{"id":56771,"date":"2025-10-23T06:36:43","date_gmt":"2025-10-23T02:36:43","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=56771"},"modified":"2025-10-23T06:36:47","modified_gmt":"2025-10-23T02:36:47","slug":"gunel-natiq-yazir-hamisi-darixmaqdandir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=56771","title":{"rendered":"G\u00fcnel Natiq yaz\u0131r: Ham\u0131s\u0131 dar\u0131xmaqdand\u0131r&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Cibimd\u0259 \u0259lim dar\u0131x\u0131r,<br \/>\nA\u011fz\u0131mda dilim dar\u0131x\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>Ramiz R\u00f6v\u015f\u0259nin \u015feirl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131x\u0131ram b\u0259z\u0259n. O zaman bu \u015feirl\u0259ri ucadan deyir\u0259m, bel\u0259c\u0259, dar\u0131xmaqdan xilas oluram.<\/p>\n<p>Bir vaxtlar Ramiz R\u00f6v\u015f\u0259nin bu misralar\u0131 dilimd\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259zdi:<br \/>\nYen\u0259 bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 g\u0259ldik,<br \/>\nNeyl\u0259y\u0259k, ayr\u0131ca \u015f\u0259h\u0259rimiz yox&#8230;<\/p>\n<p>O ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn, \u015feirin h\u0259l\u0259 yaralar\u0131m\u0131z\u0131 sar\u0131d\u0131\u011f\u0131 vaxtlar \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131x\u0131ram.<br \/>\nKe\u00e7mi\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131xmaq m\u0259nim z\u0259if c\u0259h\u0259timdir. B\u0259z\u0259n ill\u0259r \u00f6nc\u0259 qonaq getdiyim bir evin m\u0259tb\u0259xi \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131x\u0131ram. Yem\u0259kl\u0259ri demir\u0259m- n\u0259s\u0259 bir ev,<\/p>\n<p>ocaq istiliyi var m\u0259tb\u0259xd\u0259. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bu, do\u011fmal\u0131q hissi \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131xmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>\u201c\u0130t kimi dar\u0131xmaq\u201d, -deyir b\u0259zi g\u0259nc \u015fairl\u0259r. G\u00f6r\u0259s\u0259n, it nec\u0259 dar\u0131x\u0131r?<br \/>\n\u00d6z\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131xmaq var bir d\u0259. Ruhunla ba\u015f-ba\u015fa qala bilm\u0259y\u0259nd\u0259 bu hal\u0131 ke\u00e7irirs\u0259n. \u0130st\u0259yirs\u0259n tezlikl\u0259 s\u0259ssiz bir gu\u015f\u0259y\u0259 \u00e7\u0259kilib ruhunu dinl\u0259y\u0259s\u0259n. Amma bu hissin \u00e7\u0131x\u0131lmaz t\u0259r\u0259fi d\u0259 var- \u00f6z\u00fcn\u0259 h\u0259dd\u0259n art\u0131q alud\u0259 olmaq.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u0259s\u0259n, dahil\u0259r nec\u0259 dar\u0131x\u0131r?<br \/>\nM\u0259s\u0259l\u0259n, Brodski onu t\u0259rk ed\u0259n sevgilisi Marianna \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131xanda bel\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131:<br \/>\n\u015eadam ki, yer \u00fcz\u00fcnd\u0259<br \/>\nBizim aram\u0131zdak\u0131 m\u0259saf\u0259d\u0259n b\u00f6y\u00fck ayr\u0131l\u0131q yoxdur&#8230;<\/p>\n<p>Bu, \u00f6z\u00fcn\u00fc ovutmaq idi. Amma \u015feirin h\u0259r<\/p>\n<p>k\u0259lm\u0259si \u201cdar\u0131x\u0131ram\u201d deyib haray sal\u0131rd\u0131. O misralarda t\u0259nha bir h\u00fczn var. \u015eair dar\u0131x\u0131r, oxucu is\u0259 o q\u0259rib t\u0259nhal\u0131qda ovunur. H\u0259m h\u00fczn, h\u0259m d\u0259 h\u00fczur doludur bu \u015feird\u0259.<\/p>\n<p>Tolstoy dar\u0131xanda ham\u0131dan, h\u0259tta \u00f6z\u00fcnd\u0259n qa\u00e7d\u0131. Bu da dar\u0131xma\u011f\u0131n ba\u015fqa bir t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi.<br \/>\nHe\u00e7 vaxt g\u00f6rm\u0259diyin adamlar \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131xmaq var, bir d\u0259 he\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n yerl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn. B\u0259z\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u0259n: \u201cG\u00f6r\u0259s\u0259n, orda olsam, orda da dar\u0131xard\u0131m?\u201d<\/p>\n<p>\u0130sa \u0130smay\u0131lzad\u0259nin \u201cT\u0259nhal\u0131q\u201d \u015feiri var, q\u0259rib ax\u015famlar\u0131n, dar\u0131xma\u011f\u0131n \u015feiri:<br \/>\nBu ax\u015fam o ax\u015fama ox\u015fayacaq yen\u0259 d\u0259,<br \/>\nG\u0259lib m\u0259n\u0259 qovu\u015facaq, g\u0259lib s\u0259n\u0259 ox\u015fayacaq&#8230;<\/p>\n<p>Sonra \u015fair sevdiyi q\u0131zda xo\u015flad\u0131qlar\u0131n\u0131 sadalay\u0131r:<br \/>\n&#8220;S\u0259nin sa\u00e7\u0131n uzun idi, bax\u0131\u015flar\u0131n d\u0259rin idi&#8230;&#8221;<br \/>\nBunlar da onun dar\u0131xd\u0131qlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Anna Axmatova bir \u015feirind\u0259 \u201ciki n\u0259f\u0259rlik t\u0259nhal\u0131q\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn bad\u0259 qald\u0131r\u0131r.<br \/>\nGeorq B\u00fcxner is\u0259 yaz\u0131r: \u201cDar\u0131xmaq insanlar\u0131 n\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259cbur el\u0259mir ki&#8230; Dar\u0131xd\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn elm oxuyurlar, dua edirl\u0259r, sevirl\u0259r, el\u00e7i gedirl\u0259r, u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259tirirl\u0259r. Ham\u0131s\u0131n\u0131 dar\u0131xd\u0131qlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn edirl\u0259r.\u201d Maraql\u0131 fikirdir, s\u0259n dem\u0259, b\u00fct\u00fcn bunlar dar\u0131xmaqdan qurtulmaq \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr!<\/p>\n<p>Bu motiv Stendal\u0131n essesind\u0259 daha a\u00e7\u0131q g\u00f6r\u00fcn\u00fcr: dar\u0131xmaq el\u0259 g\u00fccl\u00fc bir hissdir ki, h\u0259tta insan\u0131n intihar \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olan c\u0259sar\u0259tini d\u0259 \u0259lind\u0259n al\u0131r.<br \/>\nBertran Rassel is\u0259 hesab edirdi ki, insan davran\u0131\u015f\u0131ndak\u0131 bezginliyin m\u0259nas\u0131 d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259yib, ona layiq oldu\u011fu q\u0259d\u0259r diqq\u0259t yetirilm\u0259yib. Halbuki dar\u0131xmaq b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n \u0259n g\u00fccl\u00fc h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259sidir.<\/p>\n<p>Rasselin dediyini atalar\u0131m\u0131z sad\u0259 dill\u0259 bel\u0259 izah edibl\u0259r: \u201cS\u0259nd\u0259n h\u0259r\u0259k\u0259t, m\u0259nd\u0259n b\u0259r\u0259k\u0259t\u201d, \u201c\u0130\u015fl\u0259m\u0259y\u0259n di\u015fl\u0259m\u0259z\u201d.<\/p>\n<p>Dar\u0131xmaq h\u0259m d\u0259 insan\u0131n daxili enerji s\u0259viyy\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Enerjisi t\u00fck\u0259nir v\u0259 dar\u0131xma\u011fa ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>Maksim Qorki bir hekay\u0259sind\u0259 yaz\u0131rd\u0131 ki, insanlar bilmirl\u0259r n\u0259yi v\u0259 niy\u0259 axtar\u0131rlar, onlar\u0131n b\u00fct\u00fcn s\u0259si-k\u00fcy\u00fc h\u0259yat\u0131n s\u0131x\u0131nt\u0131s\u0131ndan xilas olmaq \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr. Qorkinin \u0259s\u0259rind\u0259 t\u0259kc\u0259 insanlar yox, b\u00fct\u00f6v bir c\u0259miyy\u0259t dar\u0131x\u0131r. Dar\u0131xmaq rus h\u0259yat\u0131n\u0131n sa\u011falmaz x\u0259st\u0259liyidir.<\/p>\n<p>Onun q\u0259hr\u0259man\u0131 Platon ancaq \u201cmaraqs\u0131z\u201d insanlarla \u0259hat\u0259 olunub. Ham\u0131 dar\u0131x\u0131r: saatsaz Ananiy dar\u0131xd\u0131\u011f\u0131ndan dostuyla m\u00fcbahis\u0259 edir, ev sahib\u0259si vaxt\u0131n\u0131 \u00f6rd\u0259kl\u0259rl\u0259 ke\u00e7irir, dig\u0259ri is\u0259 yaln\u0131z pul y\u0131\u011fmaqla m\u0259\u015f\u011fuldur. He\u00e7 n\u0259 yar\u0131yuxulu Platonu dar\u0131xmaqdan xilas etmir.<br \/>\n\u201cT\u00fcst\u00fc kimi s\u0131zan s\u0131x\u0131nt\u0131 g\u00fcn-g\u00fcnd\u0259n daha da \u0259zabl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir.\u201d<\/p>\n<p>Onun q\u0259hr\u0259man\u0131 Platon ancaq \u201cmaraqs\u0131z\u201d insanlarla \u0259hat\u0259 olunub. Ham\u0131 dar\u0131x\u0131r: saatsaz Ananiy dar\u0131xd\u0131\u011f\u0131ndan dostuyla m\u00fcbahis\u0259 edir, ev sahib\u0259si vaxt\u0131n\u0131 \u00f6rd\u0259kl\u0259rl\u0259 ke\u00e7irir, dig\u0259ri is\u0259 yaln\u0131z pul y\u0131\u011fmaqla m\u0259\u015f\u011fuldur. He\u00e7 n\u0259 yar\u0131yuxulu Platonu dar\u0131xmaqdan xilas etmir.<br \/>\n\u201cT\u00fcst\u00fc kimi s\u0131zan s\u0131x\u0131nt\u0131 g\u00fcn-g\u00fcnd\u0259n daha da \u0259zabl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir.\u201d<\/p>\n<p>H\u0259yat\u0131n maraql\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259rini o, ingilis Lesli Mortonla tan\u0131\u015f olanda g\u00f6r\u00fcr. Morton q\u0259rib\u0259 adam idi: \u00f6z\u00fcn\u00fc m\u00fcxt\u0259lif cildl\u0259r\u0259 sal\u0131r, t\u0259lx\u0259klik edir, qu\u015f s\u0259si \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131. Platon onu t\u0259qlid etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, amma bu c\u0259hd ona h\u0259yat\u0131 bahas\u0131na ba\u015fa g\u0259lir.<\/p>\n<p>Qorkinin avtobioqrafik \u0259s\u0259rinin ikinci hiss\u0259sind\u0259 is\u0259 dar\u0131xma\u011f\u0131n unikall\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131r. \u0130lk bax\u0131\u015fda dar\u0131xd\u0131r\u0131c\u0131 he\u00e7 n\u0259 yoxdur, amma tacirl\u0259rd\u0259n biri dan\u0131\u015f\u0131r ki, onun xidm\u0259t\u00e7isi o q\u0259d\u0259r acg\u00f6zd\u00fcr ki, on funtluq donuz budunu iki saata yey\u0259 bil\u0259r. Tama\u015fa\u00e7\u0131lar onu alq\u0131\u015flay\u0131r, o\u011flan is\u0259 yedikc\u0259 donuz buduna ox\u015fay\u0131r. Q\u0259hr\u0259man bu s\u0259hn\u0259ni ikrahla seyr edir. Ba\u015fa d\u00fc\u015f\u0259 bilmir: bu ciddi adamlarda insanlar\u0131 al\u00e7altmaq hissi hardand\u0131r?<\/p>\n<p>\u201cDar\u0131xmaq hissi soyuq v\u0259 z\u0259hl\u0259t\u00f6k\u0259ndir, h\u0259r yerd\u0259n n\u0259f\u0259si g\u0259lir; dar\u0131xmaq hissi qarla \u00f6rt\u00fcl\u00fc torpaqdan, boz damlardan, k\u0259rpic binalardan, t\u00fcst\u00fc kimi qalx\u0131b s\u0259maya yay\u0131l\u0131r. Atlar da, insanlar da bu hiss\u0259 yoluxurlar.\u201d<\/p>\n<p>Dar\u0131xan insan vaxt\u0131n\u0131 hara s\u0259rf ed\u0259c\u0259yini bilmir, \u00e7\u00fcnki dar\u0131xma\u011f\u0131n \u00f6z\u00fc s\u0259rf olunacaq imkanlara \u0259ng\u0259l olur. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, dar\u0131xmaq el\u0259 bir hissdir ki, onunla \u00e7ox \u015feyi t\u0259miz\u0259 \u00e7\u0131xarmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<br \/>\nDostoyevskinin q\u0259hr\u0259man\u0131 demi\u015fk\u0259n:<br \/>\n\u201cHam\u0131s\u0131 dar\u0131xmaqdand\u0131r, c\u0259nablar, ham\u0131s\u0131 dar\u0131xmaqdand\u0131r&#8230;\u201d<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u00fc\u0259llif: G\u00fcnel NAT\u0130Q<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u0259nb\u0259: Az\u0259rbaycan.media\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Cibimd\u0259 \u0259lim dar\u0131x\u0131r, A\u011fz\u0131mda dilim dar\u0131x\u0131r&#8230; Ramiz R\u00f6v\u015f\u0259nin \u015feirl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn dar\u0131x\u0131ram b\u0259z\u0259n. O zaman bu \u015feirl\u0259ri ucadan deyir\u0259m, bel\u0259c\u0259, dar\u0131xmaqdan xilas oluram. Bir vaxtlar Ramiz R\u00f6v\u015f\u0259nin bu misralar\u0131 dilimd\u0259n&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":56772,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,1],"tags":[],"class_list":["post-56771","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56771","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56771"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56771\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56774,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56771\/revisions\/56774"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/56772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}