{"id":56219,"date":"2025-10-19T10:46:21","date_gmt":"2025-10-19T06:46:21","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=56219"},"modified":"2025-10-19T10:46:21","modified_gmt":"2025-10-19T06:46:21","slug":"tikinti-materiallarinin-bilinm%c9%99y%c9%99n-z%c9%99r%c9%99rl%c9%99ri-evimizd%c9%99ki-tehluke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=56219","title":{"rendered":"Tikinti materiallar\u0131n\u0131n bilinm\u0259y\u0259n z\u0259r\u0259rl\u0259ri &#8211; Evimizd\u0259ki T\u018fHL\u00dcK\u018f"},"content":{"rendered":"<div class=\"editor-body\">\n<p><strong>Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti tikinti sah\u0259sind\u0259 qanunvericiliyin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 yeni t\u0259dbirl\u0259r paketi haz\u0131rlay\u0131r. Yeni mexanizml\u0259r tikintiy\u0259 n\u0259zar\u0259t v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik standartlar\u0131n\u0131n d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur<\/strong>. Tikinti \u0259razil\u0259rind\u0259 ekoloji v\u0259 radioloji riskl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 idar\u0259 olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi baza yarad\u0131lacaq. Sa\u011flaml\u0131\u011fa z\u0259r\u0259rli tikinti materiallar\u0131n\u0131n istifad\u0259sin\u0259 m\u0259hdudiyy\u0259t qoyulacaq.<\/p>\n<div class=\"google-auto-placed ap_container\"><ins class=\"adsbygoogle adsbygoogle-noablate\" data-ad-format=\"auto\" data-ad-client=\"ca-pub-5860023968987848\" data-adsbygoogle-status=\"done\" data-ad-status=\"unfilled\"><\/p>\n<div id=\"aswift_5_host\"><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<p><strong><em>Maraql\u0131d\u0131r, sa\u011flaml\u0131\u011fa z\u0259r\u0259rli tikinti materiallar\u0131 hans\u0131lard\u0131r?<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130n\u015faat \u00fczr\u0259 ekspert Elnur Azadov bildirdi ki, z\u0259r\u0259rli in\u015faat materiallar\u0131ndan \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259lisi istifad\u0259si dayand\u0131r\u0131lan asbestdir:\u00a0<\/strong>&#8220;Asbestd\u0259n \u015fiferl\u0259r istehsal olunurdu. Son 5-10 il \u0259rzind\u0259 art\u0131q onu d\u0259mir texnologiyalar \u0259v\u0259z edir. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n asbestd\u0259n haz\u0131rlanan \u015fiferl\u0259rin istifad\u0259si s\u0131f\u0131ra enib. Haz\u0131rda bu m\u0259hsuldan \u00e7ox az h\u0259cmd\u0259 sat\u0131l\u0131r. \u0130kinci t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259hsul asbestd\u0259n haz\u0131rlanan borulard\u0131r. H\u0259min borular davaml\u0131 olur. Ad\u0259t\u0259n a\u00e7\u0131q havada istifad\u0259 edilmir. \u018fsas\u0259n torpa\u011f\u0131n alt\u0131nda olur. M\u0259s\u0259l\u0259n, kanalizasiya borular\u0131nda asbest borulardan istifad\u0259 edilirdi. Onlar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 da haz\u0131rda \u00e7ox azd\u0131r. \u00c7\u00fcnki istifad\u0259si m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Art\u0131q daha y\u00fcng\u00fcl, ucuz ba\u015fa g\u0259l\u0259n materiallardan istifad\u0259 olunur\u201d.<\/p>\n<p><strong>E.Azadovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu kimi z\u0259r\u0259rli materiallardan h\u0259r birimiz evimizd\u0259 istifad\u0259 edirik<\/strong>: &#8220;T\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259hsullardan biri d\u0259 mebel istehsal\u0131nda tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z formaldehitdir. Ondan m\u0259tb\u0259x mebeli v\u0259 dig\u0259r mebell\u0259rd\u0259 yap\u0131\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 kimi istifad\u0259 edirl\u0259r. Mebel a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 qalanda onun tozu z\u0259r\u0259rli say\u0131l\u0131r. Amma mebelin daxilind\u0259 olduqda insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na o q\u0259d\u0259r d\u0259 z\u0259r\u0259r vurmur. Plastik v\u0259 laminat materiallar da t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki onlar birba\u015fa insan orqanizmi il\u0259 t\u0259masdad\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, ucuz laminat\u0131n istehsal\u0131nda b\u0259zi komponentl\u0259r olur ki, onlar qapal\u0131, havalanmayan m\u0259kanlarda z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259r burax\u0131rlar. Bu da insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259lidir\u201d.<\/p>\n<div class=\"google-auto-placed ap_container\"><ins class=\"adsbygoogle adsbygoogle-noablate\" data-ad-format=\"auto\" data-ad-client=\"ca-pub-5860023968987848\" data-adsbygoogle-status=\"done\" data-ad-status=\"unfilled\"><\/p>\n<div id=\"aswift_6_host\"><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<p>Ekspertin fikrinc\u0259, bu sah\u0259 d\u0259rind\u0259n t\u0259hlil edilm\u0259li, klinik testl\u0259r, elmi t\u0259dqiqatlar apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. H\u0259r bir in\u015faat material\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259limat\u0131 olur. Ara\u015fd\u0131rd\u0131qdan sonra se\u00e7im etm\u0259k daha m\u0259sl\u0259h\u0259tdir.<\/p>\n<p><ins id=\"oldInpageTag\" class=\"ainsyndicationid176085624942460\" data-ad-slot=\"2476\" data-ainsyndication-status=\"done\"><\/ins><strong>T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fczr\u0259 ekspert Orxan Musayev d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 tikinti sah\u0259sind\u0259 qanunvericiliyin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fczr\u0259 yeni t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 z\u0259ruri v\u0259 t\u0259qdir\u0259layiq add\u0131md\u0131r:\u00a0<\/strong>&#8220;D\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259si d\u0259 g\u00f6st\u0259rir ki, b\u0259zi materiallar insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi riskl\u0259r da\u015f\u0131y\u0131r. Buna misal olaraq asbesti, qur\u011fu\u015fun qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131 boyalar\u0131, formaldehit v\u0259 dig\u0259r \u00fczv\u00fc birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r buraxan ucuz yap\u0131\u015fqan v\u0259 plastikl\u0259ri g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rik. Asbest a\u011fciy\u0259r x\u0259r\u00e7\u0259ngi riski yarad\u0131r. Qur\u011fu\u015fun t\u0259rkibli boyalar is\u0259 u\u015faqlarda sinir sisteminin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Formaldehit v\u0259 u\u00e7ucu \u00fczv\u00fc madd\u0259l\u0259r is\u0259 astma, allergiya, xroniki bronxit v\u0259 h\u0259tta x\u0259r\u00e7\u0259ng yarad\u0131r. H\u0259m\u00e7inin radon qaz\u0131 buraxan b\u0259zi t\u0259bii da\u015flar v\u0259 yan\u011f\u0131n zaman\u0131 toksik t\u00fcst\u00fc buraxan keyfiyy\u0259tsiz izolyasiya materiallar\u0131 da t\u0259hl\u00fck\u0259li hesab olunur. Ona g\u00f6r\u0259 burada m\u0259s\u0259l\u0259 onlar\u0131n t\u0259kc\u0259 texniki uy\u011funsuzlu\u011fu deyil. H\u0259m\u00e7inin insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259sirl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q\u201d.<\/p>\n<div id=\"ainsyndicationid176085624942460\">\n<div id=\"AinsyndicationPlayerId1760856249\" class=\"inpage\" data-viewable=\"1\">\n<div class=\"inpage-wrap\">\n<div class=\"smrt-info\"><i class=\"smrt-l\"><\/i><\/p>\n<div class=\"smrt-wrap\">\n<div class=\"smrt-md\">\n<div class=\"smrt-m\"><\/div>\n<div class=\"smrt-buttons\">\n<div class=\"smrt-button\"><\/div>\n<div class=\"smrt-button\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"inpage-bottom\"><\/div>\n<div class=\"inpage-video\">\n<div id=\"fluid_video_wrapper_AinsyndicationPlayer\" class=\"fluid_video_wrapper fluid_player_layout_default\">\n<div id=\"AinsyndicationPlayer_fluid_subtitles_container\" class=\"fluid_subtitles_container\"><\/div>\n<div id=\"AinsyndicationPlayer_fluid_controls_container\" class=\"fluid_controls_container\">\n<div class=\"fluid_controls_right\"><\/div>\n<\/div>\n<div id=\"vast_clickthrough_layer_AinsyndicationPlayer\" class=\"vast_clickthrough_layer\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"google-auto-placed ap_container\"><ins class=\"adsbygoogle adsbygoogle-noablate\" data-ad-format=\"auto\" data-ad-client=\"ca-pub-5860023968987848\" data-adsbygoogle-status=\"done\" data-ad-status=\"unfilled\"><\/p>\n<div id=\"aswift_7_host\"><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<p>O.Musayev bildirir ki, Avropa ittifaq\u0131, AB\u015e, Yaponiya v\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 z\u0259r\u0259rli materiallara ill\u0259rdir m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r t\u0259tbiq olunur. M\u0259s\u0259l\u0259n, Avropada asbest tamamil\u0259 qada\u011fan edilib. AB\u015e-da qur\u011fu\u015fun qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131 boyalardan tamamil\u0259 imtina olunub. Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 is\u0259 formaldehid s\u0259viyy\u0259sin\u0259 ciddi n\u0259zar\u0259t var: &#8220;Az\u0259rbaycanda da bu qaydalar\u0131n t\u0259tbiqi h\u0259m insanlar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyacaq, h\u0259m d\u0259 tikinti sektorunun dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 inki\u015faf\u0131na \u015f\u0259rait yaradacaq\u201d.<\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisin fikrinc\u0259, tikinti material\u0131 alark\u0259n b\u0259zi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t etm\u0259liyik<\/strong>: &#8220;\u0130stifad\u0259 olunan materiallar sertifikatl\u0131 olmal\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq standartlara uy\u011funlu\u011fu n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. M\u0259n\u015f\u0259yi m\u0259lum olmayan materiallardan imtina edilm\u0259lidir. M\u0259hsulun \u0130SO v\u0259 dig\u0259r standartlara uy\u011funlu\u011funu t\u0259sdiq ed\u0259n s\u0259n\u0259d olmal\u0131d\u0131r. Material\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 havaya daha az z\u0259r\u0259rli madd\u0259 buraxmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 yaz\u0131 qeyd edilm\u0259lidir. Yan\u011f\u0131na davaml\u0131l\u0131q da n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ekoloji uy\u011funluq v\u0259 dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131 da unutmaq olmaz\u201d.<\/p>\n<p><strong>Tibb m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ekspert, h\u0259kim-terapevt Rasif Ba\u011f\u0131rov da t\u0259sdiq etdi ki, m\u00fcxt\u0259lif tikinti materiallar\u0131ndan d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 etm\u0259dikd\u0259 onlar insan orqanizmind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259r yarada bilir:\u00a0<\/strong>&#8220;B\u0259z\u0259n el\u0259 da\u015flar olur ki, onlar g\u00f6z\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n radon qaz\u0131 burax\u0131r. Yaxud ev tik\u0259n zaman torpaqdan h\u0259min qaz y\u00fcks\u0259lir, evl\u0259r\u0259 toplan\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, x\u0259r\u00e7\u0259ng v\u0259 dig\u0259r a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259likl\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur\u201d.<\/p>\n<div class=\"google-auto-placed ap_container\"><ins class=\"adsbygoogle adsbygoogle-noablate\" data-ad-format=\"auto\" data-ad-client=\"ca-pub-5860023968987848\" data-adsbygoogle-status=\"done\" data-ad-status=\"unfilled\"><\/p>\n<div id=\"aswift_8_host\"><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<p><strong>H\u0259kimin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u0259d\u0259n\u0259 birba\u015fa t\u0259mas ed\u0259n materiallar daha t\u0259hl\u00fck\u0259lidir:<\/strong>\u00a0&#8220;M\u00fcxt\u0259lif sintetik yap\u0131\u015fqanlar, materiallar m\u00f6vcuddur. Misal olaraq laminat\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rik. Onlarla uzun m\u00fcdd\u0259t kontaktda olanda d\u0259ri x\u0259st\u0259likl\u0259ri, dermatitl\u0259r \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. H\u0259tta d\u0259ri x\u0259r\u00e7\u0259ngin\u0259 d\u0259 s\u0259b\u0259b olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Qur\u011fu\u015fun t\u0259rkibli boyalar var ki, onlardan istifad\u0259 ed\u0259n zaman laz\u0131mi qoruyucu vasit\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 olunmayanda b\u0259d\u0259nd\u0259 toplan\u0131r. Bu zaman \u00fcr\u0259k-qan damar sisteminin pozulmas\u0131na, b\u00f6yr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif x\u0259r\u00e7\u0259ng x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 yol a\u00e7\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>R.Ba\u011f\u0131rov tikinti materiallar\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n v\u0259 t\u0259masda olan insanlara m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r verdi:<\/strong>\u00a0&#8220;\u00d6z\u00fcn\u00fc x\u0259st\u0259likd\u0259n qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn tikinti sah\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n insanlar maskalardan v\u0259 yaxud t\u0259n\u0259ff\u00fcs sistemini qoruyan x\u00fcsusi cihazlardan, m\u00fc\u0259yy\u0259n qoruyucu paltarlar istifad\u0259 etm\u0259lidir. Tikinti materiallar\u0131 alanda lisenziyas\u0131 olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soru\u015fmaq laz\u0131md\u0131r. H\u0259m\u00e7inin materiallar orqanizm\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir etm\u0259y\u0259n ekoloji t\u0259miz materiallardan haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r ki, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 h\u0259m orada i\u015fl\u0259y\u0259n, h\u0259m d\u0259 ya\u015fayacaq insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 bir sa\u011flaml\u0131q problemi yaranmas\u0131n\u201d.<\/p>\n<p><strong>M\u0259nb\u0259: &#8220;Kaspi&#8221; q\u0259zeti<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div id=\"azpolitika.info-desktop-1\"><ins class=\"adsbygoogle\" data-ad-client=\"ca-pub-5860023968987848\" data-ad-slot=\"5252110531\" data-adsbygoogle-status=\"done\" data-ad-status=\"unfilled\"><\/p>\n<div id=\"aswift_2_host\"><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<div id=\"azpolitika.info-desktop-2\">\n<div class=\"kp-style-1\"><ins class=\"adsbygoogle\" data-ad-client=\"ca-pub-5860023968987848\" data-ad-slot=\"9458948850\" data-ad-format=\"auto\" data-full-width-responsive=\"true\" data-adsbygoogle-status=\"done\" data-ad-status=\"unfilled\"><\/p>\n<div id=\"aswift_3_host\"><\/div>\n<p><\/ins><\/div>\n<\/div>\n<div id=\"azpolitika.info-desktop-1-1\">\n<div id=\"yandex_rtb_R-A-519245-5\" data-8806b6b6a9=\"\">\n<div class=\"t4b33c6c3 td1701863\">\n<div class=\"ae4c45f7e\"><\/div>\n<div class=\"f1a3ea8e j39b608c5 cabe11fa\">\n<div class=\"h81b32809\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti tikinti sah\u0259sind\u0259 qanunvericiliyin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 yeni t\u0259dbirl\u0259r paketi haz\u0131rlay\u0131r. Yeni mexanizml\u0259r tikintiy\u0259 n\u0259zar\u0259t v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik standartlar\u0131n\u0131n d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Tikinti \u0259razil\u0259rind\u0259 ekoloji v\u0259 radioloji riskl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 idar\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":56220,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[71],"tags":[],"class_list":["post-56219","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sosial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56219","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=56219"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56219\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56222,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/56219\/revisions\/56222"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/56220"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=56219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=56219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=56219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}