{"id":55103,"date":"2025-10-08T16:56:16","date_gmt":"2025-10-08T12:56:16","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=55103"},"modified":"2025-10-08T16:56:16","modified_gmt":"2025-10-08T12:56:16","slug":"dunyanin-xilas-modelini-t%c9%99klif-ed%c9%99n-roman-sev-elnar%c9%99-akimova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=55103","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131n xilas modelini t\u0259klif ed\u0259n roman &#8211; &#8220;Sev&#8221; &#8211; Elnar\u0259 AK\u0130MOVA"},"content":{"rendered":"<h3><span style=\"color: #0000ff;\">Elnar\u0259 AK\u0130MOVA<\/span><\/h3>\n<div class=\"news_text\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>G\u0259r\u0259k ki, Umberto Eko &#8220;Q\u0131z\u0131lg\u00fcl\u00fcn ad\u0131&#8221; \u0259s\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 demi\u015fdi: &#8220;M\u0259nim roman\u0131m ilk 100 s\u0259hif\u0259ni oxuyanlar \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr&#8221;. Natiq M\u0259mm\u0259dlinin &#8220;Sev&#8221;adlanan yeni roman\u0131 haqq\u0131nda da bel\u0259 bir fikir s\u0259sl\u0259ndirm\u0259k olar. Amma bu q\u0259d\u0259r s\u0259hif\u0259 f\u0259rqi il\u0259 yox, bir q\u0259d\u0259r s\u0259br edib q\u0259hr\u0259manlar\u0131 tan\u0131d\u0131nsa, roman \u00f6z\u00fcn\u00fc oxutma\u011fa davam edir. V\u0259 q\u0259hr\u0259manlarla birlikd\u0259 \u0259fsan\u0259vi bir s\u0259yah\u0259t ba\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>S\u0259yah\u0259t s\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6yr\u0259\u015fdiyimiz anlamda, y\u0259ni zamana, m\u00fcxt\u0259lif d\u00f6n\u0259ml\u0259r\u0259 vur\u011fu salmaq m\u0259nas\u0131nda i\u015fl\u0259tmir\u0259m. &#8220;Sev&#8221; do\u011frudan da, s\u0259yah\u0259t roman\u0131d\u0131r. M\u00fcxt\u0259lif insan sur\u0259tl\u0259rinin, xarakterl\u0259rin, ekzotik m\u0259kan t\u0259svirl\u0259rinin yer ald\u0131\u011f\u0131, s\u00fcr\u0259tl\u0259 bir-birini \u0259v\u0259zl\u0259diyi bu s\u0259yah\u0259t, h\u0259m d\u0259 d\u00fcnya, insanlarla yeni tan\u0131\u015fl\u0131qd\u0131r. \u0130\u00e7ind\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ger\u00e7\u0259kl\u0259ri bir d\u0259 romandan oxuyub g\u00f6rm\u0259k, seyr etm\u0259k imkan\u0131na sahib olmaqd\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rin m\u00f6vzusu C\u0259nub-\u015e\u0259rqi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259yah\u0259t\u0259 \u00e7\u0131xan turistl\u0259r\u0259 b\u0259l\u0259d\u00e7ilik ed\u0259n S\u0259idl\u0259 M\u00fcjd\u0259nin aras\u0131nda yaranm\u0131\u015f sevgid\u0259n b\u0259hs edir. M\u00fcxt\u0259lif din\u0259 m\u0259xsus olan bu g\u0259ncl\u0259rin sevgisini ya\u015fad\u0131qlar\u0131 c\u0259miyy\u0259t, \u0259traf m\u00fchit q\u0259bul etm\u0259k ist\u0259mir, onlara m\u00fcxt\u0259lif yollarla mane olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. G\u0259ncl\u0259r \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu kimi Hindistandan Az\u0259rbaycana, Odlar yurduna can at\u0131rlar.<\/p>\n<p>Roman bir ne\u00e7\u0259 \u00f6lk\u0259nin tarixi, dini bax\u0131\u015f\u0131, d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 bilgil\u0259rl\u0259 z\u0259ngindir. M\u00fc\u0259llif m\u0259kanlar\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259r\u0259k, hadis\u0259l\u0259ri Hindistandan Siqiriyaya, Siqiriyadan Bak\u0131ya, Bak\u0131dan Ukraynaya g\u0259tirir. Bel\u0259 yerd\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259r biz\u0259 h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, tarixini, etnoqrafik \u00f6z\u0259llikl\u0259rini d\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k \u015fans\u0131 yarad\u0131r. Eyni zamanda t\u0259svirl\u0259r yorucu t\u0259sir ba\u011f\u0131\u015flam\u0131r. \u018fksin\u0259, \u0259hvalatdan \u0259hvalata, hadis\u0259d\u0259n hadis\u0259y\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n m\u0259qamlarda edil\u0259n montaj ke\u00e7idl\u0259ri, s\u0259rb\u0259st kamera h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri t\u0259\u0259ss\u00fcrat\u0131 do\u011furan epizodlar, mizan, x\u00fcsusi effektl\u0259r ideyaya xitab el\u0259diyind\u0259n m\u0259tnd\u0259 b\u0259dii \u015f\u0259kild\u0259 \u0259ridilir.<\/p>\n<p>Natiq M\u0259mm\u0259dli ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 t\u0259sirli, universal insan hekay\u0259si yazm\u0131\u015fd\u0131r. Z\u0259nnimc\u0259, Az\u0259rbaycanl\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r ist\u0259nil\u0259n \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131na do\u011fma g\u0259l\u0259c\u0259k bir hekay\u0259. Bu is\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n, \u00fcmum\u0259n s\u0259n\u0259tin d\u0259yi\u015fm\u0259z d\u00fcsturudur. \u00c7\u00fcnki b\u0259dii m\u0259tnin sirri, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 emosional enerjinin \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bundan m\u0259hrum olan m\u0259tn mexaniki v\u0259 fal\u015fd\u0131r. &#8220;Sev&#8221; roman\u0131 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, emosional toxunu\u015flar\u0131 il\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n m\u0259tndir. \u0130st\u0259r tarixin emosional yadda\u015f\u0131na ba\u015f vuranda, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 \u00e7a\u011f\u0131n sevgi dramlar\u0131na anlam qazand\u0131r\u0131b apar\u0131c\u0131 m\u00f6vzuya \u00e7evir\u0259nd\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131 duy\u011fusal m\u0259qamlar\u0131 hissi qatda i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q olur.<\/p>\n<p>Romanda \u00fc\u00e7 \u0259sas paralel x\u0259tt var: S\u0259id-M\u00fcjd\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri &#8211; bura Siqiriya adas\u0131na tura \u00e7\u0131xm\u0131\u015f insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 b\u0259diil\u0259\u015fdirm\u0259k, \u00e7e\u015fidli obraz, tale v\u0259 xarakterl\u0259r hasil\u0259 g\u0259tirm\u0259k niyy\u0259ti daxil olmaqla, h\u0259r iki g\u0259ncin ail\u0259 dramlar\u0131, sevgi v\u0259 m\u00fccadil\u0259l\u0259ri daxildir. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131 &#8211; burda dostu il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n tutmu\u015f g\u0259ncliyin\u0259, ilk u\u015faql\u0131q sevgisin\u0259 (Mariya) gerid\u00f6n\u00fcm ed\u0259n xatir\u0259l\u0259r z\u0259nciri d\u0259 ehtiva olunur. Bir d\u0259 \u0259s\u0259r i\u00e7ind\u0259 \u0259s\u0259r kimi do\u011fulan Sar\u0131 A\u015f\u0131q dastan\u0131 v\u0259 dastandak\u0131 vaqe\u0259l\u0259rin \u00e7a\u011f\u0131m\u0131za &#8211; \u0259sas q\u0259hr\u0259manlar\u0131n h\u0259yat\u0131na proyeksiyas\u0131. V\u0259 h\u0259r x\u0259ttd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259r\u0259k sevgini r\u0259mzl\u0259ndir\u0259n simvollar &#8211; Sakura \u00e7i\u00e7\u0259yi, sari ya\u011f\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Yaz\u0131\u00e7\u0131 h\u0259r x\u0259td\u0259n yararlan\u0131r. Amma \u00f6z\u0259llikl\u0259, \u0259s\u0259r boyu sevgisizlikd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259n m\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n m\u0259n\u0259vi probleml\u0259rin\u0259 fokuslan\u0131r, insan\u0131 t\u0259bii hal\u0131ndan \u00e7\u0131xarma\u011fa s\u00f6vq ed\u0259n hemoseksual meyill\u0259r (Cek Kruz), i\u00e7ki al\u0259d\u0259\u00e7iliyi (Sergey), x\u0259yan\u0259t (Sa\u015fa), biseksuall\u0131q, pul qazanmaq h\u0259risliyi (Uilyam Kruz), instaqram alid\u0259\u00e7iliyi (videoblogger V\u0259li \u00d6zd\u0259mir) kimi m\u0259qamlar\u0131n konkret obrazlarda t\u0259zah\u00fcr\u00fcn\u00fc ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirir v\u0259 b\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259r boyu t\u0259hkiy\u0259sini pasti\u015fl\u0259rl\u0259, all\u00fcziyalarla m\u0259naland\u0131r\u0131r, polifonikl\u0259\u015fdirir, t\u0259sviri stilistik bax\u0131mdan, yaddaqalan edir.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259, konfliktli situasiyalar\u0131 &#8211; S\u0259id-Qaraca bibi, S\u0259id-L\u0259l\u0259, Sergey-Aleksanrda, Sergey-Mariya x\u0259tl\u0259ri il\u0259 vizualla\u015fan \u00f6zg\u0259l\u0259\u015fm\u0259 anlar\u0131n\u0131, \u00fcnsiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131n\u0131 dinamik, d\u0259yi\u015fk\u0259n mizanlarla ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirir. S\u0259idin daxilind\u0259ki a\u011fr\u0131n\u0131, t\u0259nhal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n maneralar v\u0259 dinamikl\u0259\u015f\u0259n mizanlar m\u0259hz yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n n\u0259sr estetikas\u0131na xas olan vizual \u00fcslub s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259zah\u00fcr edir. M\u00fc\u0259llif milli amerikal\u0131, rus, ukrayna xalq\u0131n\u0131n xarakterik cizgil\u0259rini ustal\u0131qla, inc\u0259 formada i\u015fl\u0259yir, personajlar\u0131n mentalitetind\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u00f6z\u00fcm\u0259xsus x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri qabard\u0131r.<\/p>\n<p>He\u00e7 vaxt g\u00fcl\u00fcms\u0259m\u0259y\u0259n, k\u00f6hn\u0259 d\u0259y\u0259r v\u0259 mentalitetin\u0259 ba\u011fl\u0131 olan qoca Endryu Kruz, \u0259ksin\u0259, h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259ri qar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fcl\u00fcms\u0259m\u0259yi bacaran, susqun drezdenli qocalar &#8211; Babil q\u00fcll\u0259l\u0259rinin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131 olan Tomas \u0259mi v\u0259 Merio xala, yaxud ukraynal\u0131 sosial psixoloq &#8211; insanlar\u0131n kollektiv davran\u0131\u015f\u0131ndak\u0131 probleml\u0259r haqq\u0131nda t\u0259dqiqat aparan, insan duy\u011fular\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259n\u0259n Mariya obrazlar\u0131 h\u0259r biri \u0259s\u0259rd\u0259 yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n onlara h\u0259val\u0259 etdiyi ideya da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259min \u00e7oxlu\u011fun b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc m\u0259n\u0259vi ortamda hallanan s\u00f6hb\u0259tl\u0259r \u0259sas\u0259n planetin simas\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015film\u0259si, d\u00fcnyan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi m\u00f6vzusu \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259rar tap\u0131r. Bu m\u0259qamlarda h\u0259r k\u0259s \u00f6z versiyas\u0131n\u0131 s\u0259sl\u0259ndirir: &#8220;Art\u0131q d\u00fcnya hetroseksual liderl\u0259rin h\u00f6kmranl\u0131\u011f\u0131ndan yorulub, onu yeni m\u0259craya salmaq, yeni d\u00fcz\u0259n verm\u0259k laz\u0131md\u0131r&#8221; (Cek Kruz), &#8211; kimi fikirl\u0259rd\u0259n tutmu\u015f, &#8220;D\u00fcnyam\u0131z getdikc\u0259 yadda\u015f\u0131n\u0131 itirir&#8221; (Sa\u015fa), &#8220;insan art\u0131q Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 \u00f6z missiyas\u0131n\u0131 ba\u015fa vurub. Dey\u0259s\u0259n, bizim yerimizi daha m\u00fck\u0259mm\u0259l varl\u0131qlar\u0131n tutmas\u0131na haz\u0131r olmal\u0131y\u0131q&#8221; (Mariya) kimi s\u00fcni intellektin meydana \u00e7\u0131xmas\u0131na i\u015far\u0259 ed\u0259n h\u0259r dialoq \u0259s\u0259rd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n haz\u0131rk\u0131 m\u0259nz\u0259r\u0259si, xalqlara s\u0131r\u0131nmaqda olan Avropa d\u0259y\u0259rl\u0259ri, qlamur h\u0259yat t\u0259rzini prioritet\u0259 \u00e7evir\u0259nl\u0259r, m\u00fcharib\u0259l\u0259r, alov sa\u00e7an silahlar, insan v\u0259h\u015filikl\u0259ri, ki\u00e7ik xalqlar\u0131n b\u00f6y\u00fck imperialist d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u0259lind\u0259 yem\u0259 \u00e7evrilm\u0259si kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t y\u00f6n\u0259ldir: &#8220;B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin b\u0259tnind\u0259 orta \u0259srl\u0259rd\u0259n qalm\u0131\u015f v\u0259h\u015fi bir g\u00fcc ili\u015fib qal\u0131b. G\u00f6rd\u00fcy\u00fcm\u00fcz t\u0259z\u0259 n\u0259 varsa ham\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6z libas\u0131na b\u00fcr\u00fcy\u00fcr, xirtd\u0259yimizd\u0259n as\u0131l\u0131b qal\u0131r, n\u0259 udqunmaq olur, n\u0259 d\u0259 t\u00fcp\u00fcrm\u0259k. Bax, bu q\u00fcvv\u0259 ayaqlar\u0131m\u0131za qandallanm\u0131\u015f bir c\u00fct qara da\u015f kimi bizi daim geriy\u0259, \u00f6z\u00fc g\u0259ldiyi s\u0259mt\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259yir, n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0131rp\u0131nsaq da, \u0259limizi uzatsaq da XXI \u0259sr\u0259 \u00e7atm\u0131r ki \u00e7atm\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 d\u0259 h\u0259r yerind\u0259 XXI \u0259sr deyil, ona h\u0259l\u0259 \u00e7ox var&#8221;.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>&#8220;Sev&#8221; roman\u0131 bu m\u0259nada, hadis\u0259l\u0259ri iki \u015f\u0259xsin aras\u0131ndak\u0131 sevgi m\u00fcnasib\u0259ti \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xararaq m\u00f6vzuya daha qlobal bax\u0131\u015f buca\u011f\u0131ndan baxan m\u0259tndir. Q\u0259za t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n t\u0259yyar\u0259d\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259 p\u0259nc\u0259l\u0259\u015f\u0259n insanlar\u0131n etiraf m\u0259qamlar\u0131 d\u00fcnyan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc simas\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259k v\u0259 onun \u00f6z\u00fcn\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0259zal\u0131 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 oldu\u011funa i\u015far\u0259 t\u0259siri ba\u011f\u0131\u015flay\u0131r. Yaxud romanda s\u0259yah\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259kan olaraq x\u0259yan\u0259tl\u0259r qalas\u0131 say\u0131lan Siqiriyan\u0131n se\u00e7ilm\u0259si, Endryu Kruzla otel i\u015f\u00e7isi aras\u0131nda olan saat m\u00fcbahis\u0259si (zamandan geri qalmaq, yaxud qaba\u011fa qa\u00e7maq) t\u0259sad\u00fcfi xarakter da\u015f\u0131m\u0131r. El\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259s\u0259rd\u0259 \u00fc\u00e7 zaman\u0131 &#8211; ke\u00e7mi\u015f, bu g\u00fcn v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yi xarakteriz\u0259 ed\u0259n \u00fc\u00e7 insan\u0131n &#8211; baba, o\u011ful v\u0259 n\u0259v\u0259nin (Endryu Kruz, Uilyam Kruz v\u0259 Cek Kruz) timsal\u0131nda m\u00fc\u0259llif zamanlar aras\u0131ndak\u0131 u\u00e7urumu motivl\u0259ndirmi\u015f olur, bir-birind\u0259n uzaq \u0259xlaq v\u0259 d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u0259 malik bu \u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fc n\u0259sil t\u0259z\u0259l\u0259nm\u0259sinin bariz \u00f6rn\u0259yi kimi t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rd\u0259 pessimist ovqat hakim deyil, qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, q\u0259hr\u0259manlar \u00fcmidsizliy\u0259 qap\u0131lm\u0131r, m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Burada sars\u0131lmaz ruhu, inam\u0131 da\u015f\u0131yan iki \u0259sas obraz var: S\u0259id v\u0259 M\u00fcjd\u0259. Natiq M\u0259mm\u0259dli romanda sevgini yaln\u0131z insan\u0131n deyil, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin xilas\u0131 kimi g\u00f6st\u0259rir. Bu d\u0259f\u0259 Q\u0259rbd\u0259n \u015e\u0259rq\u0259 yox, \u015e\u0259rqd\u0259n \u015e\u0259rq\u0259 qa\u00e7\u0131\u015f ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fir: &#8220;Qartal kimi dimdiyini d\u0259niz\u0259 \u0259ymi\u015f, alovun suya meydan oxudu\u011fu odlu torpa\u011fa&#8221;. C\u0259hal\u0259t, doqma qanunlar, bo\u011fucu, \u0259zici m\u00fchit v\u0259 s. bu mane\u0259l\u0259ri adlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan q\u0259hr\u0259manlar romanda h\u0259tta ger\u00e7\u0259kd\u0259 malik olduqlar\u0131 imkanlar\u0131 a\u015faraq, mahiyy\u0259tind\u0259 daha m\u00fch\u00fcm, b\u0259\u015f\u0259ri, f\u00f6vq\u0259lg\u00fcc v\u0259 m\u0259na da\u015f\u0131d\u0131qlar\u0131n\u0131 b\u0259yan etmi\u015f olurlar.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rd\u0259 \u00e7a\u011fda\u015f proses\u0259, yaz\u0131 m\u00fchitin\u0259, t\u0259nqid\u00e7il\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 yer alan ironiya, sarkastik t\u0259rzd\u0259 m\u00fcnasib\u0259t m\u00fc\u0259llifin \u0259d\u0259bi al\u0259mi yax\u015f\u0131 tan\u0131mas\u0131, onu b\u00fct\u00fcn atributlar\u0131 il\u0259 canland\u0131ra bilm\u0259si bacar\u0131\u011f\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r, \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u00fc d\u0259 meydana qoyur. Romanda lokal planda yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc ironiya h\u0259d\u0259fi etm\u0259sind\u0259n ba\u015flam\u0131\u015f qlobal planda d\u00fcnyan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc bu h\u0259d\u0259f\u0259 fokuslamaq kimi ali niyy\u0259t dayan\u0131r: &#8220;T\u0259s\u0259vv\u00fcr edirs\u0259nmi, XXI \u0259srd\u0259 insanlar\u0131 n\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259s\u0259 yox, bir-birl\u0259rini sevdikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 lin\u00e7 etm\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrs\u0259nmi, d\u00fcnyan\u0131n h\u0259l\u0259 d\u0259 el\u0259 yerl\u0259ri var ki, orada sevm\u0259k yasaqd\u0131r. D\u0259h\u015f\u0259tli deyilmi?&#8221;<\/p>\n<p>Bu sual\u0131 b\u0259lk\u0259 d\u0259 roman\u0131n parafraz\u0131 adland\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00c7\u00fcnki \u0259s\u0259ri yazd\u0131ran s\u0259b\u0259b bu c\u00fcml\u0259d\u0259ki heyr\u0259t nidas\u0131nda gizl\u0259nib. B\u0259li, &#8220;Sev&#8221; roman\u0131n\u0131n qay\u0259si yaln\u0131z sevgi motivi \u00fcz\u0259rind\u0259 q\u0259rar tap\u0131b iki sev\u0259n g\u0259ncin e\u015fqini m\u0259tnl\u0259\u015fdirm\u0259k deyil. Buradan yola \u00e7\u0131xaraq daha b\u00f6y\u00fck, qlobal, b\u0259\u015f\u0259ri suallara cavab axtarmaqd\u0131r. Niy\u0259 cahanda kamal qalib g\u0259lm\u0259di? A\u011f\u0131l q\u0259l\u0259b\u0259 \u00e7almad\u0131? E\u015fq inand\u0131rmad\u0131? Natiq M\u0259mm\u0259dli b\u0259lk\u0259 d\u0259 bu suala cavab aramaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rd buca\u011f\u0131n\u0131 t\u0259msil ed\u0259n insanlar\u0131, m\u00fcxt\u0259lif mill\u0259tl\u0259rin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rini bir araya g\u0259tirir. Bir t\u0259yyar\u0259y\u0259, bir \u00f6lk\u0259y\u0259, bir avtobusa, bir mehmanxanaya, bir adaya, bir masa \u0259traf\u0131na toplay\u0131r. Bu birg\u0259likd\u0259n yaln\u0131z insanl\u0131\u011f\u0131n deyil, el\u0259 d\u00fcnyan\u0131n da simas\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. M\u0259lum olur ki, &#8220;Burada ekzotik olan yegan\u0259 \u015fey Banqlade\u015fin yaln\u0131z x\u0259rit\u0259d\u0259 tutdu\u011fu yerdi, insanlarsa h\u0259r yanda eynidir; ham\u0131 s\u0259h\u0259r durub \u00f6vlad\u0131n\u0131 m\u0259kt\u0259b\u0259 yola sal\u0131r, analar yol g\u00f6zl\u0259yir, atalarsa i\u015f dal\u0131nca gedirl\u0259r, ham\u0131 h\u0259r yerd\u0259 oldu\u011fu kimi burada da bir tik\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k u\u011frunda vuru\u015fur&#8221;.<\/p>\n<p>B\u0259s qloballa\u015fma epoxas\u0131n\u0131n iflic etdiyi, ba\u015f\u0131n\u0131 dumanland\u0131rd\u0131\u011f\u0131, yeni paradiqmalara meyil ed\u0259n insan\u0131n nicat\u0131 n\u0259d\u0259dir? M\u00fc\u0259llif birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 cavab verir: Sevgid\u0259! Romanda se\u00e7il\u0259n sevgi motivi xilas kimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcb. M\u00fc\u0259llif sosial &#8211; a\u011f\u0131r m\u0259i\u015f\u0259t motivini, el\u0259c\u0259 d\u0259 qlobal probleml\u0259ri \u00e7a\u011f\u0131n ger\u00e7\u0259kl\u0259ri s\u0131ras\u0131ndan q\u0259l\u0259m\u0259 alsa da, onlara dir\u0259ni\u015f fakt\u0131 kimi sevgini \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kir. Y\u0259ni, b\u00fct\u00fcn h\u0259yat \u00e7\u0259tinlikl\u0259rin\u0259 baxmayaraq, sev\u0259n insan sars\u0131lmazd\u0131r, ruh\u0259n g\u00fccl\u00fcd\u00fcr v\u0259 o, h\u0259r c\u00fcr \u00e7\u0259tinliyin \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259r\u0259k yeni h\u0259yata ba\u015flamaq \u0259zmind\u0259dir. D\u00fcnyan\u0131n haras\u0131nda olsa bel\u0259 i\u00e7ind\u0259ki sevgiy\u0259 tutunub yol ged\u0259 v\u0259 d\u00fcz\u0259nini s\u0131f\u0131rdan yarada bil\u0259r. Ultramodern \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rl\u0259 silahlanan, getdikc\u0259 sevgi adl\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s t\u0259limd\u0259n uzaqla\u015fan d\u00fcnyan\u0131n m\u00fck\u0259mm\u0259l e\u015fq modell\u0259rin\u0259 h\u0259r zaman ehtiyac\u0131 var: &#8220;Dar\u0131sqal d\u00fcnya sev\u0259nl\u0259ri anlam\u0131r. Sevgini unutdurmaq ist\u0259yirl\u0259r, bunu m\u0259n\u0259 A\u015f\u0131q dedi. Onu da s\u00f6yl\u0259di ki, sevgi he\u00e7 vaxt t\u0259slim olmayacaq&#8221;.<\/p>\n<p>Roman \u00f6z\u00fcnd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif zaman qatlar\u0131n\u0131 ehtiva edir. Ke\u00e7mi\u015fin yadda\u015f\u0131, indinin m\u00fcasirliyi, bir d\u0259 m\u0259tnin \u00f6z\u00fcnd\u0259 qurulmu\u015f daxili zaman. Hans\u0131 ki, yaz\u0131\u00e7\u0131 bu zamanla davran\u0131\u015fda olduqca s\u0259rb\u0259stdir. \u0130st\u0259nil\u0259n m\u0259qamda \u0259s\u0259rd\u0259 ya\u015fan\u0131lan retrospeksiya, yaxud ir\u0259liy\u0259 qa\u00e7\u0131\u015f hallar\u0131 oxucunu m\u00fcxt\u0259lif zaman labirintl\u0259rind\u0259 g\u0259zi\u015fm\u0259y\u0259 vadar edir. V\u0259 bu m\u0259qamda b\u0259dii m\u0259tnin b\u00fct\u00f6v qurulu\u015funa daxil olan elementl\u0259rin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n, onlar\u0131 \u015f\u0259kill\u0259ndir\u0259n bir struktura malik olan zaman amilinin nec\u0259 i\u015far\u0259vi s\u0259ciyy\u0259 da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na \u0259min oluruq. Bu g\u0259zi\u015fm\u0259nin yaln\u0131z zaman\u0131 tan\u0131maq m\u0259nas\u0131nda yox, h\u0259m\u00e7inin t\u0259hkiy\u0259\u00e7ini, zaman\u0131n gedi\u015fat\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n xarakter v\u0259 m\u0259kanlar\u0131 tan\u0131maq \u00fc\u00e7\u00fcn vacib oldu\u011funu duyuruq.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7l\u00fc zaman k\u0259siminin daim i\u015ftirak etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, \u0259s\u0259rd\u0259 zaman\u0131n x\u0259tliliyind\u0259n imtina yolu tutuldu\u011fu g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Postmodernist estetikan\u0131n, onun fundamental prinsipl\u0259rinin bariz qorundu\u011fu romanda ke\u00e7mi\u015f, indi v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k aras\u0131nda ard\u0131c\u0131l ba\u011flant\u0131dan dan\u0131\u015fmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. B\u0259z\u0259n il\u011f\u0131m kimi, b\u0259z\u0259n dayan\u0131ql\u0131 olaraq g\u00f6r\u00fcn\u0259n ir\u0259li-geri zamand\u00f6n\u00fcml\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc tapan oxucu xaotik zaman m\u00fcst\u0259vil\u0259rin\u0259 s\u0259p\u0259l\u0259nmi\u015f hadis\u0259l\u0259ri izl\u0259m\u0259kl\u0259, seyr etm\u0259kl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olur. Yaz\u0131\u00e7\u0131 zaman aras\u0131ndan s\u0259rh\u0259dl\u0259ri el\u0259 aradan qald\u0131r\u0131r ki, b\u00fcg\u00fcn\u00fcn sevgi x\u0259ttinin izin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcb h\u0259y\u0259canla gedi\u015fata k\u00f6kl\u0259ndiyimiz yerd\u0259n Sar\u0131 A\u015f\u0131\u011f\u0131n d\u00f6vr\u00fcn\u0259 n\u0259 zaman adlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n f\u0259rqind\u0259 bel\u0259 olmuruq. Sanki olub bitmi\u015fl\u0259r, m\u0259lum vaqe\u0259l\u0259r yenid\u0259n dil a\u00e7\u0131r. Amma f\u0259rqli bi\u00e7im v\u0259 interpretasiyada. Postmodernizmin \u0259sas qay\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan &#8220;s\u0259n\u0259t haqq\u0131nda s\u0259n\u0259t&#8221;, &#8220;m\u0259tn \u0259sas\u0131nda m\u0259tn&#8221; yaratmaq prinsipl\u0259rin\u0259 sadiq qalaraq bir n\u00f6v, d\u00fcnyan\u0131, sevgini yenid\u0259n qavrama\u011fa imkan ver\u0259n d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f formas\u0131 kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edilir. M\u0259hz, Rolan Bart\u0131n dediyi kimi, &#8220;M\u0259n h\u0259r d\u0259f\u0259 \u00e7ox d\u0259qiq bilirdim ki, orta \u0259sr insanlar\u0131n\u0131 m\u00fcasirl\u0259\u015fdirmirdim, \u0259ksin\u0259 m\u00fcasir insanlar\u0131 orta \u0259srl\u0259rd\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcrd\u00fcm&#8221;. Bu m\u0259nada, Sar\u0131 A\u015f\u0131q dastan\u0131na m\u00fcraci\u0259ti yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u0259n u\u011furlu f\u0259ndi hesab etm\u0259k olar. M\u00fc\u0259llif Sar\u0131 A\u015f\u0131\u011f\u0131n d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 sevgiy\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n olan Qaracalar\u0131, L\u0259l\u0259l\u0259ri bu g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u0259tirib bir n\u00f6v poetik tonall\u0131q yarad\u0131r, g\u0259ncl\u0259rin m\u00fcbariz\u0259 \u0259zmini daha qabar\u0131q ifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, \u00f6z epoxas\u0131n\u0131n simas\u0131n\u0131 yaratma\u011fa nail olur. Bu kontrastl\u0131q &#8211; melanxoliya v\u0259 q\u0259ddarl\u0131q, ke\u00e7mi\u015fl\u0259 m\u00fcasirliyin cizgil\u0259rinin eyni anlam da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na i\u015far\u0259 ed\u0259n x\u0259fif ironiya v\u0259 s\u0259rt realist vur\u011fular romana estetik v\u0259 vizual d\u0259rinlik verir. D\u00fczd\u00fcr, m\u00fc\u0259llif romandak\u0131 S\u0259idl\u0259 M\u00fcjd\u0259nin sevgisind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n hekay\u0259tin \u0259traf\u0131nda c\u00fcrb\u0259c\u00fcr \u0259lav\u0259, t\u00f6r\u0259m\u0259 h\u0259yat l\u00f6vh\u0259l\u0259rini, ya\u015fant\u0131 t\u0259zah\u00fcrl\u0259rini yerl\u0259\u015fdirir. Buna baxmayaraq, \u0259sas konsepsiyan\u0131 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn hissi t\u0259cr\u00fcb\u0259y\u0259 \u0259l at\u0131r. Sevgi dram\u0131n\u0131n i\u00e7ind\u0259 dig\u0259r bir sevgi hekay\u0259tini vizualla\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Roman postmodern n\u0259sr \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rind\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131n\u0131b. \u018fs\u0259r i\u00e7ind\u0259 \u0259s\u0259r yazmaq, dekonstruksiya, intertekstuall\u0131q, arxetipik motivl\u0259r, fl\u0259\u015fbek elementl\u0259ri, yuxu, qarabasma, dejavu, retrospeksiya hallar\u0131 &#8211; ke\u00e7mi\u015fl\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259fif nostalji hissl\u0259ri &#8211; h\u0259m ba\u015f q\u0259hr\u0259manlar &#8211; M\u00fcjd\u0259 il\u0259 S\u0259idin, h\u0259m d\u0259 q\u0259hr\u0259manlardan biri olan t\u0259hkiy\u0259\u00e7inin hekay\u0259tl\u0259rind\u0259 daim rast g\u0259linir. M\u00fc\u0259llif \u0259s\u0259ri ikili t\u0259hkiy\u0259 lad\u0131nda t\u0259qdim edir. Sar\u0131 A\u015f\u0131\u011f\u0131n \u0259hvalat\u0131n\u0131 dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 hiss\u0259l\u0259rd\u0259 ax\u0131c\u0131, r\u0259van bir \u00fcslub hakimdir. Dastan poetikas\u0131n\u0131n elementl\u0259rini, orta \u0259srl\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus ifad\u0259 t\u0259rzini, dil stixiyas\u0131n\u0131 yaz\u0131\u00e7\u0131 n\u0259inki b\u00fct\u00f6v \u015f\u0259kild\u0259 hiss edir, h\u0259m\u00e7inin bu b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc psixoloji olaraq m\u0259tn\u0259 \u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q olur. S\u0259idin \u0259hvalat\u0131nda is\u0259 m\u00fc\u0259llif obyektivi daha \u00e7ox m\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n ger\u00e7\u0259kl\u0259rin\u0259 fokuslad\u0131\u011f\u0131ndan f\u0259ls\u0259fi m\u00fckalim\u0259 v\u0259 tutum daha \u00f6nd\u0259dir.<\/p>\n<p>&#8220;Sev&#8221; roman\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus c\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259n dig\u0259ri m\u00fc\u0259llifin metafiction f\u0259ndind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259sidir. Yaz\u0131\u00e7\u0131 aktiv fiqur kimi \u0259s\u0259rd\u0259 daim \u00f6n plandad\u0131r, t\u0259hkiy\u0259\u00e7i olaraq hadis\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 edir, roman\u0131n nec\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259sinin hekay\u0259sini dan\u0131\u015f\u0131r, y\u0259ni romanda oxuduqlar\u0131m\u0131z\u0131n nec\u0259 yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair i\u015far\u0259l\u0259r verir. Eyni zamanda \u0259hvalat boyu \u0259sas i\u015ftirak\u00e7\u0131lardan biri qismind\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k s\u00fcjetin personajlar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evrilir, q\u0259hr\u0259manlarla dialoqa girir.<\/p>\n<p>Ukraynaya Mariyan\u0131 axtarma\u011fa getm\u0259si, bu \u015f\u0259h\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 xatir\u0259l\u0259ri, 1932-33-c\u00fc ild\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n m\u0259\u015fhur Qolodomor faci\u0259sini anmas\u0131, xalq\u0131n m\u00fcbariz\u0259 \u0259zmini, ukraynal\u0131 ruhunun g\u00fcc\u00fcn\u00fc ifad\u0259 ed\u0259n fikirl\u0259ri, h\u0259tta bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn uzaqg\u00f6r\u0259n notlar (&#8220;Onlar vuru\u015furdular&#8230;&#8221;) v\u0259 s. romanda m\u00fcasir epoxan\u0131n inki\u015faf qanunauy\u011funluqlar\u0131n\u0131 a\u00e7ma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259n \u0259sas vasit\u0259 t\u0259siri ba\u011f\u0131\u015flay\u0131r.<\/p>\n<p>Romanda \u0259n u\u011furlu m\u0259qamlardan biri Natiq M\u0259mm\u0259dlinin obrazlar\u0131n h\u0259r birin\u0259 x\u00fcsusi h\u0259ssasl\u0131qla yana\u015f\u0131b, onlar\u0131n h\u0259yat bax\u0131\u015flar\u0131n\u0131, daxili konfliktini anlama\u011fa v\u0259 g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. T\u0259svirl\u0259r iri planda, psixoloji rakurs v\u0259 mizanlarla a\u00e7\u0131l\u0131r. S\u0259idin L\u0259l\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n u\u00e7urumdan it\u0259l\u0259ndiyi s\u0259hn\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259llif nuar estetikas\u0131 yaratma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olur: dumanl\u0131 hava, qorxu a\u015f\u0131layan s\u0259sl\u0259r, k\u00fcl\u0259k v\u0131y\u0131lt\u0131s\u0131 v\u0259 s. kimi t\u0259svirl\u0259r tutqun atmosfer yaratmaqla situasiyan\u0131n faci\u0259vi mahiyy\u0259tini tamamlay\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif bel\u0259 bir s\u0259hn\u0259ni Qaraca bibi il\u0259 L\u0259l\u0259nin m\u00fcnasib\u0259til\u0259rinin yer ald\u0131qlar\u0131 s\u0259hn\u0259d\u0259 d\u0259 yarad\u0131r. H\u0259m d\u0259 ekspressionist boyalarla. Bel\u0259 m\u0259qamlarda yaz\u0131\u00e7\u0131 sanki k\u00f6lg\u0259 v\u0259 i\u015f\u0131q oyunu qurur, personajlar\u0131n daxili al\u0259ml\u0259rinin, i\u00e7 niyy\u0259tl\u0259rinin vizualla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 o q\u0259d\u0259r canl\u0131 v\u0259 d\u0259qiq y\u00f6nl\u0259rd\u0259n s\u0259rgil\u0259nir ki, oxucuya \u0259ndi\u015f\u0259 duy\u011fusunun \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 tam nail olur.<\/p>\n<p>Natiq M\u0259mm\u0259dli final\u0131 minimum s\u00f6zl\u0259rl\u0259, nikbin enerji, m\u00fcbariz\u0259 \u0259zmi, sev\u0259n insan\u0131n ruhunun g\u00fcc\u00fcn\u00fc ifad\u0259 ed\u0259n, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ger\u00e7\u0259kl\u0259rin\u0259 ba\u011flayan detallardan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 bitirir. 44 g\u00fcnl\u00fck Z\u0259f\u0259r tariximiz, 27 illik i\u015f\u011faldan qurtulan G\u00fcl\u0259bird k\u0259ndi, Sar\u0131 A\u015f\u0131\u011f\u0131n t\u00fcrb\u0259si, sevgilisi Yax\u015f\u0131n\u0131n uyudu\u011fu q\u0259biristanl\u0131q, sevinc t\u0259nt\u0259n\u0259si. M\u00fc\u0259llifin \u00f6z\u00fcn\u00fcn qeyd etdiyi kimi, tam bir Sar\u0131 A\u015f\u0131q m\u00f6c\u00fcz\u0259si. Bir d\u0259 H\u0259k\u0259ri \u00e7ay\u0131n\u0131n k\u0259nar\u0131nda, Sar\u0131 A\u015f\u0131\u011f\u0131n t\u00fcrb\u0259si \u00f6n\u00fcnd\u0259 yeni do\u011fulan \u00f6vladlar\u0131 il\u0259 dayanan, bu ziyar\u0259t\u0259 ham\u0131dan \u0259vv\u0259l t\u0259l\u0259s\u0259n S\u0259id v\u0259 M\u00fcjd\u0259!<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rin final s\u0259hn\u0259sini simvolik planda bu g\u00fcn d\u0259yi\u015f\u0259n, milli m\u00fcq\u0259dd\u0259rat\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edib yenid\u0259n qurulan, dir\u00e7\u0259l\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 adekvat r\u0259mz m\u0259nas\u0131nda da anlamaq olar. Yenid\u0259n qurulan \u00f6lk\u0259d\u0259 yeni sevgil\u0259r ba\u015flan\u0131r. B\u0259lk\u0259 \u0259ksin\u0259, v\u0259t\u0259ni v\u0259t\u0259n ed\u0259n h\u0259m d\u0259 sevgil\u0259r olur. O sevgi ki, m\u00fc\u0259llif buna lap \u0259vv\u0259ld\u0259n inan\u0131r v\u0259 inand\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u0259 sevgi motivini qabard\u0131r: &#8220;Onlar q\u0259d\u0259m qoydu\u011fu torpa\u011f\u0131 \u00f6z sevgil\u0259riyl\u0259 birg\u0259 v\u0259t\u0259n ed\u0259c\u0259kdil\u0259r. Dem\u0259li, m\u0259nim \u00f6lk\u0259md\u0259 sev\u0259nl\u0259ri say\u0131 artacaqd\u0131. Dem\u0259li, d\u00fcnyan\u0131n he\u00e7 d\u0259 h\u0259r yerind\u0259 rast g\u0259linm\u0259y\u0259n t\u0259m\u0259nnas\u0131z v\u0259 saf m\u0259h\u0259bb\u0259tin s\u0259rh\u0259dl\u0259ri bir az da geni\u015fl\u0259n\u0259c\u0259kdi&#8221;.<\/p>\n<p>Bel\u0259&#8230; Vaxtil\u0259 Feyerbax m\u0259h\u0259bb\u0259t dini yaratmaq fikrini ir\u0259li s\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. B\u00f6y\u00fck Cavids\u0259 &#8220;m\u0259nim Tanr\u0131m m\u0259h\u0259bb\u0259tdir, sevgidir&#8221;, &#8211; dey\u0259 \u00f6z estetik kredosunu he\u00e7 n\u0259y\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ft\u0259 getm\u0259mi\u015fdi. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259rl\u0259rin d\u00fcnyan\u0131 xilasla ba\u011fl\u0131 axtar\u0131\u015flar\u0131 he\u00e7 zaman bitm\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 h\u0259r zaman da xilas \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259klif edil\u0259n model d\u0259yi\u015fm\u0259z qalacaqd\u0131r: Sevgi!<\/p>\n<p>Natiq M\u0259mm\u0259dlinin &#8220;Sev&#8221; roman\u0131 bizi bu h\u0259qiq\u0259t\u0259 bir daha inand\u0131r\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Az\u0259rbaycan.media<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Elnar\u0259 AK\u0130MOVA &nbsp; G\u0259r\u0259k ki, Umberto Eko &#8220;Q\u0131z\u0131lg\u00fcl\u00fcn ad\u0131&#8221; \u0259s\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 demi\u015fdi: &#8220;M\u0259nim roman\u0131m ilk 100 s\u0259hif\u0259ni oxuyanlar \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr&#8221;. Natiq M\u0259mm\u0259dlinin &#8220;Sev&#8221;adlanan yeni roman\u0131 haqq\u0131nda da bel\u0259 bir fikir&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":55104,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,1],"tags":[],"class_list":["post-55103","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55103","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55103"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55103\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55106,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55103\/revisions\/55106"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/55104"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55103"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55103"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55103"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}