{"id":60881,"date":"2025-12-01T08:38:20","date_gmt":"2025-12-01T04:38:20","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=60881"},"modified":"2025-12-01T08:38:20","modified_gmt":"2025-12-01T04:38:20","slug":"az%c9%99rbaycanda-p%c9%99rak%c9%99nd%c9%99-ticar%c9%99t-v%c9%99-inflyasiya-%c9%99rzaq-x%c9%99rcl%c9%99ri-sur%c9%99tl%c9%99-artir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=60881","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t v\u0259 inflyasiya: \u0259rzaq x\u0259rcl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r"},"content":{"rendered":"<div class=\"relative basis-auto flex-col -mb-(--composer-overlap-px) [--composer-overlap-px:28px] grow flex overflow-hidden\">\n<div class=\"relative h-full\">\n<div class=\"flex h-full flex-col overflow-y-auto thread-xl:pt-(--header-height) [scrollbar-gutter:stable_both-edges]\">\n<div class=\"flex flex-col text-sm thread-xl:pt-header-height pb-25\">\n<article class=\"text-token-text-primary w-full focus:outline-none [--shadow-height:45px] has-data-writing-block:pointer-events-none has-data-writing-block:-mt-(--shadow-height) has-data-writing-block:pt-(--shadow-height) [&amp;:has([data-writing-block])&gt;*]:pointer-events-auto scroll-mt-[calc(var(--header-height)+min(200px,max(70px,20svh)))]\" dir=\"auto\" tabindex=\"-1\" data-turn-id=\"request-WEB:51fac416-e615-473b-b1cb-f0f337bdd83a-3\" data-testid=\"conversation-turn-8\" data-scroll-anchor=\"true\" data-turn=\"assistant\">\n<div class=\"text-base my-auto mx-auto pb-10 [--thread-content-margin:--spacing(4)] thread-sm:[--thread-content-margin:--spacing(6)] thread-lg:[--thread-content-margin:--spacing(16)] px-(--thread-content-margin)\">\n<div class=\"[--thread-content-max-width:40rem] thread-lg:[--thread-content-max-width:48rem] mx-auto max-w-(--thread-content-max-width) flex-1 group\/turn-messages focus-visible:outline-hidden relative flex w-full min-w-0 flex-col agent-turn\" tabindex=\"-1\">\n<div class=\"flex max-w-full flex-col grow\">\n<div class=\"min-h-8 text-message relative flex w-full flex-col items-end gap-2 text-start break-words whitespace-normal [.text-message+&amp;]:mt-1\" dir=\"auto\" data-message-author-role=\"assistant\" data-message-id=\"71d73c41-2d76-44e5-bfd2-58decc682e3d\" data-message-model-slug=\"gpt-5-1\">\n<div class=\"flex w-full flex-col gap-1 empty:hidden first:pt-[1px]\">\n<div class=\"markdown prose dark:prose-invert w-full break-words light markdown-new-styling\">\n<h3 data-start=\"0\" data-end=\"78\">Az\u0259rbaycanda p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t v\u0259 inflyasiya: \u0259rzaq x\u0259rcl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r<\/h3>\n<p data-start=\"80\" data-end=\"416\"><strong>Az\u0259rbaycan.media<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, 2025-ci ilin yanvar-oktyabr aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259nin p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 istehlak\u00e7\u0131lara 52 milyard 615,7 milyon manatl\u0131q m\u0259hsul sat\u0131l\u0131b. Bunun 26 milyard 495 milyon manat\u0131 \u0259rzaq, 2 milyard 169 milyon manat\u0131 i\u00e7ki v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131na, 23 milyard 951,2 milyon manat\u0131 is\u0259 qeyri-\u0259rzaq mallar\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p data-start=\"418\" data-end=\"705\">2024-c\u00fc ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u00fcmumi p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259si real ifad\u0259d\u0259 3,8 faiz, \u0259rzaq v\u0259 i\u00e7kil\u0259r \u00fczr\u0259 1,3 faiz, qeyri-\u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 is\u0259 6,7 faiz art\u0131b. Statistikaya \u0259sas\u0259n, al\u0131c\u0131lar\u0131n ticar\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 x\u0259rcl\u0259diyi v\u0259saitin 50,4 faizi \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131na y\u00f6n\u0259lir.<\/p>\n<p data-start=\"707\" data-end=\"1206\">R\u0259smi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, ticar\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 \u0259halinin bir n\u0259f\u0259ri ayda orta hesabla <strong data-start=\"789\" data-end=\"804\">513,8 manat<\/strong> x\u0259rcl\u0259yir. Bunun <strong data-start=\"822\" data-end=\"838\">279,9 manat\u0131<\/strong> \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na s\u0259rf olunur. Bu da 4 n\u0259f\u0259rlik ail\u0259nin minimum ayl\u0131q x\u0259rcinin <strong data-start=\"931\" data-end=\"945\">2055 manat<\/strong>, \u0259rzaq x\u0259rcinin is\u0259 <strong data-start=\"966\" data-end=\"980\">1119 manat<\/strong> t\u0259\u015fkil etdiyini g\u00f6st\u0259rir. Son ill\u0259r \u0259rzind\u0259 ail\u0259 b\u00fcdc\u0259l\u0259rind\u0259 \u00fcmumi ticar\u0259t x\u0259rcl\u0259ri 1,5 d\u0259f\u0259, \u0259rzaq x\u0259rcl\u0259ri is\u0259 1,6 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Art\u0131m\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi \u0259halinin al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si deyil, inflyasiyan\u0131n t\u0259siridir.<\/p>\n<h3 data-start=\"1208\" data-end=\"1256\">\u018frzaq m\u0259hsullar\u0131nda bahala\u015fma daha y\u00fcks\u0259kdir<\/h3>\n<p data-start=\"1258\" data-end=\"1618\">2025-ci ilin oktyabr\u0131nda istehlak qiym\u0259tl\u0259ri indeksi 2024-c\u00fc ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 5,9 faiz art\u0131b. Qida m\u0259hsullar\u0131, alkoqollu i\u00e7kil\u0259r v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131nda art\u0131m <strong data-start=\"1434\" data-end=\"1446\">8,2 faiz<\/strong>, qeyri-qida m\u0259hsullar\u0131nda <strong data-start=\"1473\" data-end=\"1486\">12,5 faiz<\/strong>, xidm\u0259tl\u0259rd\u0259 is\u0259 <strong data-start=\"1504\" data-end=\"1516\">5,6 faiz<\/strong> t\u0259\u015fkil edib. \u018frzaq m\u0259hsullar\u0131nda \u0259n \u00e7ox bahala\u015fma yumurta (4,7%) v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z (4,3%) \u00fczr\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p data-start=\"1620\" data-end=\"2027\">M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n hesablamalar\u0131na g\u00f6r\u0259, inflyasiyaya xarici qiym\u0259t d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri v\u0259 daxili t\u0259zyiql\u0259r t\u0259sir edib. Xarici ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131nda inflyasiya 8,9 faiz olub v\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici Az\u0259rbaycandak\u0131 inflyasiyaya 3,12 faiz b\u0259nd art\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. Daxili amill\u0259r aras\u0131nda \u0259sas faktor k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qiym\u0259t indeksinin 9,3 faiz y\u00fcks\u0259lm\u0259si olub. Bu da inflyasiyaya 4,28 faiz b\u0259nd t\u0259sir edib.<\/p>\n<h3 data-start=\"2029\" data-end=\"2094\">Beyn\u0259lxalq m\u00fcqayis\u0259l\u0259r: Az\u0259rbaycanda \u0259rzaq x\u0259rcl\u0259ri y\u00fcks\u0259kdir<\/h3>\n<p data-start=\"2096\" data-end=\"2231\">D\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 istehlak strukturunda \u0259rzaq x\u0259rcl\u0259ri \u00fcmumi x\u0259rcl\u0259rin c\u0259mi 8-10 faizini t\u0259\u015fkil edir. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn:<\/p>\n<ul data-start=\"2232\" data-end=\"2459\">\n<li data-start=\"2232\" data-end=\"2262\">\n<p data-start=\"2234\" data-end=\"2262\">Estoniyada bu r\u0259q\u0259m 14,6%,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2263\" data-end=\"2281\">\n<p data-start=\"2265\" data-end=\"2281\">Litvada 17,7%,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2282\" data-end=\"2302\">\n<p data-start=\"2284\" data-end=\"2302\">Latviyada 25,6%,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2303\" data-end=\"2323\">\n<p data-start=\"2305\" data-end=\"2323\">Ukraynada 42,1%,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2324\" data-end=\"2344\">\n<p data-start=\"2326\" data-end=\"2344\">Belarusda 43,9%,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2345\" data-end=\"2362\">\n<p data-start=\"2347\" data-end=\"2362\">Rusiyada 40%,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2363\" data-end=\"2383\">\n<p data-start=\"2365\" data-end=\"2383\">Moldovada 50,1%,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2384\" data-end=\"2407\">\n<p data-start=\"2386\" data-end=\"2407\">Qazax\u0131standa 58,7%,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2408\" data-end=\"2431\">\n<p data-start=\"2410\" data-end=\"2431\">Erm\u0259nistanda 61,8%,<\/p>\n<\/li>\n<li data-start=\"2432\" data-end=\"2459\">\n<p data-start=\"2434\" data-end=\"2459\">T\u00fcrkm\u0259nistanda 67,3%-dir.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p data-start=\"2461\" data-end=\"2735\">Az\u0259rbaycan is\u0259 bu siyah\u0131da y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n birin\u0259 malikdir. Bu is\u0259 \u0259halinin h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sinin a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011funu g\u00f6st\u0259r\u0259n m\u00fch\u00fcm amill\u0259rd\u0259n biridir. \u018fhalinin x\u0259rcl\u0259rind\u0259 \u0259rza\u011f\u0131n pay\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259kdirs\u0259, y\u0131\u011f\u0131m v\u0259 orta-m\u00fcdd\u0259tli al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259ti bir o q\u0259d\u0259r z\u0259if olur.<\/p>\n<p data-start=\"2737\" data-end=\"2973\">R\u0259smi statistikaya \u0259sas\u0259n, haz\u0131rda \u00f6lk\u0259d\u0259 \u0259halinin g\u0259lirl\u0259rinin c\u0259mi <strong data-start=\"2806\" data-end=\"2819\">1,8 faizi<\/strong> s\u0259r\u0259ncam\u0131nda qal\u0131r. Orta ayl\u0131q \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n <strong data-start=\"2864\" data-end=\"2880\">1087,7 manat<\/strong> oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, ay\u0131n sonunda v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n s\u0259r\u0259ncam\u0131nda orta hesabla <strong data-start=\"2954\" data-end=\"2966\">19 manat<\/strong> qal\u0131r.<\/p>\n<h3 data-start=\"2975\" data-end=\"3016\">\u0130dxal\u0131n b\u00f6y\u00fck pay\u0131 qiym\u0259tl\u0259ri art\u0131r\u0131r<\/h3>\n<p data-start=\"3018\" data-end=\"3273\">\u00d6lk\u0259d\u0259 \u0259rzaq x\u0259rcl\u0259rinin y\u00fcks\u0259k olmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri bir \u00e7ox \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259l\u0259bin idxal hesab\u0131na qar\u015flanmas\u0131d\u0131r. 2025-ci ilin ilk 10 ay\u0131nda \u00fcmumi idxal\u0131n 11 faizini \u2014 <strong data-start=\"3207\" data-end=\"3241\">2 milyard 114 milyon dollar\u0131n\u0131<\/strong> yeyinti m\u0259hsullar\u0131 t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p data-start=\"3275\" data-end=\"3574\">FAO-nun m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, d\u00fcnya \u00fczr\u0259 2025-ci ilin oktyabr\u0131nda \u0259rzaq qiym\u0259tl\u0259ri indeksi sentyabrla m\u00fcqayis\u0259d\u0259 1,6% azalsa da, Az\u0259rbaycanda \u0259rzaq idxal\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n x\u0259rcl\u0259r art\u0131b. Bu v\u0259ziyy\u0259tin ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bi da\u015f\u0131nma x\u0259rcl\u0259rinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si, logistika \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri v\u0259 qlobal siyasi qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259rdir.<\/p>\n<p data-start=\"3576\" data-end=\"3731\">FAO-nun proqnozuna g\u00f6r\u0259, 2025-ci ild\u0259 qlobal \u0259rzaq idxal\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259ri <strong data-start=\"3644\" data-end=\"3668\">2,22 trilyon dollara<\/strong> \u00e7atacaq. Bu is\u0259 2024-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 <strong data-start=\"3709\" data-end=\"3721\">8% art\u0131m<\/strong> dem\u0259kdir.<\/p>\n<h3 data-start=\"3733\" data-end=\"3771\">\u0130stehlak\u00e7\u0131 davran\u0131\u015f\u0131nda d\u0259yi\u015fiklik<\/h3>\n<p data-start=\"3773\" data-end=\"4031\">Beyn\u0259lxalq ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 insanlar bahala\u015fma fonunda laz\u0131ms\u0131z v\u0259 bahal\u0131 m\u0259hsullar\u0131n istehlak\u0131n\u0131 azald\u0131r. Qazax\u0131standa apar\u0131lan sor\u011fulara g\u00f6r\u0259, \u0259halinin 69 faizi q\u0259na\u0259t yollar\u0131 axtar\u0131r, endirimli v\u0259 ucuz m\u0259hsullara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir.<\/p>\n<p data-start=\"4033\" data-end=\"4221\">Az\u0259rbaycanda da ox\u015far tendensiya m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u018frzaq x\u0259rcl\u0259ri artsa da, art\u0131m tempi z\u0259ifl\u0259yib: 2024-c\u00fc ilin yanvar-sentyabr d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 bu il art\u0131m 1,4 faizd\u0259n 1,3 faiz\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<h3 data-start=\"4223\" data-end=\"4249\">2026-c\u0131 il proqnozlar\u0131<\/h3>\n<p data-start=\"4251\" data-end=\"4512\">Maliyy\u0259 Nazirliyinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2026-c\u0131 ild\u0259 \u0259halinin nominal g\u0259lirl\u0259ri <strong data-start=\"4329\" data-end=\"4351\">97,4 milyard manat<\/strong>, x\u0259rcl\u0259ri is\u0259 <strong data-start=\"4366\" data-end=\"4388\">95,5 milyard manat<\/strong> proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Bu is\u0259 g\u0259l\u0259n il \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n s\u0259r\u0259ncam\u0131nda c\u0259mi <strong data-start=\"4463\" data-end=\"4484\">1,9 milyard manat<\/strong> v\u0259sait qalaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n<p data-start=\"4514\" data-end=\"4678\" data-is-last-node=\"\" data-is-only-node=\"\">Bu r\u0259q\u0259ml\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 real g\u0259lirl\u0259rin v\u0259 al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tinin m\u0259hdud oldu\u011funu, \u0259rzaq x\u0259rcl\u0259rinin is\u0259 iqtisadi-sosial y\u00fck olaraq qalmaqda davam etdiyini t\u0259sdiql\u0259yir.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t v\u0259 inflyasiya: \u0259rzaq x\u0259rcl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r Az\u0259rbaycan.media x\u0259b\u0259r verir ki, 2025-ci ilin yanvar-oktyabr aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259nin p\u0259rak\u0259nd\u0259 ticar\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 istehlak\u00e7\u0131lara 52 milyard 615,7 milyon manatl\u0131q m\u0259hsul sat\u0131l\u0131b. Bunun&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":60882,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61],"tags":[],"class_list":["post-60881","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iqtisadiyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60881","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=60881"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60881\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":60884,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/60881\/revisions\/60884"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/60882"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=60881"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=60881"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=60881"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}