ki, c\u0259nub m\u0259s\u0259l\u0259si Heyd\u0259r \u018fliyevin varl\u0131\u011f\u0131nda ill\u0259rl\u0259 yol g\u0259lirdi. M\u0259qam\u0131 g\u0259ldikc\u0259, i\u00e7ind\u0259 borc kimi da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 niyy\u0259tini s\u00f6z, ideya, \u0259m\u0259l s\u0259viyy\u0259sind\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirirdi. Bunu s\u0259n\u0259t adamlar\u0131n\u0131n h\u0259r birinin m\u0259tnl\u0259rind\u0259 dil a\u00e7\u0131b dan\u0131\u015fan yadda\u015f l\u00f6vh\u0259l\u0259ri d\u0259 s\u00fcbut edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, yaz\u0131\u00e7\u0131 S\u00f6hrab Tahirin xatir\u0259l\u0259rind\u0259 \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin 1981-ci ild\u0259, \u015e\u00fcv\u0259landa yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q evinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda s\u00f6yl\u0259diyi c\u0259sar\u0259tli fikirl\u0259r heyr\u0259tamiz duy\u011fusall\u0131qla an\u0131l\u0131r: &#8220;O vaxt Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259 aram\u0131zda \u00e7ox maraql\u0131 bir s\u00f6hb\u0259t oldu. M\u0259n q\u0259rib\u0259m dey\u0259nd\u0259, m\u0259rhum prezidentimiz dedi ki, niy\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc q\u0259rib hiss edirs\u0259n? Dedim ki, b\u0259s biz v\u0259t\u0259nd\u0259n aral\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f\u00fck, \u00fcr\u0259yimiz nisgill\u0259 doludur. Cavab verdi ki, onun g\u00fcnah\u0131 burada oturan \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lardad\u0131r. Siz niy\u0259 o taydak\u0131 \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rinin burada, bu taydak\u0131 \u015fair v\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131n \u0259s\u0259rl\u0259rinin o tayda \u00e7ap olunmas\u0131na t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs g\u00f6st\u0259rmirsiniz? N\u0259 vaxt bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259n\u0259 m\u00fcraci\u0259t etdiniz, k\u00f6m\u0259k etm\u0259dim? \u018fg\u0259r bu \u0259s\u0259rl\u0259r h\u0259m o tayda, h\u0259m d\u0259 bu tayda dediyim kimi \u00e7ap olunarsa, h\u0259r iki Az\u0259rbaycan aras\u0131nda m\u0259d\u0259ni k\u00f6rp\u00fc yaranar, \u0259laq\u0259l\u0259r daha da geni\u015fl\u0259n\u0259r v\u0259 he\u00e7 k\u0259s \u00f6z\u00fcn\u00fc burada q\u0259rib hiss etm\u0259z. \u015eair, s\u0259n \u00f6z evind\u0259s\u0259n. Biz bir ata-anan\u0131n \u00f6vladlar\u0131y\u0131q. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 s\u0259n burada \u00f6z\u00fcn\u00fc q\u0259rib hiss etm\u0259. Bu s\u00f6zl\u0259r zalda gurultulu alq\u0131\u015flarla qar\u015f\u0131land\u0131. Sonra Heyd\u0259r \u018fliyev \u00fcz\u00fcn\u00fc m\u0259n\u0259 tutub &#8220;\u015eair, davam el\u0259&#8221; &#8211; dedi. M\u0259n d\u0259 bundan ruhlan\u0131b dedim ki, b\u0259s, bildiyiniz kimi Az\u0259rbaycan tarixin g\u00fcnah\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n iki yer\u0259 par\u00e7alan\u0131b. Bu zaman Heyd\u0259r \u018fliyev yen\u0259 s\u00f6z\u00fcm\u00fc k\u0259sib dedi: &#8220;\u015eair, dayan! Niy\u0259 deyirs\u0259n ki, Az\u0259rbaycan tarixin g\u00fcnah\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n iki yer\u0259 par\u00e7alan\u0131b?&#8221; Zala da d\u0259rin bir s\u00fckut \u00e7\u00f6km\u00fc\u015fd\u00fc. Bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qorxa-qorxa soru\u015fdum: &#8211; b\u0259s n\u0259 deyim, yolda\u015f \u018fliyev? Qay\u0131td\u0131 ki, den\u0259n Az\u0259rbaycan imperialist q\u00fcvv\u0259l\u0259rin g\u00fcnah\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n iki yer\u0259 par\u00e7alan\u0131b. Bu s\u00f6zd\u0259n sonra zalda bir anl\u0131q \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131q yarand\u0131. \u00c7\u00fcnki he\u00e7 k\u0259s g\u00f6zl\u0259mirdi ki, Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131 iki yer\u0259 b\u00f6l\u0259nl\u0259ri, y\u0259ni \u0130ran v\u0259 Rusiyan\u0131 ad\u0131 il\u0259 dey\u0259c\u0259k. V\u0259 bird\u0259n sanki n\u0259 ba\u015f verdiyini zaldak\u0131lar anlad\u0131. Zalda bir alq\u0131\u015f qopdu ki, g\u0259l g\u00f6r\u0259s\u0259n. Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00fcz 15 d\u0259qiq\u0259 zaldak\u0131lar\u0131 sakitl\u0259\u015fdir\u0259 bilm\u0259di. Sevincind\u0259n a\u011flayan kim, bir-birini qucaqlayan kim. Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 idi ki, y\u00fcks\u0259k tribunadan C\u0259nubi Az\u0259rbaycan m\u0259s\u0259l\u0259si qald\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. H\u0259min andaca bu barad\u0259 Moskvaya x\u0259b\u0259r \u00e7atd\u0131rd\u0131lar v\u0259 el\u0259 oradaca hiss etdim ki, onu telefona \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar. Sonralar e\u015fitdim ki, bu \u00e7\u0131x\u0131\u015f Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 yarad\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p>&#8220;Ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131&#8221; \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, olmam\u0131\u015f deyildi. Ax\u0131, \u00f6z\u00fcn\u00fcn dediyi kimi, sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 &#8220;\u0259n b\u00f6y\u00fck dissident el\u0259 \u00f6z\u00fc idi&#8221;. Kremlin y\u00fcks\u0259k k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnd\u0259 \u0259yl\u0259\u015fib milli ideologiyaya xidm\u0259t ed\u0259n bir siyas\u0259t\u00e7inin t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015fliyi r\u0259hb\u0259rlik \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259bul edil\u0259si hal olmasa da, Heyd\u0259r \u018fliyev bil\u0259r\u0259kd\u0259n &#8220;\u00fcz\u00fc k\u00fcl\u0259y\u0259&#8221; ged\u0259nl\u0259rd\u0259n idi. Bilirdi ki, qabartd\u0131\u011f\u0131 h\u0259r ideyadan, h\u0259r toxunu\u015fdan sonra \u0259m\u0259l v\u0259 h\u0259r\u0259kat dir\u00e7\u0259li\u015fi g\u0259lir. El\u0259\u00a0 1981-ci ild\u0259 etdiyi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fdan sonra da \u0259d\u0259bi-elmi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sferas\u0131nda Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 C\u0259nubda ya\u015fayan yaz\u0131\u00e7\u0131larla \u0259laq\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131lma\u011fa ba\u015fland\u0131. \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131nda ya\u015fayan M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn \u015e\u0259hriyar kimi q\u00fcdr\u0259tli s\u0259n\u0259tkar\u0131 bu b\u0259yanatlardan sonra daha d\u0259rind\u0259n tan\u0131ma\u011fa, t\u0259bli\u011f etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar. Xalq \u015fairl\u0259ri S\u00fcleyman R\u00fcst\u0259min v\u0259 M\u0259mm\u0259d Rahimin M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn \u015e\u0259hriyarla \u015feirl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri, xalq \u015fairl\u0259ri B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 v\u0259 N\u0259bi X\u0259zrinin ustad \u015fairl\u0259 telefon dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131 b\u00f6y\u00fck rezonans yaradan amill\u0259r idi. \u018fsl\u0259n c\u0259nublu olan, lakin taleyin h\u00f6km\u00fc il\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u015fimal\u0131nda ya\u015fay\u0131b-yaradan Bala\u015f Az\u0259ro\u011flu, M\u0259din\u0259 G\u00fclg\u00fcn, H\u00f6kum\u0259 Billuri, S\u00f6hrab Tahir, \u018fli Tud\u0259 v\u0259 ba\u015fqa \u015fair v\u0259 yazarlar\u0131n C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda \u0259sasl\u0131 tan\u0131\u015fl\u0131q d\u00f6vr\u00fc h\u0259min ill\u0259rd\u0259 ba\u015f verdi. \u018fd\u0259biyyat\u0131m\u0131zda C\u0259nub m\u00f6vzusunda yeni \u0259s\u0259rl\u0259r meydana qoyuldu. Onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u0259sl\u0259n c\u0259nublu olan Bala\u015f Az\u0259ro\u011flu Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n katibi se\u00e7ildi. El\u0259c\u0259 d\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda \u015f\u00f6b\u0259 a\u00e7\u0131ld\u0131, C\u0259nubi Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n ara\u015fd\u0131rma m\u0259rk\u0259zinin t\u0259m\u0259li qoyuldu. &#8220;C\u0259nubi Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 milli s\u0259rv\u0259timizdir&#8221; m\u0259qal\u0259sind\u0259 Teymur \u018fhm\u0259dov yaz\u0131r ki, &#8220;Mirz\u0259 \u0130brahimovun \u00fcr\u0259yind\u0259 b\u0259sl\u0259diyi nisgilli arzusunu rus sovet imperiyas\u0131n\u0131n hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 demokratik ab-havan\u0131n hiss olundu\u011fu 70-80-ci ill\u0259rd\u0259 r\u0259smi qada\u011falar\u0131n m\u00f6vcud oldu\u011fu \u015f\u0259raitd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k olduqca m\u00fc\u015fk\u00fcl idi. Lakin \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcdrik alim-yaz\u0131\u00e7\u0131 Mirz\u0259 \u0130brahimovun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fc b\u0259y\u0259nib, onun Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131 Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutu t\u0259rkibind\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycan \u015f\u00f6b\u0259sini yaratmas\u0131na r\u0259smi g\u00f6st\u0259ri\u015f verdi&#8221;.<\/p>\n<p>Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Elmira Axundovan\u0131n alt\u0131cildlik &#8220;Heyd\u0259r \u018fliyev: \u015e\u0259xsiyy\u0259t v\u0259 zaman&#8221; adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n ikinci hiss\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n ke\u00e7mi\u015f xarici i\u015fl\u0259r naziri, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alim Vilay\u0259t Quliyevin d\u0259 xatir\u0259l\u0259rinin yer ald\u0131\u011f\u0131 bel\u0259 bir epizodla qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131q: &#8220;&#8230;Ali dini r\u0259hb\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevi m\u0259rasim zal\u0131n\u0131n giri\u015find\u0259 qar\u015f\u0131lay\u0131b, iki\u0259lli g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. Aralar\u0131nda Az\u0259rbaycan dilind\u0259 s\u00f6hb\u0259t ba\u015fland\u0131. H\u0259m \u0130ran n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259ti, h\u0259m d\u0259 biz sakitc\u0259 dayan\u0131b s\u00f6hb\u0259t\u0259 qulaq k\u0259silmi\u015fdik.<\/p>\n<p>Hal-\u0259hval tutandan sonra Heyd\u0259r \u018fliyev Xamneyid\u0259n soru\u015fdu:<\/p>\n<p>&#8211; Yax\u015f\u0131, Xamn\u0259d\u0259 (T\u0259briz yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, Xamneyinin do\u011fuldu\u011fu k\u0259nd) n\u0259 var, n\u0259 yox?<\/p>\n<p>&#8211; S\u0259n Xamn\u0259ni d\u0259 bilirs\u0259n? &#8211; dey\u0259 \u0130ran\u0131n ali dini r\u0259hb\u0259ri t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndi.<\/p>\n<p>&#8211; \u018flb\u0259tt\u0259, tan\u0131y\u0131ram. Xamn\u0259 \u00e7ox m\u0259\u015fhur yerdir&#8221;.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyev 21 ya\u015f\u0131 tamam olduqdan sonra, 1944-c\u00fc ilin may\u0131ndan Sovet \u0130ttifaq\u0131 d\u00f6vl\u0259t t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik orqanlar\u0131nda xidm\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f, 1969-cu ilin iyulunda Respublikan\u0131n r\u0259hb\u0259ri se\u00e7il\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r 25 il sovet sisteminin \u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b, m\u0259suliyy\u0259tli, \u00e7\u0259tin c\u0259bh\u0259sind\u0259 aln\u0131a\u00e7\u0131q, r\u0259\u015fad\u0259tl\u0259 yol ke\u00e7mi\u015f, general-mayor r\u00fctb\u0259sin\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan SSR DTK-n\u0131n s\u0259dri v\u0259zif\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lm\u0131\u015fd\u0131r. Bu d\u00f6vr\u00fcn b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259ki f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 milli t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015flik hissi z\u0259rr\u0259 q\u0259d\u0259r g\u00f6zard\u0131 edilm\u0259mi\u015f, \u0259ksin\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdur. Elmira Axundova yuxar\u0131da ad\u0131 ke\u00e7\u0259n \u0259s\u0259rind\u0259 &#8220;Literaturnaya qazeta&#8221;da \u0130qor Belyayev adl\u0131 \u015f\u0259rq\u015f\u00fcnas\u0131n bel\u0259 bir fikrini \u0259sas g\u0259tir\u0259r\u0259k yaz\u0131r: &#8220;Yad\u0131mdad\u0131r, m\u0259qal\u0259l\u0259rinin birind\u0259 o yazm\u0131\u015fd\u0131 ki, Heyd\u0259r \u018fliyev 19 ya\u015f\u0131nda \u015eimali v\u0259 C\u0259nubi Az\u0259rbaycan\u0131 birl\u0259\u015fdirm\u0259k haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb. \u0130ndi budur, 20 ild\u0259n sonra h\u0259min ideya bu \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259z\u0259d\u0259n meydana \u00e7\u0131x\u0131b&#8230;&#8221; V\u0259 sonradan minn\u0259tdarl\u0131qla xat\u0131rlay\u0131r: &#8220;El\u0259 \u0259n maraql\u0131s\u0131, bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259nim\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259mmal\u0131 qalanlar da m\u0259hz bundan sonra ba\u015flay\u0131r. Qrupumuzdan he\u00e7 kim c\u0259zaland\u0131r\u0131lmad\u0131, he\u00e7 kimi h\u0259bs etm\u0259dil\u0259r, he\u00e7 kimi institutdan qovmad\u0131lar. M\u0259n bunu ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259 ba\u011flay\u0131ram, o vaxt o, DTK-da r\u0259hb\u0259r v\u0259zif\u0259d\u0259 idi&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Dig\u0259r bir t\u0259dqiqat\u00e7\u0131, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, professor Musa Qas\u0131ml\u0131 yaz\u0131r ki, &#8220;Heyd\u0259r \u018fliyevin bilavasit\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 il\u0259 21 Az\u0259r G\u00fcn\u00fc h\u0259mi\u015f\u0259 qeyd edilirdi. C\u0259nubi Az\u0259rbaycandan olan siyasi m\u00fchacirl\u0259r\u0259 yax\u015f\u0131 \u015f\u0259rait yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. 1981-ci ild\u0259 siyasi m\u00fchacirl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 142.500 rubl daimi yard\u0131m ayr\u0131ld\u0131. M\u00fchacir\u0259t c\u0259miyy\u0259tinin yerl\u0259\u015fdiyi bina t\u0259mir etdirildi. Az\u0259rbaycan Demokrat Partiyas\u0131n\u0131n birinci katibi \u018fmir\u0259li Lahrudi 1981-ci il oktyabr ay\u0131n\u0131n 28-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 m\u0259ktubunda m\u00fchacirl\u0259r\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi qay\u011f\u0131ya g\u00f6r\u0259 t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcr etmi\u015fdir&#8221;.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da ad\u0131 ke\u00e7\u0259n c\u0259nublu \u015fair S\u00f6hrab Tahirin &#8220;Yax\u015f\u0131l\u0131q&#8221; adl\u0131 \u015feiri var. H\u0259min \u015feird\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6nd\u0259rin \u015f\u0259xsiyy\u0259ti, g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r sevgi, l\u00fctf v\u0259 minn\u0259tdarl\u0131qla an\u0131l\u0131r. H\u0259m d\u0259 yaln\u0131z bu tayla ba\u011fl\u0131 deyil, o taydak\u0131 yax\u015f\u0131 \u0259m\u0259ll\u0259rin icra\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi \u00fclf\u0259t r\u0259mzi olaraq:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>M\u0259n r\u0259hb\u0259rd\u0259n \u00e7ox yax\u015f\u0131l\u0131q g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m,<\/em><\/p>\n<p><em>Verdiyind\u0259n ham\u0131ya pay vermi\u015f\u0259m.<\/em><\/p>\n<p><em>Yax\u015f\u0131l\u0131qdan q\u0131z\u0131l saray h\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m,<\/em><\/p>\n<p><em>Qal baxt\u0131m\u0131n saray\u0131nda, yax\u015f\u0131l\u0131q,<\/em><\/p>\n<p><em>O tay\u0131mda, bu tay\u0131mda yax\u015f\u0131l\u0131q.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259l\u0259 sovet rejimi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131 il\u0259, C\u0259nubi Az\u0259rbaycanla \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015f, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259lini atm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131qdan sonra \u00f6lk\u0259 Prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyevin yeni tarixi epoxada apard\u0131\u011f\u0131 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu sa\u011flam \u0259laq\u0259l\u0259r daha da geni\u015fl\u0259nmi\u015f v\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259nmi\u015fdir. Bu bax\u0131mdan \u00dcmummilli liderin &#8220;M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn \u015e\u0259hriyar\u0131n anadan olmas\u0131n\u0131n 90 illik yubileyinin ke\u00e7irilm\u0259si haqq\u0131nda&#8221;k\u0131 29 oktyabr 1997-ci il tarixli s\u0259r\u0259ncam\u0131 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. H\u0259min d\u00f6vl\u0259t s\u0259r\u0259ncam\u0131 \u0259sas\u0131nda q\u00fcdr\u0259tli s\u0259n\u0259tkar\u0131n yubileyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 Bak\u0131da, Tehranda v\u0259 T\u0259brizd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rl\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259raras\u0131 \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259r yeni v\u0259 daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259dh\u00fcseyn \u015e\u0259hriyar Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259n \u00e7ox sevdiyi \u015fair idi. Yad\u0131ma yaz\u0131\u00e7\u0131-dramaturq C\u0259f\u0259r Cabbarl\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir m\u0259qam d\u00fc\u015f\u00fcr. &#8220;\u018fn sevdiyiniz \u0259s\u0259riniz hans\u0131d\u0131r&#8221;, &#8211; sual\u0131na Cabbarl\u0131 &#8220;D\u00f6n\u00fc\u015f&#8221; dey\u0259 cavab verir. &#8220;Bu ki, sizin \u0259n z\u0259if \u0259s\u0259rinizdir&#8221;, &#8211; deyirl\u0259r. Cabbarl\u0131 is\u0259 cavab\u0131nda, &#8220;do\u011frudur, ana h\u0259r zaman z\u0259if, \u015fik\u0259st \u00f6vlad\u0131n\u0131 ham\u0131dan \u00e7ox ist\u0259yir&#8221;, &#8211; kimi k\u0259d\u0259rli bir n\u00fcansa vur\u011fu edir. Amma \u015e\u0259hriyar t\u0259bii ki, z\u0259if deyil, \u0259n q\u00fcdr\u0259tli \u015fairl\u0259rd\u0259n biri idi v\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev d\u0259 bu \u00fczd\u0259n, vaxtil\u0259 ona \u00fcnvanlanan 21 sual\u0131n i\u00e7ind\u0259 yer alan &#8220;\u0259n sevdiyiniz \u015fair kimdir&#8221; sor\u011fusuna \u015e\u0259hriyar\u0131n ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k cavab vermi\u015fdir. O, \u015e\u0259hriyar\u0131n \u0259d\u0259bi irsini daim y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015f, onu b\u00f6y\u00fck v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik duy\u011fular\u0131n\u0131n t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00e7\u00fcs\u00fc olan filosof \u015fair, &#8220;\u015e\u0259rqin \u00e7ox geni\u015f bir regionunda insan m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131n z\u0259nginl\u0259\u015fm\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynayan&#8221; m\u00fct\u0259f\u0259kkir adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Bu m\u0259nada, sevgisinin qayna\u011f\u0131 \u015e\u0259hriyar\u0131n \u015feirl\u0259rind\u0259ki \u015fairan\u0259liyin g\u00fcc\u00fcn\u0259 ba\u011fl\u0131 amil idi.<\/p>\n<p>Amma v\u0259 lakin&#8230; &#8220;\u015e\u0259hriyar\u0131n \u00fcr\u0259yi d\u0259 s\u0259ninki t\u0259k yaral\u0131d\u0131r&#8221;&#8230; Bu m\u0259qam da vard\u0131 ax\u0131. Bu pill\u0259d\u0259n art\u0131q v\u0259t\u0259n, ona h\u0259sr\u0259t qalan \u00f6vladlar\u0131n obraz\u0131, daxili ya\u015fant\u0131lar\u0131 ba\u015fqa c\u00fcr g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. B\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 poeziyaya, s\u0259n\u0259t\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 estet olmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 milli ruh da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan Heyd\u0259r \u018fliyev bu m\u0259qamda a\u011fr\u0131maya bilmirdi&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Az\u0259rbaycan.media\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elnar\u0259 AK\u0130MOVA ham\u0131dan dinl\u0259rk\u0259n v\u0259sfini S\u0259nin&#8230; B.Q.S\u0259h\u0259nd &nbsp; \u00dcmummilli lider, b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyevin tariximizin b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 add\u0131mlar taley\u00fckl\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri ehtiva edir. O, h\u0259r zaman, h\u0259r d\u00f6vrd\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fc&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":62651,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,1],"tags":[],"class_list":["post-62650","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62650","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=62650"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62650\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62654,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/62650\/revisions\/62654"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/62651"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=62650"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=62650"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=62650"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}