{"id":54354,"date":"2025-10-03T17:03:01","date_gmt":"2025-10-03T13:03:01","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=54354"},"modified":"2025-10-03T17:03:47","modified_gmt":"2025-10-03T13:03:47","slug":"ip%c9%99kd%c9%99n-qanadlarla-%c9%99b%c9%99diyy%c9%99t%c9%99-dogru-yaxud-bakil%c9%99r-omru-az%c9%99r-turan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=54354","title":{"rendered":"&#8220;\u0130p\u0259kd\u0259n qanadlarla&#8221; \u0259b\u0259diyy\u0259t\u0259 do\u011fru, yaxud Bakil\u0259r \u00f6mr\u00fc &#8211; Az\u0259r TURAN"},"content":{"rendered":"<h3><span style=\"color: #0000ff;\">Az\u0259r TURAN<\/span><\/h3>\n<div class=\"news_text\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sentyabr\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 \u0130stanbuldan \u0130brahim Y\u0131ld\u0131r\u0131m\u0131n, ay\u0131n sonunda is\u0259 Yavuz B\u00fcl\u0259nd Bakil\u0259rin qara x\u0259b\u0259rl\u0259ri g\u0259ldi. \u0130kisi d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bir par\u00e7a Az\u0259rbaycan idi. Biri Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan, biri Qaraba\u011f&#8230;<\/p>\n<p>Be\u015f il \u00f6nc\u0259 Yavuz B\u00fcl\u0259nd bar\u0259d\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131m &#8220;\u0130p\u0259kd\u0259n qanadlarla&#8221; essemd\u0259 d\u0259 bu fikri b\u00f6l\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcm: A\u011fdam \u0259silli b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk \u015fairi Yavuz B\u00fcl\u0259nd Bakil\u0259r \u0130stanbulda bir Qaraba\u011fd\u0131r. &#8220;X\u0259z\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131nda barda\u015f qurub oturmu\u015f&#8221; qara g\u00f6zl\u00fc Qaraba\u011f is\u0259 Yavuz b\u0259yin d\u0259d\u0259si Hac\u0131 Murad\u0131n dastan \u015f\u0259h\u0259ridir:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>X\u0259z\u0259r indi yer\u0259 enmi\u015f buludlar m\u0259h\u015f\u0259ridir,<\/em><\/p>\n<p><em>V\u0259 Qaraba\u011f &#8211; qara g\u00f6zl\u00fc bir t\u00fcrkm\u0259n q\u0131z\u0131 kimi &#8211;<\/em><\/p>\n<p><em>X\u0259z\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131nda barda\u015f qurub oturmu\u015f<\/em><\/p>\n<p><em>D\u0259d\u0259m Hac\u0131 Murad\u0131n dastan \u015f\u0259h\u0259ridir.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bakil\u0259r 23 aprel 1936-c\u0131 ild\u0259 Sivasda anadan olmu\u015fdu. Bu sitat\u0131 is\u0259 onun &#8220;H\u0259yat hekay\u0259ti&#8221;n\u0259 istinad\u0259n yaz\u0131ram: &#8220;B\u0259nim d\u0259d\u0259l\u0259rim Qaraba\u011f\u0131n A\u011fdam k\u00f6y\u00fcnd\u0259n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7 etmi\u015fl\u0259r. Sivas\u0131n G\u00fcr\u00fcn il\u00e7\u0259sind\u0259, \u00c7ar\u015f\u0131ba\u015f\u0131 m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259 v\u0259fat ed\u0259n v\u0259 orada, bir t\u0259p\u0259 \u00fcst\u00fcnd\u0259 g\u00f6m\u00fcl\u0259n babam\u0131n d\u0259d\u0259si, 110 s\u0259n\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f. \u0130mzas\u0131n\u0131: &#8220;Hac\u0131 Mahmud \u0259l Qaraba\u011fi&#8221;, &#8211; dey\u0259 at\u0131yormu\u015f. \u0130\u015ft\u0259 o d\u0259d\u0259mizin tutmu\u015f oldu\u011fu soy \u015f\u0259c\u0259r\u0259miz\u0259 g\u00f6r\u0259, m\u0259n 11 g\u00f6b\u0259k \u00f6t\u0259mizd\u0259ki d\u0259d\u0259l\u0259rimi biliyorum. \u018fld\u0259ki qeydl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 bilin\u0259n ilk d\u0259d\u0259miz: Hac\u0131 \u018fli Murad v\u0259 onun o\u011flu Hac\u0131 \u018fli F\u0259r\u0259h\u015fad Qaraba\u011fda do\u011fulub ya\u015fam\u0131\u015flar v\u0259 orada v\u0259fat etmi\u015fl\u0259r&#8230; Qaraba\u011fdan qalxaraq T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7 ed\u0259n d\u0259d\u0259min ismi M\u0259h\u0259mm\u0259d Sabirdir. O d\u0259d\u0259m, T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcnc\u0259, yax\u0131nlar\u0131yla birlikd\u0259 Mara\u015f \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fmi\u015fl\u0259r. Babam\u0131n anlatd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259, M\u0259h\u0259mm\u0259d Sabir d\u0259d\u0259m \u015fairmi\u015f. M\u00fcnacat\u0131 v\u0259 N\u0259\u0259ti varm\u0131\u015f. Hac\u0131 \u018fli F\u0259r\u0259h\u015fad\u0131n o\u011flu olan M\u0259h\u0259mm\u0259d Sabir Mara\u015fda ya\u015fam\u0131\u015f v\u0259 orada \u00f6lm\u00fc\u015f&#8230;&#8221;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/BAKILER%20(5)(1).jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Yavuz B\u00fcl\u0259nd &#8220;\u015e\u00fckr\u00fc s\u0259ccad\u0259sind\u0259 \u00e7i\u00e7\u0259k a\u00e7an&#8221; bir anan\u0131n &#8211; Hayriyy\u0259 Bakil\u0259rin o\u011fludur. &#8220;Babam, zaman-zaman ev\u0259 gec saatlarda g\u0259lirdi. Y\u0259ni r\u0259smi g\u00f6r\u0259vi bitdikd\u0259n sonra, arkada\u015flar\u0131yla bulu\u015fur, ax\u015fam yem\u0259yini d\u0131\u015far\u0131da yey\u0259r, sonra onlarla birlikd\u0259, saatlar s\u00fcr\u0259n s\u00f6hb\u0259tl\u0259r\u0259 giri\u015firdi. \u0130\u015ft\u0259 \u00f6yl\u0259si gec\u0259l\u0259rd\u0259, ann\u0259m bir qaz lampas\u0131 alt\u0131nda oturaraq, b\u0259z\u0259n bir xirq\u0259 v\u0259 ya atq\u0131 h\u00f6r\u0259r\u0259k, b\u0259z\u0259n d\u0259 y\u0131rt\u0131lan corablar\u0131m\u0131z\u0131 yamayaraq babam\u0131 b\u0259kl\u0259rdi. \u00c7ocuqlu\u011fumda, b\u0259n h\u0259p yer yata\u011f\u0131nda yatard\u0131m. Yata\u011f\u0131m\u0131 g\u0259tirib ann\u0259min yan\u0131na v\u0259 ya arxas\u0131na s\u0259r\u0259rdim. Bana masal anlatmas\u0131n\u0131 ist\u0259rdim. Ann\u0259min s\u0259si g\u00f6z\u0259ldi. Anlatd\u0131\u011f\u0131 masallar \u0259ks\u0259riyy\u0259tl\u0259 t\u00fcrk\u00fcl\u00fc masallard\u0131. B\u0259n o masallar\u0131 v\u0259 t\u00fcrk\u00fcl\u0259ri dinl\u0259rk\u0259n yor\u011fan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k a\u011flard\u0131m. Ann\u0259m, a\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131 bildiyi halda bilm\u0259m\u0259zliy\u0259 g\u0259lirdi. \u015eimdi d\u0259 b\u0259nim ir\u0259li d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 bir h\u0259ssasiyy\u0259tim vard\u0131r. Bu h\u0259ssasiyy\u0259t i\u015ft\u0259 o ill\u0259rd\u0259n qalm\u0131\u015fd\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Bu h\u0259ssasiyy\u0259tidir ki, Bakil\u0259r\u0259 &#8220;unudulmu\u015f t\u00fcrkl\u00fcy\u00fcn ceyran \u00fcr\u0259kli t\u00f6r\u0259si&#8221;ni v\u0259 do\u011fma Qaraba\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259tdi.<\/p>\n<p>&#8220;\u018fd\u0259biyyat q\u0259zeti&#8221;nin 20 may 2005-ci il tarixli say\u0131nda Yavuz B\u00fcl\u0259nd Bakil\u0259r bar\u0259d\u0259 &#8220;\u00c7ox \u015f\u00fck\u00fcr, \u0259slim d\u0259, n\u0259slim d\u0259 b\u0259lli, T\u00fcrk\u0259m, m\u00fcs\u0259lmanam o da\u011flar kadar&#8221; adl\u0131 m\u0259qal\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131m. Yaz\u0131 Selcuk Karak\u0131l\u0131c\u0131n 2006-c\u0131 ild\u0259 \u0130stanbulda n\u0259\u015fr olunmu\u015f &#8220;Yavuz B\u00fclent Bakilere Arma\u011fan&#8221; kitab\u0131nda da yer alm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259min yaz\u0131da &#8220;Biz h\u0259l\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00f6vl\u00fck davas\u0131n\u0131, milli m\u0259nlik m\u00fccadil\u0259sini verm\u0259mi\u015fik. V\u0259 bizim milliyy\u0259t\u00e7iliyimiz, b\u0259zil\u0259rinin iddia etdiyi kimi, erm\u0259ni milliyy\u0259t\u00e7iliyin\u0259 deyil, \u0259ksin\u0259, b\u0259z\u0259n he\u00e7 yerin\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259n beyn\u0259lmil\u0259l\u00e7iliyimiz erm\u0259nil\u0259rin davaml\u0131 mill\u0259t\u00e7iliyin\u0259 yenilib. Qaraba\u011f\u0131n qurtulu\u015fu he\u00e7 vaxt milliyy\u0259t\u00e7i ovqat\u0131n oyan\u0131\u015f\u0131ndan k\u0259narda ba\u015f verm\u0259y\u0259c\u0259k, sava\u015f\u0131m\u0131z\u0131n m\u0259hv\u0259rind\u0259 milli varl\u0131q amili dayanacaqsa, z\u0259f\u0259r bizim olacaq&#8221;.<\/p>\n<p>14 il sonra m\u0259hz t\u00fcrk ruhunun \u015fahlan\u0131\u015f\u0131 il\u0259 Qaraba\u011fda Az\u0259rbaycan\u0131n z\u0259f\u0259r bayraqlar\u0131 dal\u011faland\u0131&#8230;<\/p>\n<p>Bakil\u0259r \u00e7a\u011fda\u015f t\u00fcrk poeziyas\u0131nda Qaraba\u011fa h\u0259sr olunmu\u015f ilk \u015feirin m\u00fc\u0259llifidir. Onun &#8220;Qaraba\u011f h\u0259sr\u0259ti&#8221; \u015feiri &#8220;Hisar&#8221; d\u0259rgisinin 1967-ci il yanvar say\u0131nda d\u0259rc olunub:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>\u015eimdi uzaklarda kalan bir \u015fehir vard\u0131r<\/em><\/p>\n<p><em>Camileri y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, minareleri yar\u0131m.<\/em><\/p>\n<p><em>Bu \u015fehrin \u00e7ilesini ben \u00e7ekerim y\u0131llard\u0131r<\/em><\/p>\n<p><em>Hasretini ben duyar\u0131m&#8230;<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>\u00c7a\u011fr\u0131lsam yollar\u0131na d\u00fc\u015febilirim.<\/em><\/p>\n<p><em>Topra\u011f\u0131na bayraklarla girebilirim.<\/em><\/p>\n<p><em>Karasevdal\u0131lar gibi hasretim Karaba\u011fa<\/em><\/p>\n<p><em>U\u011fruna \u00f6lebilirim.<\/em><\/p>\n<p><em>Bir g\u00fcn biterse her \u015fey Karaba\u011f\u0131 g\u00f6rmeden<\/em><\/p>\n<p><em>&#8230;\u00dcst\u00fcme okunmu\u015f birka\u00e7 avu\u00e7 m\u00fcbarek<\/em><\/p>\n<p><em>Karaba\u011f topra\u011f\u0131ndan serpilse yeter.<\/em><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/BAKILER%20(1)%20(1).jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O zaman, y\u0259ni bu \u015feiri yazanda Bakil\u0259rin 31 ya\u015f\u0131 vard\u0131. Yax\u015f\u0131 ki, Qaraba\u011f\u0131n qarasevdal\u0131s\u0131 olan Bakil\u0259r 84 ya\u015f\u0131nda Qaraba\u011fdak\u0131 z\u0259f\u0259rimiz\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n sevin\u0259 bildi. H\u0259l\u0259 \u00e7ox ill\u0259r bundan qabaq, h\u0259l\u0259 sovetl\u0259r d\u00f6n\u0259mind\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131 ki:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Bir bayraq dal\u011falan\u0131r A\u011fr\u0131 da\u011f\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda,<\/em><\/p>\n<p><em>V\u0259 duyulur sonra bir Bozqurd s\u0259si.<\/em><\/p>\n<p><em>Varl\u0131\u011f\u0131 bizd\u0259dir bayra\u011f\u0131n, amma<\/em><\/p>\n<p><em>Qafqaz da\u011flar\u0131na d\u00fc\u015f\u0259r k\u00f6lg\u0259si&#8230;<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c7ox g\u00f6z\u0259ldir, deyilmi? Bakil\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 o q\u0259d\u0259r g\u00f6z\u0259l m\u0259qamlar var ki&#8230; Y\u0259qin bunu \u00e7oxlar\u0131 bilmir, bu g\u00fcn b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycan sevgisini simvolla\u015fd\u0131ran &#8220;Can Az\u0259rbaycan&#8221; ifad\u0259sinin m\u00fc\u0259llifi Bakil\u0259rdir. \u0130lk d\u0259f\u0259 Bakil\u0259r &#8220;Can Az\u0259rbaycan&#8221; demi\u015f v\u0259 bir \u015fairin dilind\u0259n qopan bir s\u00f6z &#8211; b\u0259lk\u0259 d\u0259 bir misra b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259ni qapsam\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Yavuz b\u0259yin \u00fcr\u0259yind\u0259 bir \u015fah damard\u0131r. Kitab\u0131nda ay\u0259t, bayra\u011f\u0131nda r\u00fczgard\u0131r v\u0259 m\u0259fkur\u0259sinin ad\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Ad\u0131na \u0259l-p\u0259nc\u0259 divan durdu\u011fum<\/em><\/p>\n<p><em>Bin y\u0131ll\u0131k karasevdam\u0131z, ilahimiz, \u00fclk\u00fcm\u00fcz<\/em><\/p>\n<p><em>T\u00fcrk\u00fcl\u0259r s\u00f6yl\u0259y\u0259r\u0259k i\u00e7imd\u0259 gec\u0259-g\u00fcnd\u00fcz<\/em><\/p>\n<p><em>Bir \u00e7alar saat gibi kurdu\u011fum: Az\u0259rbaycan.<\/em><\/p>\n<p><em>Anam\u0131n g\u00f6z ya\u015f\u0131nda, ku\u015flar\u0131n kanad\u0131nda<\/em><\/p>\n<p><em>Bir iftar sofras\u0131nda, i\u00e7diyim suyun tad\u0131nda<\/em><\/p>\n<p><em>K\u0131z\u0131m\u0131n t\u00fcrk\u00fc gibi g\u00fczel Aybala ad\u0131nda<\/em><\/p>\n<p><em>Y\u0131llar boyu aray\u0131p durdu\u011fum: Az\u0259rbaycan<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8211; dey\u0259n Yavuz B\u00fcl\u0259nd Bakil\u0259r Az\u0259rbaycanda tan\u0131nma\u011fa, b\u0259lk\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011fda\u015f t\u00fcrk \u015fairl\u0259rind\u0259n daha \u00e7ox haqq\u0131 olan \u015fairdir&#8230; El\u0259 burdaca bir qeyd edim ki, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 s\u0131rf Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sind\u0259 yazan b\u00f6y\u00fck t\u00fcrk \u015fairi Yavuz B\u00fcl\u0259ndin dili t\u00fcrkolojid\u0259 yeni hadis\u0259dir. Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 t\u00fcrkc\u0259sinin bu q\u0259d\u0259r i\u00e7-i\u00e7\u0259 g\u0259lm\u0259si Bakil\u0259rd\u0259n ba\u015fqa he\u00e7 bir \u015faird\u0259 t\u0259sad\u00fcf olunmur.<\/p>\n<p>Bakil\u0259rin Az\u0259rbaycanla ba\u011flant\u0131s\u0131 bununla da bitmir. Onun Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sini t\u00fcrkl\u0259r\u0259 daha simsar ed\u0259n ba\u015fqa bir tap\u0131nt\u0131s\u0131 da var: &#8220;Az\u0259rbaycanda bir xitab \u015f\u0259kli olan &#8220;Ay bala&#8221;n\u0131 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 isim olaraq q\u0131z\u0131na ver\u0259n ilk insan m\u0259n\u0259m. Bundan sonra, daha do\u011frusu, &#8220;Duvak&#8221; kitab\u0131m\u0131 q\u0131z\u0131m Aybalaya ithaf edinc\u0259, bu isim yay\u0131lma\u011fa ba\u015flad\u0131. Alparslan T\u00fcrke\u015f d\u0259 n\u0259v\u0259sin\u0259 Aybala ismini qoydu. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 Aybalalar \u00e7oxal\u0131r. Bilm\u0259m, Az\u0259rbaycanda Aybala adl\u0131 q\u0131zlar\u0131m\u0131z varm\u0131?&#8221;<\/p>\n<p>M\u0259nd\u0259ki fotolar\u0131ndan biri Bakil\u0259rin ni\u015fan m\u0259rasimind\u0259 \u00e7\u0259kilib. M\u0259rasimd\u0259 Alparslan T\u00fcrke\u015f d\u0259 var v\u0259 Yavuz b\u0259y \u015f\u0259kl\u0259 bel\u0259 bir tan\u0131t\u0131m yaz\u0131b: &#8220;23 aprel 1965 tarixind\u0259 evl\u0259ndim. \u00dcz\u00fckl\u0259rimizi Alparslan T\u00fcrke\u015f taxd\u0131&#8221;. Ba\u015fqa bir \u015f\u0259kild\u0259 S\u00fcleyman D\u0259mir\u0259ll\u0259 bir yerd\u0259dir. \u0130ndi is\u0259, y\u0259ni bu g\u00fcn sentyabr\u0131n 29-da onun h\u00fcznl\u00fc x\u0259b\u0259rin\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin C\u00fcmhurba\u015fqan\u0131 R\u0259c\u0259p Tayyip Erdo\u011fan t\u0259ziy\u0259 s\u00f6zl\u0259ri yaz\u0131b: &#8220;Nice g\u00fczel \u015fiiri, hat\u0131ray\u0131, seyahatnameyi, biyografiyi, mektup tarz\u0131nda kaleme ald\u0131\u011f\u0131 e\u015fsiz eseri edebiyat\u0131m\u0131za arma\u011fan eden C\u00fcmhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 K\u00fclt\u00fcr ve Sanat B\u00fcy\u00fck \u00d6d\u00fcl\u00fc sahibi Yavuz B\u00fclent Bakiler&#8217;in vefat\u0131ndan derin \u00fcz\u00fcnt\u00fc duydum. Merhum Bakiler&#8217;e Allah&#8217;tan rahmet diliyor, ailesine, dostlar\u0131na ve edebiyat camiam\u0131za ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 dileklerimi iletiyorum. Rabb&#8217;im mekan\u0131n\u0131 cennet eylesin.&#8221;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/BAKILER%20(6)(1).jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/4%20(2).jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>O, t\u00fcrk poeziyas\u0131nda Nihal Ats\u0131zla ba\u015flay\u0131b, Arif Nihat Asya il\u0259 davam ed\u0259n silsil\u0259nin son iki b\u00f6y\u00fck \u015fairind\u0259n biriydi. Niyazi Y\u0131ld\u0131r\u0131m G\u0259ncosmano\u011flunu Qaraba\u011f i\u015f\u011fal olundu\u011fu \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 itirdik. Yavuz B\u00fcl\u0259nd Bakil\u0259r is\u0259, \u015f\u00fck\u00fcr ki, Qaraba\u011f\u0131n i\u015f\u011faldan azad olundu\u011fu g\u00fcnl\u0259r\u0259 \u015fahid oldu&#8230;<\/p>\n<p>Bakil\u0259r n\u0259inki Az\u0259rbaycanla T\u00fcrkiy\u0259ni birl\u0259\u015fdir\u0259n ba\u011flar\u0131n \u0259n etibarl\u0131lar\u0131ndan idi, b\u0259zi m\u0259qamlarda, h\u0259tta a\u015f\u0131r\u0131 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q edir, m\u0259s\u0259l\u0259n, Arif Nihat Asya il\u0259 s\u00f6hb\u0259tind\u0259 Asyan\u0131n dilind\u0259n \u00e7\u0131xan bu s\u00f6zl\u0259ri t\u0259shih etm\u0259d\u0259n tirajlay\u0131rd\u0131: &#8220;\u015e\u0259ms T\u0259brizinin d\u0259, Mevlanan\u0131n da Az\u0259ri olmas\u0131 laz\u0131m g\u0259lir. Zat\u0259n, bizim Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin d\u0259 Az\u0259rilikl\u0259 \u0259laq\u0259si var&#8230; Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin ne\u00e7\u0259nci babas\u0131 olan Hz. \u0130brahimin l\u0259q\u0259bi Az\u0259r idi&#8221;. Bunu &#8220;Bayraq&#8221; \u015fairi Arif Nihat Asya Yavuz B\u00fcl\u0259nd Bakil\u0259rl\u0259 s\u00f6hb\u0259tind\u0259 deyir: &#8220;Zat\u0259n, bizim Pey\u011f\u0259mb\u0259rimizin d\u0259 Az\u0259rilikl\u0259 \u0259laq\u0259si var&#8230; Mevlanan\u0131n Az\u0259ri olmas\u0131 laz\u0131m g\u0259lir&#8221; v\u0259 s. Ba\u015fqa bir yerd\u0259, yen\u0259 d\u0259 Yavuz b\u0259yl\u0259 s\u00f6hb\u0259tind\u0259 Asya &#8220;Dilimizin qayna\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131d\u0131r&#8230; G\u0259l\u0259n\u0259kl\u0259rimizin, g\u00f6r\u0259n\u0259kl\u0259rimizin qayna\u011f\u0131 Az\u0259rbaycand\u0131r&#8221; &#8211; s\u00f6yl\u0259yir. Bakil\u0259rin &#8220;Arif Nihat Asya ihti\u015fam\u0131&#8221; kitab\u0131ndan g\u0259tirdiyim bu sitatlar\u0131 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 qat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m b\u00fct\u00fcn konfranslarda ayr\u0131ca xat\u0131rlad\u0131ram.<\/p>\n<p>1986-c\u0131 ild\u0259 &#8220;T\u00fcrk edebiyat\u0131&#8221; d\u0259rgisind\u0259 \u00e7ap olunan v\u0259 B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259y\u0259 ithaf etdiyi manifest s\u0259viyy\u0259li &#8220;Azerbaycan Y\u00fcre\u011fimde Bir \u015eahdamard\u0131r&#8221; \u015feiri is\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Az\u0259rbaycan oriyentasiyas\u0131n\u0131 b\u0259lirl\u0259y\u0259n v\u0259 Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f ilk poetik m\u0259tn kimi unudulmaz oldu. 1967-ci ild\u0259 &#8220;Hisar&#8221; d\u0259rgisind\u0259 \u00e7ap olunmu\u015f &#8220;Qaraba\u011f h\u0259sr\u0259ti&#8221; \u015feiri il\u0259 Qaraba\u011f t\u00fcrk poeziyas\u0131n\u0131n obrazlar sistemin\u0259 nec\u0259 daxil olmu\u015fdusa, 1986-c\u0131 ild\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;Azerbaycan Y\u00fcre\u011fimde Bir \u015eahdamard\u0131r&#8221; \u015feiriyl\u0259 d\u0259 t\u00fcrk poeziyas\u0131nda ilk d\u0259f\u0259ydi ki, Az\u0259rbaycan poetik s\u00f6z\u00fcn ayr\u0131ca predmetin\u0259 \u00e7evrilirdi:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Ku\u015fluk vaktine kadar geceler boyu<\/em><\/p>\n<p><em>Savrularak okudu\u011fum yine \u015eehriyar.<\/em><\/p>\n<p><em>Ala ceylanlara benzer hep Azeri t\u00fcrk\u00fcler<\/em><\/p>\n<p><em>Dinledi\u011fim tar.<\/em><\/p>\n<p><em>Ayr\u0131lmaz ba\u015f\u0131mdan, b\u0131rakmaz beni art\u0131k<\/em><\/p>\n<p><em>Selams\u0131z, sabahs\u0131z bir efkar.<\/em><\/p>\n<p><em>Ve y\u00fcre\u011fim bin y\u0131ll\u0131k destanlarla tutu\u015fur.<\/em><\/p>\n<p><em>B\u00fcy\u00fcr Azerbaycan kadar!<\/em><\/p>\n<p><em>Azerbaycan: Dedem Korkut \u015fafa\u011f\u0131<\/em><\/p>\n<p><em>M\u00fcbarek dilimi s\u00fct gibi sa\u011far.<\/em><\/p>\n<p><em>Bazen r\u00fczgar olur iliklerimde<\/em><\/p>\n<p><em>Bazen ya\u011fmur gibi \u00fcst\u00fcme ya\u011far.<\/em><\/p>\n<p><em>G\u00f6t\u00fcr beni Aras, al beni Hazar!<\/em><\/p>\n<p><em>T\u00fcrk\u00fc T\u00fcrkten ba\u015fka \u015fimdi kim anlar.<\/em><\/p>\n<p><em>Yaram derin, merhemim yok, vaktim dar<\/em><\/p>\n<p><em>Bir destan yazar gibi yaz beni Anar!<\/em><\/p>\n<p><em>Duy beni Bahtiyar! Duy beni \u015eahmar!<\/em><\/p>\n<p><em>Ge\u00e7en zaman \u00fcst\u00fcne, d\u00f6k\u00fclen kan \u00fcst\u00fcne<\/em><\/p>\n<p><em>K\u0131l\u0131\u00e7-kalkan \u00fcst\u00fcne<\/em><\/p>\n<p><em>Ve a\u011fz\u0131 k\u00f6p\u00fcren yeleli atlar \u00fcst\u00fcne<\/em><\/p>\n<p><em>Benim bir yeminim var:<\/em><\/p>\n<p><em>Azerbaycan y\u00fcre\u011fimde bir \u015fahdamard\u0131r<\/em><\/p>\n<p><em>Ben Yakub gibiyim uzun y\u0131llard\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>Onda Yusufumun kokusu vard\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>Ve hasreti g\u00f6nl\u00fcmde b\u00fcy\u00fck<\/em><\/p>\n<p><em>T\u00fcrkistan kadard\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>Ayettir kitab\u0131mda, bayra\u011f\u0131mda r\u00fczgard\u0131r<\/em><\/p>\n<p><em>Azerbaycan y\u00fcre\u011fimde bir \u015fahdamard\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>\u015eimdi Azerbaycanda mevsim bahard\u0131r<\/em><\/p>\n<p><em>Ama t\u00fcrk\u00fcleri yine, ba\u015ftan ba\u015fa efkard\u0131r&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>D\u00fc\u015flerime ya\u011fan kard\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><em>Boynu b\u00fck\u00fck bir diyard\u0131r!..<\/em><\/p>\n<p><em>Yard\u0131r&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>Azerbaycan y\u00fcre\u011fimde bir \u015fahdamard\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>Yavuz b\u0259y g\u00f6zl\u0259rini &#8220;X\u0259z\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131nda barda\u015f qurub oturmu\u015f&#8221; Hac\u0131 \u018fli Murad\u0131n Az\u0259rbaycandak\u0131 yollar\u0131ndan ay\u0131rmayan sivasl\u0131 Cezmi Bakil\u0259rin o\u011fludur. &#8220;Babam Cezmi Bakil\u0259r, \u0259ski ifad\u0259yl\u0259 R\u00fc\u015ftiyy\u0259d\u0259n m\u0259zundu, \u00e7e\u015fidli \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rimizd\u0259 N\u00fcfus M\u00fcdiri olaraq hizm\u0259t verdi. \u018fd\u0259biyyata, tarix\u0259 v\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcf\u0259 \u00e7ox maraql\u0131 bir ki\u015fiydi. Ann\u0259m 1978 y\u0131l\u0131nda, babam is\u0259 1980 y\u0131l\u0131nda v\u0259fat etdil\u0259r. \u0130kisi d\u0259 Sivas torpa\u011f\u0131nda sonsuzluq uy\u011fusundad\u0131rlar&#8221;.<\/p>\n<p>Yavuz b\u0259yin bar\u0259sind\u0259 kitab yazmaq niyy\u0259tind\u0259ydim. T\u0259rc\u00fcmeyi-hal\u0131n\u0131 ist\u0259mi\u015fdim. 2008-ci ilin yanvar\u0131nda g\u00f6z\u0259l x\u0259tl\u0259 yaz\u0131b g\u00f6nd\u0259rdiyi &#8220;Yavuz B\u00fclent Bakil\u0259rin kendi a\u011fz\u0131ndan hayat hikayesidir&#8221; adl\u0131 8 s\u0259hif\u0259lik \u0259lyazma qeydl\u0259rind\u0259, sad\u0259c\u0259 &#8220;Sivas torpa\u011f\u0131nda sonsuzluq uy\u011fusundad\u0131r&#8221;, &#8211; deyib ke\u00e7diyi Cezmi Bakil\u0259rin v\u0259siyy\u0259tini daha \u0259vv\u0259ll\u0259r &#8220;T\u00fcrk\u00fcstan&#8230;T\u00fcrk\u00fcstan&#8221; kitab\u0131nda xat\u0131rlatm\u0131\u015fd\u0131: &#8220;Q\u0259biristanda ruhuma &#8220;Quran&#8221; tilav\u0259tind\u0259n sonra, t\u0259krar, h\u0259m m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan torpaqlar\u0131nda yatan soyda\u015flar\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn bir fatih\u0259 il\u0259 \u00fc\u00e7 &#8220;\u0130xlas&#8221; sur\u0259si oxumalar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn camaatdan ist\u0259. Ruhum o zaman \u015fad olacaqd\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Bakil\u0259r d\u0259 Sivasda h\u0259min m\u0259zarl\u0131qda torpa\u011fa verildi.<\/p>\n<p>Yavuz b\u0259y &#8220;Yavuz B\u00fclent Bakil\u0259rin kendi a\u011fz\u0131ndan hayat hikayesidir&#8221; adl\u0131 s\u0259kkiz s\u0259hif\u0259lik yaz\u0131yla birg\u0259 m\u0259n\u0259 bir ne\u00e7\u0259sini bu yaz\u0131da t\u0259qdim etdiyim \u00e7oxlu \u015f\u0259kill\u0259r d\u0259 g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdi v\u0259 h\u0259yat hekay\u0259tind\u0259n par\u00e7alar\u0131 v\u0259 \u015f\u0259kill\u0259rd\u0259n bir qismini sonralar\u00a0&#8220;\u018fd\u0259biyyat q\u0259zeti&#8221;nin 23 yanvar 2015-ci il tarixli say\u0131nda\u00a0t\u0259qdim etmi\u015fdim.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>O, Osmanl\u0131 il\u0259 T\u00fcrk\u00fcstan\u0131n t\u0259\u0259ss\u00fcb\u00fcn\u00fc bir yerd\u0259 v\u0259 f\u0259rq qoymadan \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259c\u0259k q\u0259d\u0259r qeyri-adi t\u00fcrkd\u00fcr. 1986-c\u0131 ild\u0259 &#8220;T\u00fcrk\u00fcstan&#8230; T\u00fcrk\u00fcstan&#8221; kitab\u0131nda \u018fmir Teymurla ba\u011fl\u0131 yazd\u0131qlar\u0131 h\u0259l\u0259 zaman-zaman ibr\u0259tl\u0259 oxunacaq. Teymuran\u0259 sevgisi v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259siyl\u0259 Yavuz b\u0259y Namik Kamal\u0131n deyil, \u0130smay\u0131l b\u0259y Qasp\u0131ral\u0131n\u0131n, \u018fli b\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin v\u0259 H\u00fcseyn Cavidin varisidir.<\/p>\n<p>\u015e\u0259xsi kitabxanam\u0131n r\u0259fl\u0259rind\u0259 Yavuz B\u00fcl\u0259nd Bakil\u0259rin b\u00fct\u00fcn kitablar\u0131 var. Ham\u0131s\u0131 da avtoqrafla. \u0130yirmi il \u00f6nc\u0259 m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130stanbuldan Bak\u0131ya g\u0259tirdiyi iyirmi be\u015f kitab\u0131 da yana\u015f\u0131 d\u00fczm\u00fc\u015f\u0259m. Burda, eyni zamanda avtoqrafla onun \u00f6z\u00fcn\u0259 ba\u011f\u0131\u015flanm\u0131\u015f kitablar da var. M\u0259s\u0259l\u0259n, Kabakl\u0131n\u0131n \u00e7oxlu kitablar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, Yavuz b\u0259y\u0259 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 &#8220;Sultan\u00fc\u015f-\u015euara&#8221; Necip Faz\u0131l&#8221; kitab\u0131: &#8220;Sevgili Yavuz B\u00fclent beye, bir ustaddan bir genc ustaya \u015fiirli arma\u011fan&#8221;. N\u0259cip Fazil K\u0131sak\u00fcr\u0259yin, Nihat Sami Banarl\u0131n\u0131n, Arif Nihat Asyan\u0131n&#8230; kitablar\u0131, osmanl\u0131 tarixind\u0259n b\u0259hs ed\u0259n \u00e7ox qiym\u0259tli kitablar&#8230;<\/p>\n<p>H\u0259min iyirmi be\u015f kitab\u0131n tarix\u00e7\u0259sini yazmaq ist\u0259yir\u0259m. 2004-c\u00fc il 10 aprel. &#8220;11-ci X\u0259z\u0259r \u015feir ax\u015famlar\u0131&#8221;nda i\u015ftirak etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Bakil\u0259r Bak\u0131ya g\u0259lib. T\u0259yyar\u0259d\u0259n en\u0259n kimi el\u0259 hava liman\u0131ndaca onu qar\u015f\u0131layan dostum El\u00e7in \u0130sg\u0259nd\u0259rzad\u0259y\u0259 m\u0259niml\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259k ist\u0259diyini deyib (Bu bar\u0259d\u0259 sonra bil\u0259c\u0259m. \u0130ndi is\u0259 t\u0259fsilata varm\u0131ram)&#8230; \u00c7iskinli bir gec\u0259d\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fck. &#8220;Elit&#8221; otelinin foyesind\u0259 B\u0259kir S\u0131tk\u0131 \u018frdo\u011fana &#8220;Bekir bey, Azer Turan ismini duydunmu?&#8221; \u018frdo\u011fan: &#8220;Hay\u0131r, \u0259f\u0259ndim, he\u00e7 duymad\u0131m&#8221;. \u018frkl\u0259, &#8220;Duymad\u0131nsa duy ve unutma&#8221;, &#8211; dey\u0259 \u0259lav\u0259 etdi. B\u0259kir S\u0131tk\u0131 m\u00fct\u0259vazi bir s\u0259sl\u0259: &#8220;Nas\u0131l \u0259mr ed\u0259rsiniz, \u0259f\u0259ndim&#8221;, &#8211; dedi. Bizi bel\u0259 tan\u0131\u015f etdi. Sonra \u00fc\u00e7\u00fcm\u00fcz bir yerd\u0259 \u015f\u0259kil \u00e7\u0259kdirdik. M\u0259n\u0259m, Bakil\u0259rdir v\u0259 nur topas\u0131na b\u0259nz\u0259y\u0259n B\u0259kir S\u0131tk\u0131 \u018frdo\u011fand\u0131r. Z\u0259ki M\u00fcrenin ifas\u0131ndan tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0259fsan\u0259vi &#8220;Min bir gec\u0259&#8221;nin &#8211; &#8220;Han\u00e7\u0131&#8221;n\u0131n m\u00fc\u0259llifi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Q\u00fcrb\u0259td\u0259n g\u0259lmi\u015fim, yor\u011funum han\u00e7\u0131,<\/em><\/p>\n<p><em>\u015euraya bir yatak s\u0259r yava\u015f-yava\u015f.<\/em><\/p>\n<p><em>Aman qaranl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rm\u0259sin g\u00f6z\u00fcm,<\/em><\/p>\n<p><em>B\u0259yaz p\u0259rd\u0259l\u0259ri g\u0259r, yava\u015f-yava\u015f&#8230;<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sonra ikinci m\u0259rt\u0259b\u0259d\u0259ki ota\u011fa qalxd\u0131q. \u018frdo\u011fan nazikc\u0259 \u00fczr ist\u0259yib yata\u011f\u0131na girdi. Yor\u011fan\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 \u00e7\u0259kdi. Bu, h\u0259min B\u0259kir S\u0131tk\u0131d\u0131r. \u0130ll\u0259r \u00f6nc\u0259si, yollar\u0131n, s\u0259rh\u0259dl\u0259rin qapal\u0131 oldu\u011fu \u00e7a\u011flarda gec\u0259l\u0259r yor\u011fan\u0131 ba\u015f\u0131ma \u00e7\u0259kib, &#8220;VEF&#8221; radiosunda Z\u0259ki M\u00fcrenin ifas\u0131nda dinl\u0259diyim &#8220;Han\u00e7\u0131&#8221;n\u0131n m\u00fc\u0259llifi \u018frdo\u011fan&#8230; \u018ffsan\u0259 bu q\u0259d\u0259r yax\u0131n\u0131mda idi&#8230;<\/p>\n<p>Biz is\u0259 Bakil\u0259rl\u0259 gec\u0259d\u0259n ke\u00e7mi\u015f\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0259hv\u0259 i\u00e7ib s\u00f6hb\u0259t etdik. T\u00fcrk birliyind\u0259n dan\u0131\u015fd\u0131q; ortaq \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n F\u00fczuli, Mehmet Akif, Cavid kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ri bar\u0259d\u0259 fikir b\u00f6l\u00fc\u015fd\u00fck&#8230;<\/p>\n<p>&#8211; S\u0259n\u0259 kitablar g\u0259tirmi\u015f\u0259m, bunlar \u00e7ox qiym\u0259tli kitablard\u0131r, &#8211; deyib ota\u011f\u0131n bir k\u00fcnc\u00fcnd\u0259 y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f kitablara i\u015far\u0259 etdi. T\u0259yyar\u0259d\u0259n en\u0259n kimi onu qar\u015f\u0131layan El\u00e7in \u0130sg\u0259nd\u0259rzad\u0259d\u0259n m\u0259ni soru\u015fdu\u011funu dedi.<\/p>\n<p>\u0130yirmi be\u015f kitab\u0131 Yavuz b\u0259y m\u0259n\u0259 n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u0259tirmi\u015fdi?<\/p>\n<p>&#8211; S\u0259nin &#8220;\u0130rfan \u00e7oban\u0131&#8221; kitab\u0131n\u0131 oxumu\u015fam. N\u0259fis bir kitabd\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ki, bu kitablar\u0131 da oxusan, yararl\u0131 olar&#8230; Heyr\u0259tl\u0259nmi\u015fdim. Kitab\u0131m\u0131 oxumu\u015fdu. X\u00fcsus\u0259n, kitabda Mehmet Akif \u018frsoy bar\u0259d\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131m &#8220;Ac\u0131y\u0131n \u0259ld\u0259ki yurda&#8221; essemi t\u0259qdir ed\u0259r\u0259k, &#8220;Sovet ger\u00e7\u0259kliyind\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u00fc\u015f biri bunu nas\u0131l yaza bildi?&#8221; &#8211; dedi&#8230;<\/p>\n<p>&#8211; Biz sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259 b\u00f6y\u00fcs\u0259k d\u0259, m\u00fcs\u0259lman-t\u00fcrk olaraq ya\u015fad\u0131q, Yavuz b\u0259y&#8230; Sizin bir kitab\u0131n\u0131z m\u0259nim d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc d\u0259yi\u015fdi.<\/p>\n<p>&#8211; Hanki kitab\u0131m?<\/p>\n<p>&#8211; &#8220;\u00dcsk\u00fcpd\u0259n Kosovaya&#8221;.<\/p>\n<p>&#8211; Oxumusanm\u0131?<\/p>\n<p>&#8211; \u018fv\u0259t.<\/p>\n<p>&#8211; N\u0259 zaman?<\/p>\n<p>&#8211; Dediyiniz h\u0259min sovetl\u0259r d\u00f6n\u0259mind\u0259.<\/p>\n<p>&#8211; \u00d6yl\u0259mi? Ner\u0259d\u0259n buldun?<\/p>\n<p>&#8211; B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 vermi\u015fdi babama.<\/p>\n<p>&#8211; N\u0259d\u0259n baban\u0131za vermi\u015fdi?<\/p>\n<p>&#8211; Olurdu bel\u0259. Sizin d\u0259, Niyazi Y\u0131ld\u0131r\u0131m\u0131n da b\u00fct\u00fcn kitablar\u0131n\u0131 babama vermi\u015fdi. H\u0259tta sizin onun \u00fc\u00e7\u00fcn imzalad\u0131\u011f\u0131n\u0131z &#8220;\u00dcsk\u00fcpd\u0259n Kosovaya&#8221;n\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 bel\u0259 s\u00f6zl\u0259r d\u0259 yazm\u0131\u015fd\u0131: &#8220;T\u00fcrk yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Bakil\u0259rin kitab\u0131n\u0131 s\u0259n\u0259 t\u0259qdim etm\u0259kl\u0259 xo\u015fb\u0259xt\u0259m&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>H\u0259min kitabdan \u00dcsk\u00fcp, Kosova bar\u0259d\u0259 \u00f6yr\u0259ndikl\u0259rimi, \u018frzurumlu A\u015f\u0131q Q\u0259hr\u0259man\u0131n erm\u0259ni m\u0259zalimi bar\u0259d\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdhi\u015f \u015feiri he\u00e7 unutmad\u0131m. 1981-ci ild\u0259 \u0130nstitutun birinci kursundayk\u0259n, b\u0259lk\u0259 d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 t\u0259krar oxudu\u011fum o kitab m\u0259n\u0259 SSR\u0130-nin mahiyy\u0259tini, erm\u0259ni q\u0259ddarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n miqyas\u0131n\u0131 anladan ilk qaynaq olmu\u015fdu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/BAKILER%20(4)%20(1).jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>M\u0259n\u0259 h\u0259r yeni kitab\u0131n\u0131 g\u00f6nd\u0259r\u0259rdi. Ya M\u0259mm\u0259d Aslandan, ya \u00f6z\u00fcn\u0259 \u00e7ox \u0259ziz bildiyi S\u0259ad\u0259t Qaraba\u011fl\u0131dan, ya El\u00e7in \u0130sg\u0259nd\u0259rzad\u0259d\u0259n, ya Xan\u0259mird\u0259n&#8230; \u0130ndi o kitablar\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>\u0130lk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fczd\u0259 \u015feirl\u0259r kitab\u0131 &#8220;Harman&#8221;a bu s\u00f6zl\u0259ri yazd\u0131: &#8220;Muhterem Azer Turan karde\u015fime hayranl\u0131kla&#8230; Yavuz B\u00fclent Bakiler. 11.4.2004&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Ged\u0259nl\u0259rin ard\u0131ndan&#8221; kitab\u0131na is\u0259 bunu yaz\u0131b: &#8220;Hat\u0131ras\u0131n\u0131 ebediyen unutmayaca\u011f\u0131m sevgili karde\u015fim, aziz dostum Turan idealinin yol\u00e7usu Azer Turana y\u00fcregimin sesiyle. 26.5.2006. Yavuz B\u00fclent Bakiler. \u0130stanbul&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Yavuz B\u00fclent Bakilere Arma\u011fan&#8221; kitab\u0131na bax\u0131ram. Dediyim kimi, Selcuk Karak\u0131l\u0131c bu kitaba m\u0259nim &#8220;\u00c7ox \u015f\u00fck\u00fcr, \u0259slim d\u0259, n\u0259slim d\u0259 b\u0259lli. T\u00fcrk\u0259m, m\u00fcs\u0259lmanam o da\u011flar kadar&#8221; yaz\u0131m\u0131 da daxil edib. Avtoqraf\u0131 bel\u0259dir: &#8220;\u00d6z\u00fc \u00f6z\u00fcmden, s\u00f6z\u00fc-s\u00f6z\u00fcmden Azer Turan karde\u015fime Turan \u00fclk\u00fcs\u00fc ve sevgisiyle. 7.7.2006. Bakiler&#8221;.<\/p>\n<p>H\u0259r kitabda bel\u0259 isti, do\u011fma avtoqraflar&#8230; &#8220;S\u00f6z\u00fcn do\u011frusu&#8221; kitab\u0131n\u0131n iki cildi, &#8220;G\u00f6nl\u00fcmdekiler ve \u00d6tekiler&#8221;, &#8220;Unutamad\u0131klar\u0131m&#8221;, \u00dcsk\u00fcpden Kosovaya&#8221;, &#8220;T\u00fcrk\u00fcstan&#8230; T\u00fcrk\u00fcstan&#8221;, &#8220;Arif Nihat Asya \u0130hti\u015fam\u0131&#8221;, &#8220;Azerbaycan y\u00fcregimde bir \u015fahdamard\u0131r&#8221;, &#8220;1944-1945. Irk\u00e7\u0131l\u0131k-Turan\u00e7\u0131l\u0131k davas\u0131nda Sorgular Savunmalar&#8221;, Selcuk Karak\u0131l\u0131c\u0131n &#8220;Yavuz B\u00fclent Bakil\u0259re Arma\u011fan&#8221; kitab\u0131&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>&#8220;Yavuz B\u00fclent Bakilere Arma\u011fan&#8221; kitab\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llifi Selcuk Karak\u0131l\u0131c Bak\u0131da Yunus \u018fmr\u0259 \u0130nstitutunun r\u0259hb\u0259ri t\u0259yin olundu. Bak\u0131ya g\u0259l\u0259n kimi telefonla m\u0259ni arad\u0131. Bakil\u0259rin salamlar\u0131n\u0131 \u00e7atd\u0131rd\u0131 v\u0259 onun t\u00f6vsiy\u0259si il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259li oldu\u011fumuzu bildirdi&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>&#8220;1950-ci ild\u0259n b\u0259ri Turan\u00e7\u0131l\u0131q d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259siyl\u0259 ya\u015fay\u0131ram&#8221; &#8211; dey\u0259n Bakil\u0259rin Turana y\u00f6n\u0259lmi\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 \u00e7evr\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yeri T\u00fcrkiy\u0259 q\u0259d\u0259r \u0259ziz, S\u0259m\u0259rq\u0259ndin yeri Kr\u0131m q\u0259d\u0259r munis, \u00dcsk\u00fcp\u00fcn yeri K\u0259rk\u00fck q\u0259d\u0259r do\u011fmad\u0131r&#8230; O, Turan m\u0259fkur\u0259sinin romantiki idi:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Y\u00fcz ill\u0259rd\u0259n b\u0259ridir Altaylardan Tunaya<\/em><\/p>\n<p><em>Bizim t\u00fcrk\u00fcl\u0259rimizdir s\u00f6yl\u0259n\u0259n.<\/em><\/p>\n<p><em>Dan\u0131\u015f\u0131lan dil, bizim dilimizdir,<\/em><\/p>\n<p><em>R\u0259ng-r\u0259ng, nax\u0131\u015f-nax\u0131\u015f uzanan torpaq deyildir<\/em><\/p>\n<p><em>Kiliml\u0259rimizdir&#8230;<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>Bizim t\u00fcrk\u00fcl\u0259rimizd\u0259 q\u00fcrb\u0259t var art\u0131q,<\/em><\/p>\n<p><em>H\u0259sr\u0259t var, \u00fcr\u0259k var, torpaq var, balam.<\/em><\/p>\n<p><em>K\u00f6nl\u00fcm\u00fcz\u00fc s\u0131ms\u0131caq alan torpaqlar<\/em><\/p>\n<p><em>Tanr\u0131 Da\u011flar\u0131na q\u0259d\u0259r Bismillahlarla uzanar<\/em><\/p>\n<p><em>Kim demi\u015f v\u0259t\u0259nimiz \u018fdirn\u0259d\u0259n Qarsa kadar&#8230;<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>V\u0259 bir d\u0259&#8230; \u0259n\u0259n\u0259\u00e7i v\u0259 milliyy\u0259t\u00e7i Bakil\u0259rin mistik hal\u0259l\u0259r\u0259 b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f &#8220;\u015ea\u015f\u0131rd\u0131m kald\u0131m i\u015fte&#8221; adl\u0131 sevgi \u015feiri. Bakil\u0259rin k\u00f6n\u00fcl \u015feirl\u0259rinin \u0259n g\u00f6z\u0259li. H\u0259m d\u0259 \u0259n\u0259n\u0259\u00e7i v\u0259 milliyy\u0259t\u00e7i olmayan Cemal S\u00fcreyan\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l e\u015fq \u015feirl\u0259ri il\u0259 yar\u0131\u015fmaq g\u00fcc\u00fcnd\u0259dir. B\u0259lk\u0259 d\u0259 yan\u0131l\u0131ram, amma Bakil\u0259rin bu \u015feirini Cemal S\u00fcreyan\u0131n &#8220;\u00d6lk\u0259&#8221; \u015feiri il\u0259 yana\u015f\u0131 qoyub m\u00fcqayis\u0259li oxumaq v\u0259 t\u0259hlil etm\u0259k d\u0259 olar. Dem\u0259k, bel\u0259 d\u0259 olurmu\u015f. H\u0259m turan\u00e7\u0131 olursan, h\u0259m \u0259n\u0259n\u0259\u00e7i, h\u0259m d\u0259 minillik \u0259n\u0259n\u0259vi \u015feir dilind\u0259, Cemal S\u00fcreya q\u0259d\u0259r ifrata varmadan, t\u0259s\u0259vv\u00fcfl\u0259 moderniteni bir araya g\u0259tirib e\u015fqin v\u0259 sevgilinin &#8220;\u00fcf\u00fcq cizgisind\u0259n sonsuzluq dair\u0259sin\u0259&#8221; q\u0259d\u0259r yay\u0131lm\u0131\u015f g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z obraz\u0131n\u0131 yarad\u0131rsan. Bu, Bakil\u0259rin \u0259d\u0259biyyat estetikas\u0131d\u0131r. Tutaq ki, Cemal S\u00fcreyada sevgilidirmi, \u00f6lk\u0259dirmi, b\u0259d\u0259ndirmi, \u0259rzdirmi, ay\u0131rd etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 kimi, Bakil\u0259rd\u0259 d\u0259 t\u0259xmin\u0259n, bel\u0259dir. (Amma &#8220;\u015ea\u015f\u0131rd\u0131m kald\u0131m, i\u015ft\u0259&#8221; \u015feirind\u0259ki sonsuzluq dair\u0259si, t\u0259bii ki, sevgilidir):<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>S\u00f6zde, senden ka\u00e7\u0131yorum dolu dizgin atlarla.<\/em><\/p>\n<p><em>Bazen sessiz sedas\u0131z ipekten kanatlarla.<\/em><\/p>\n<p><em>Ama sen hep bin y\u0131ll\u0131k bilenmi\u015f inatlarla,<\/em><\/p>\n<p><em>Kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131k\u0131yorsun en serin imbatlarla,<\/em><\/p>\n<p><em>Ad\u0131n\u0131 yaz\u0131yorsun buldu\u011fun f\u0131rsatlarla,<\/em><\/p>\n<p><em>Y\u00fcre\u011fimin ba\u015f\u0131na noktalarla&#8230; Hatlarla&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>Ba\u015f ba\u015fa kal\u0131yorum sonunda heyhatlarla.<\/em><\/p>\n<p><em>S\u00f6zde, senden ka\u00e7\u0131yorum dolu dizgin atlarla.<\/em><\/p>\n<p><em>Ne olur bir g\u00fcn beni kap\u0131nda olsun dinle.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>\u00d6ld\u00fcr bendeki beni&#8230; Sonra dirilt kendinle!<\/em><\/p>\n<p><em>\u00c7arpsan kara sevday\u0131 en az\u0131ndan y\u00fczbinle&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>Nas\u0131l ba\u011fland\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlars\u0131n kemendinle&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>Ka\u00e7 defa \u00e7\u0131k\u0131p gittim buralardan yeminle&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>Ama her defas\u0131nda geri d\u00f6nd\u00fcm SEN\u0130NLE&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>Hangi d\u00fc\u011f\u00fcm \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fcr&#8230; Nazla&#8230; Sitemle&#8230; Kinle&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>Ne olur bir g\u00fcn beni, kap\u0131nda olsun dinle&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>\u015ea\u015f\u0131rd\u0131m kald\u0131m i\u015fte, bilmem ki n&#8217;emsin..?<\/em><\/p>\n<p><em>Bazen k\u0131z karde\u015fimsin&#8230; Bazen \u00f6p\u00f6z annemsin&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>Sultan\u0131ms\u0131n susunca, konu\u015funca k\u00f6lemsin&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>Eksilmeyen \u00e7ilemsin&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>Orada ufuk \u00e7izgim, burda yan\u0131m y\u00f6remsin&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>Beni ruh gibi saran sonsuzluk dairemsin&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>\u00c7aresizim&#8230; \u00c7aremsin&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>\u015ea\u015f\u0131rd\u0131m kald\u0131m i\u015fte bilmem ki n&#8217;emsin&#8230;<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>&#8220;Camil\u0259ri y\u0131x\u0131lm\u0131\u015f, minar\u0259l\u0259ri yar\u0131m&#8221; A\u011fdam i\u015f\u011faldan azad olunanda &#8220;B\u0259nim d\u0259d\u0259l\u0259rim Qaraba\u011f\u0131n A\u011fdam k\u00f6y\u00fcnd\u0259n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 k\u00f6\u00e7 etmi\u015fl\u0259r&#8221;, &#8211; dey\u0259n Yavuz B\u00fcl\u0259nd Bakil\u0259ri xat\u0131rlad\u0131m&#8230;<\/p>\n<p>Ert\u0259si g\u00fcn \u0130stanbula, Yavuz b\u0259y\u0259 z\u0259ng vurdum. S\u0259si g\u00fcmrah idi: &#8211; G\u00f6z ya\u015flar\u0131ma hakim ola bilm\u0259dim&#8230; \u018fg\u0259r Qaraba\u011f\u0131 ziyar\u0259t etm\u0259k m\u0259n\u0259 n\u0259sib olmazsa, s\u0259n\u0259 bir b\u00f6y\u00fck qarda\u015f v\u0259siyy\u0259tim olacaq. M\u0259zar\u0131ma iki ovuc Qaraba\u011f torpa\u011f\u0131 g\u0259tirib s\u0259p\u0259rs\u0259n&#8230;<\/p>\n<p>&#8211; \u00c7ox ya\u015fay\u0131n, Yavuz b\u0259y, &#8211; demi\u015fdim. \u0130n\u015fallah, g\u0259l\u0259n il \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn i\u015ftirak\u0131n\u0131zla sizin 85 illiyiniz A\u011fdamda qeyd edil\u0259r. Sizin buna ham\u0131dan daha art\u0131q haqq\u0131n\u0131z \u00e7at\u0131r. Siz ki, 53 il \u0259vv\u0259l &#8220;Bir gelen olsayd\u0131 Karaba\u011f\u0131mdan \/ Gider ayaklar\u0131na g\u00f6zlermi s\u00fcrerdim&#8221;, &#8211; dey\u0259n Yavuz B\u00fcl\u0259ndsiniz&#8230; Sizin h\u0259sr\u0259tinizin ya\u015f\u0131 daha q\u0259dimdir&#8230;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/6%20(4).jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>85 illiyi n\u0259 A\u011fdamda, n\u0259 d\u0259 Bak\u0131da qeyd edildi. G\u0259l\u0259n il 90 ya\u015f\u0131 olacaqd\u0131. Bu \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 bel\u0259 bir Bakil\u0259ri itirdik&#8230; D\u00fcn\u0259n \u0130stanbul, bu g\u00fcn Sivas ayaqdayd\u0131. T\u00fcrk milliyy\u0259t\u00e7i \u015feirinin son b\u00f6y\u00fck \u015fairini \u0259b\u0259di s\u0259f\u0259r\u0259 k\u0259d\u0259r dolu bir izdiham yola sal\u0131rd\u0131&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>29 sentyabr &#8211; 1 oktyabr 2025<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"no-display appear\" src=\"http:\/\/img.edebiyyatqazeti.az\/uploads\/photo_13615.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259r TURAN &nbsp; Sentyabr\u0131n \u0259vv\u0259lind\u0259 \u0130stanbuldan \u0130brahim Y\u0131ld\u0131r\u0131m\u0131n, ay\u0131n sonunda is\u0259 Yavuz B\u00fcl\u0259nd Bakil\u0259rin qara x\u0259b\u0259rl\u0259ri g\u0259ldi. \u0130kisi d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bir par\u00e7a Az\u0259rbaycan idi. Biri Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan, biri Qaraba\u011f&#8230; Be\u015f&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":54355,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,1],"tags":[],"class_list":["post-54354","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54354","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54354"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54354\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54357,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54354\/revisions\/54357"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/54355"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54354"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54354"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54354"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}