{"id":54073,"date":"2025-10-01T14:22:25","date_gmt":"2025-10-01T10:22:25","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=54073"},"modified":"2025-10-01T14:22:25","modified_gmt":"2025-10-01T10:22:25","slug":"xudayarin-o-t%c9%99snifi-oxudugu-yer-tarix%c9%99n-c%c9%99brayil-rayonunun-xudayarli-k%c9%99ndi-olub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=54073","title":{"rendered":"&#8220;Xudayar\u0131n o t\u0259snifi oxudu\u011fu yer tarix\u0259n C\u0259bray\u0131l rayonunun Xudayarl\u0131 k\u0259ndi olub&#8221;"},"content":{"rendered":"<h2><span style=\"font-size: 12pt;\">V\u018fT\u018fN M\u00dcHAR\u0130B\u018fS\u0130 \u015e\u018fH\u0130D\u0130 XUDAYAR YUS\u0130FZAD\u018fN\u0130N ANASI RAD\u018f QURBANOVA: &#8220;XUDAYARDAN QALAN O \u00dcZ\u00dcK \u0130ND\u0130 N\u018fN\u018fS\u0130N\u0130N BARMA\u011eINDADIR&#8221;<\/span><\/h2>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"font_size\">\n<p><em>\u00d6z\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fck bir tarixi ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 ya\u015fadan g\u00fcn&#8230;<\/em><\/p>\n<p><em>M\u00fcharib\u0259 yaln\u0131z g\u00fcll\u0259l\u0259rin, toplar\u0131n s\u0259si il\u0259 ba\u015flam\u0131r. B\u0259z\u0259n bir xalq\u0131n susqun nal\u0259si, q\u0259lbind\u0259 gizl\u0259tdiyi yar\u0131m\u00e7\u0131q x\u0259yallar m\u00fcharib\u0259nin s\u00fckut dolu ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131na \u00e7evrilir. Otuz il Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r evind\u0259, h\u0259r oca\u011f\u0131nda bu s\u00fckut qara-q\u0131rm\u0131z\u0131 lentli \u015f\u0259kill\u0259rd\u0259, natamam m\u0259ktublarda, yurd ac\u0131s\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n d\u0259rdl\u0259rd\u0259 ya\u015fad\u0131. Analar k\u00f6rp\u0259l\u0259rin\u0259 h\u0259sr\u0259t dolu laylalar \u00e7ald\u0131, u\u015faqlar ata-baba torpaqlar\u0131n\u0131 x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259n tan\u0131d\u0131, k\u00f6ks\u00fcnd\u0259 da\u015f\u0131d\u0131qlar\u0131 nisgilin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan ata-babalar\u0131n boynu b\u00fck\u00fctd\u00fc.<\/em><\/p>\n<p><em>Lakin tarix he\u00e7 zaman s\u00fckutu sevm\u0259yib, \u00e7\u00fcnki o s\u00fckut zaman\u0131nda m\u00fctl\u0259q bir hayq\u0131rt\u0131ya\u00a0 \u00e7evrilib. H\u0259min hayq\u0131rt\u0131 is\u0259 be\u015f il \u0259vv\u0259l sentyabr\u0131n bu g\u00fcn\u00fc V\u0259t\u0259n torpa\u011f\u0131na ayaq basan igidl\u0259rimizin n\u0259r\u0259si oldu. \u00c7\u00fcnki bu torpaq h\u0259m d\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s bir \u0259man\u0259t idi. Ona uzanan nam\u0259rd \u0259li bir xalq\u0131n yadda\u015f\u0131na, k\u00f6k\u00fcn\u0259, ruhuna toxuna bilmi\u015fdi.<\/em><\/p>\n<p><em>M\u00fcharib\u0259nin izi t\u0259kc\u0259 s\u0259ng\u0259rl\u0259rd\u0259 qalmad\u0131. Analar\u0131n g\u00f6zl\u0259rind\u0259, u\u015faqlar\u0131n g\u00f6zl\u0259ntisind\u0259, viran qalm\u0131\u015f yurd yerl\u0259rinin qal\u0131qlar\u0131nda, haradasa h\u0259l\u0259 d\u0259 ba\u011fl\u0131 qalan qap\u0131lar\u0131n arxas\u0131nda da ya\u015fand\u0131. \u0130ll\u0259rl\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n h\u0259sr\u0259tin qara k\u00f6lg\u0259sini q\u0259hr\u0259manlar\u0131n qan\u0131 yudu, \u015f\u0259hidl\u0259rin ruhu ora i\u015f\u0131q sa\u00e7d\u0131. Qaranl\u0131qdan do\u011fan bir s\u00fcbh kimi sonda mill\u0259tin \u00fcz\u00fcnd\u0259 \u00fcmid \u015f\u00f6l\u0259si parlad\u0131, ill\u0259rl\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n a\u011fr\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 \u00e7evril\u0259n iftixar oldu.<\/em><\/p>\n<p><em>Bar\u0131t qoxulu h\u0259min g\u00fcnl\u0259rd\u0259 s\u0259ng\u0259rl\u0259rin birind\u0259n s\u0259maya bir s\u0259s yay\u0131ld\u0131: &#8220;Deyirl\u0259r b\u00fclb\u00fcl\u0259 \u00e7\u0259m\u0259n yax\u015f\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u00e7\u00fcn lal\u0259zar V\u0259t\u0259n yax\u015f\u0131d\u0131r&#8221; t\u0259snifi Qaraba\u011fda \u0259ks-s\u0259da do\u011furdu. V\u0259 o s\u0259s h\u0259min g\u00fcnd\u0259n mill\u0259tin q\u00fcruruna \u00e7evril\u0259r\u0259k, dill\u0259r\u0259 dastan oldu. V\u0259 bu g\u00fcn h\u0259min dastan\u0131n q\u0259hr\u0259man\u0131, &#8220;Az\u0259rbaycan Bayra\u011f\u0131&#8221; ordenli V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si \u015f\u0259hidi Xudayar Yusifzad\u0259nin anas\u0131 Rad\u0259 xan\u0131m Qurbanova \u015f\u0259nb\u0259 qona\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r.<\/em><\/p>\n<p><strong>&#8211; Xudayar\u0131n ad\u0131n\u0131 yadda\u015flara h\u0259kk ed\u0259n bu ifan\u0131n y\u0259qin ki, bir tarix\u00e7\u0259si olmam\u0131\u015f deyil&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; H\u0259min t\u0259snifi Xudayar \u015f\u0259hid olmazdan bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l, daha d\u0259qiq oktyabr ay\u0131n\u0131n 18-d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 12 kilometrlik m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n bir d\u0259r\u0259d\u0259 oxuyub, Z\u0259ngilanla C\u0259bray\u0131l rayonlar\u0131n\u0131n aras\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n bir \u0259razid\u0259. H\u0259min yer\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sg\u0259rl\u0259rimiz d\u00f6rd g\u00fcn piyada yol g\u0259libl\u0259r, yem\u0259k v\u0259 sular\u0131 bel\u0259 t\u00fck\u0259nib. T\u00fck\u0259nib ona g\u00f6r\u0259 ki, onlar ild\u0131r\u0131mvari d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259 ir\u0259lil\u0259dikl\u0259rind\u0259n b\u00f6y\u00fck s\u00fcr\u0259tl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edibl\u0259r. D\u00f6vl\u0259timizin\u00a0 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 &#8220;D\u00fc\u015fm\u0259ni iti qovan kimi&#8221; qovduq s\u00f6zl\u0259rini h\u0259min d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n sonra deyib. Bunu ham\u0131 bilir ki, 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259d\u0259 bizim \u0259sg\u0259rl\u0259rimizin qida sar\u0131dan he\u00e7 n\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131 olmay\u0131b. H\u0259min \u0259sg\u0259rl\u0259rimiz 105 kilometr m\u0259saf\u0259ni 24 saata q\u0259t edibl\u0259r. D\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 m\u0259saf\u0259 yax\u0131n oldu\u011fundan el\u0259 bir yer se\u00e7m\u0259k laz\u0131m idi ki, onlar\u0131 g\u00f6rm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131n. El\u0259 bir yeri iki da\u011f aras\u0131ndak\u0131 yamacda tap\u0131blar. H\u0259min yamacda da Xudayar bu t\u0259snifi oxuyub. B\u00fct\u00fcn bu olanlar\u0131 orada olan \u0259sg\u0259rl\u0259rimizd\u0259n e\u015fitmi\u015f\u0259m Xudayar\u0131 itirdikd\u0259n sonra. Onun oxudu\u011fu t\u0259snifin\u00a0 videosunu is\u0259 biz Xudayar\u0131n \u015f\u0259hidliyind\u0259n 20 g\u00fcn sonra g\u00f6rd\u00fck. Z\u0259ngilan\u0131 alandan sonra \u0259traf\u0131 \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k deyib: &#8220;N\u0259n\u0259, bax, buralar\u0131 bizim u\u015faqlar al\u0131b&#8221;. \u00d6z\u00fcn\u00fc k\u0259narda qoyub ki, n\u0259n\u0259si narahat olmas\u0131n. N\u0259 yax\u015f\u0131 ki, \u0259lind\u0259 \u00f6z telefonu vard\u0131.<\/p>\n<p>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 \u015f\u0259hid balalar\u0131m\u0131z\u0131n payla\u015fd\u0131qlar\u0131 videolar\u0131 g\u00f6r\u0259nd\u0259, el\u0259 hey d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm ki, ola bilm\u0259z Xudu (ail\u0259d\u0259 onu bel\u0259 \u00e7a\u011f\u0131rard\u0131q) bizim \u00fc\u00e7\u00fcn bir video \u00e7\u0259km\u0259mi\u015f olsun. Komandirind\u0259n xahi\u015f etdim ki, onun telefonunu versinl\u0259r.<\/p>\n<p>Bilirdim ki, m\u00fc\u0259yy\u0259n qaydalar var v\u0259 onlara m\u00fctl\u0259q \u0259m\u0259l olunmal\u0131d\u0131r. \u0130yirmi g\u00fcnd\u0259n sonra qarda\u015f\u0131ma x\u0259b\u0259r g\u0259ldi ki, telefonu g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259rsiniz. H\u00f6vs\u0259l\u0259m o q\u0259d\u0259r daralm\u0131\u015fd\u0131 ki, bir saniy\u0259 art\u0131q g\u00f6zl\u0259m\u0259k m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn sanki saatlara b\u0259rab\u0259r idi. Qarda\u015f\u0131mdan soru\u015fdum ki, telefonda n\u0259s\u0259 var? Biz\u0259 n\u0259s\u0259 deyib? Dedi ki, Xudu t\u0259k biz\u0259 yox, dem\u0259k ist\u0259diyini ham\u0131ya \u00e7atd\u0131r\u0131b. Yen\u0259 d\u0259 soru\u015fdum ki, ax\u0131 n\u0259 deyib? Dedi ki, he\u00e7 n\u0259 dem\u0259yib, Xudu oxuyub.<\/p>\n<p>M\u0259n o t\u0259snifin ifa olundu\u011fu yerl\u0259 ba\u011fl\u0131 bir tarixi fakt\u0131 da vur\u011fulamaq ist\u0259yir\u0259m. Tarix\u0259n h\u0259min yer C\u0259bray\u0131l rayonunun Xudayarl\u0131 k\u0259ndi olub. K\u0259ndin ad\u0131 burada ya\u015fayan y\u00fczba\u015f\u0131 Xudayar \u00c7\u0259l\u0259biyanl\u0131dan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Y\u00fczba\u015f\u0131 Xudayar 1835-ci ild\u0259 elinin bir ne\u00e7\u0259 obas\u0131 il\u0259 Qaraba\u011fa g\u0259lib. \u0130ki \u0259sr\u0259 yax\u0131n zaman ke\u00e7\u0259nd\u0259n sonra 2020-ci ild\u0259 torpa\u011f\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 qalxan Xudayar adl\u0131 qaraba\u011fl\u0131 bir g\u0259nc m\u0259hz h\u0259min k\u0259ndin \u0259razisind\u0259 &#8220;V\u0259t\u0259n yax\u015f\u0131d\u0131r&#8221; t\u0259snifini oxuyaraq, tarixin da\u015f yadda\u015f\u0131na \u00f6z ad\u0131n\u0131 h\u0259kk ed\u0259 bilib. \u00d6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 yarad\u0131lan \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonunun k\u0259ndl\u0259ri s\u0131ras\u0131nda bu g\u00fcn Xudayarl\u0131 k\u0259ndinin \u00f6z ad\u0131, \u00f6z yeri var.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/525.az\/img\/pics\/large\/2025-09\/367139_mbfd2zpx2k.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; H\u0259min m\u0259\u015fhur ifadan iki g\u00fcn sonra Xudayar \u015f\u0259hid olub&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u00dc\u00e7 g\u00fcn sonra, oktyabr\u0131n 21-d\u0259&#8230; D\u00f6y\u00fc\u015f\u0259-d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259 ir\u0259lil\u0259dikc\u0259, oktyabr\u0131n 20-si Z\u0259ngilan\u0131 i\u015f\u011faldan azad edibl\u0259r. M\u00f6vqel\u0259rini b\u0259rkid\u0259r\u0259k postu n\u0259zar\u0259t\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcbl\u0259r. Lakin oktyabr\u0131n 21-i s\u0259h\u0259r saat be\u015fd\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n q\u0259fil h\u00fccuma ke\u00e7ib. Say \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc d\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259fd\u0259 oldu\u011fundan on iki saata q\u0259d\u0259r d\u00f6y\u00fc\u015f davam edib. \u018flb\u0259yaxa vuru\u015fmaya q\u0259d\u0259r d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259n \u0259sg\u0259rl\u0259rimiz geri \u00e7\u0259kilm\u0259d\u0259n Z\u0259ngilan\u0131 qoruyublar. Xudayar\u0131n atd\u0131\u011f\u0131 qumbaradan \u00f6z\u00fcn\u00fc qoruya bil\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259n q\u0259fil silah\u0131 g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k onu vurma\u011f\u0131 bacar\u0131b. Aralar\u0131nda bir metr\u0259 q\u0259d\u0259r m\u0259saf\u0259 olub v\u0259 Xudayar an\u0131ndaca \u015f\u0259hid olub.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Sizin \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011f\u0131r s\u00f6hb\u0259t\u0259 bir q\u0259d\u0259r ara ver\u0259k v\u0259 qay\u0131daq lap \u0259vv\u0259l\u0259&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Xudayar\u0131n atas\u0131 g\u00f6z\u0259l qarmon ifa\u00e7\u0131s\u0131 olub. Bu, ail\u0259d\u0259n g\u0259l\u0259n bir ist\u0259k olub, \u00e7\u00fcnki onun atas\u0131 da, qarda\u015f\u0131 da musiqi\u00e7i idil\u0259r. 90-c\u0131 ill\u0259rin ortalar\u0131nda Rusiyan\u0131n Surqut \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ya\u015fayan v\u0259 yolda\u015f\u0131m\u0131 tan\u0131yan h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rimiz \u00f6zl\u0259rin\u0259 m\u0259xsus m\u0259kana onu musiqi\u00e7i kimi i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 d\u0259v\u0259t etdil\u0259r. \u00dc\u00e7 \u00f6vlad\u0131 olan g\u0259nc bir ail\u0259 d\u0259v\u0259ti q\u0259bul ed\u0259r\u0259k Surquta yolland\u0131q. Sonbe\u015fiyimiz olan Xudayar orada d\u00fcnyaya g\u0259ldi. Surqutda c\u0259mi bir il yar\u0131m ya\u015faya bildik. Xudayar iyirmi d\u00f6rd g\u00fcnl\u00fck ik\u0259n h\u0259yat yolda\u015f\u0131m otuz bir ya\u015f\u0131nda d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdi.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Y\u0259ni q\u0259fl\u0259t\u0259n&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; D\u00fcz\u00fc, bilmir\u0259m buna q\u0259fl\u0259t\u0259n dem\u0259k olar, ya yox, \u00e7\u00fcnki o, bir d\u0259f\u0259 iflic ke\u00e7irmi\u015fdi. \u0130kinci iflic onu ail\u0259sind\u0259n ald\u0131. Yolda\u015f\u0131m\u0131n dostlar\u0131, orada ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar o q\u0259d\u0259r ehtiyatla davranaraq bizi yola sald\u0131lar ki, m\u0259n yolda\u015f\u0131m\u0131n r\u0259hm\u0259t\u0259 getm\u0259yini art\u0131q B\u0259rd\u0259y\u0259 \u00e7atanda bildim. M\u0259n\u0259 bildirmi\u015fdil\u0259r ki, o, ikinci iflici ke\u00e7irdiyind\u0259n bizi ayr\u0131-ayr\u0131 yola salma\u011fa m\u0259cburdurlar v\u0259 iyirmi be\u015f ya\u015f\u0131nda \u0259lind\u0259 d\u00f6rd azya\u015fl\u0131 u\u015faqla qald\u0131m valideynl\u0259rimin himay\u0259sind\u0259. N\u0259 q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r, \u0259ziyy\u0259tli g\u00fcnl\u0259r ya\u015fasaq da, ata-anamla birlikd\u0259 l\u0259yaq\u0259tli \u00f6vladlar b\u00f6y\u00fcd\u0259 bildik.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Sonbe\u015fiyiniz Xudayar kimi&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/525.az\/img\/pics\/large\/2025-09\/367140_h85jxtqjuo.jpg\" alt=\"\" \/><\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Xudayar\u0131 n\u0259n\u0259-baba b\u00f6y\u00fctd\u00fc. Ki\u00e7ik ya\u015flar\u0131nda n\u0259n\u0259sini ana, babas\u0131n\u0131 ata bilirdi. H\u0259ssas u\u015faq olub. Baxmayaraq ki, azya\u015fl\u0131 idi, \u00f6z\u00fcnd\u0259n ki\u00e7ikl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 q\u0259rib\u0259 diqq\u0259ti v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 vard\u0131. He\u00e7 zaman onlar\u0131 incitm\u0259z, \u0259n sevimli oyunca\u011f\u0131 olsa da, ist\u0259y\u0259n\u0259 ver\u0259rdi. H\u0259l\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 getm\u0259diyi vaxtlarda balaca bir \u00e7\u0259pi\u015fi vard\u0131, ona \u00f6z paltarlar\u0131n\u0131 geyindirib na\u011farada ayaqlar\u0131n\u0131 d\u00f6y\u0259cl\u0259m\u0259yi \u00f6yr\u0259tmi\u015fdi.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Gend\u0259n g\u0259l\u0259n musiqi duyumuna, inc\u0259s\u0259n\u0259t m\u0259kt\u0259bini bitirm\u0259yin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, o, h\u0259rbini se\u00e7di&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Erk\u0259n ya\u015flar\u0131ndan Xudayarda bir nizam vard\u0131. Ax\u015fam saat doqquz-on aras\u0131 yatma\u011fa ged\u0259rdi. Evimiz h\u0259mi\u015f\u0259 qonaq-qaral\u0131, s\u0259sli-k\u00fcyl\u00fc olub. Bununla bel\u0259, Xudayar \u00f6z vaxt\u0131nda m\u00fctl\u0259q gedib yatard\u0131. S\u0259h\u0259r oyananda g\u00f6r\u0259rdik ki, Xudayar art\u0131q \u0259l-\u00fcz\u00fcn\u00fc yuyub, oturub \u00e7ay\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yir. Y\u0259ni m\u0259n he\u00e7 zaman ona tez yat, s\u0259h\u0259r m\u0259kt\u0259b\u0259 ged\u0259c\u0259ks\u0259n v\u0259 ya d\u0259rsl\u0259rini oxu dem\u0259mi\u015f\u0259m. Bu x\u00fcsusiyy\u0259ti bir n\u00f6v n\u0259y\u0259s\u0259 i\u015far\u0259 idi. Bir d\u0259f\u0259 m\u0259kt\u0259bd\u0259 onlara Xocal\u0131 haqq\u0131nda in\u015fa yazmaq tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 vermi\u015fdil\u0259r. Ev\u0259 g\u0259lib dedi ki, ana, m\u0259n\u0259 bir q\u0259d\u0259r o faci\u0259 haqq\u0131nda dan\u0131\u015f ki, tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 ed\u0259 bilim. O zaman qon\u015fumuz Xocal\u0131dan idi. Onun ata-anas\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r, qarda\u015f\u0131n\u0131, u\u015faqlar\u0131n\u0131 g\u00fcll\u0259l\u0259mi\u015fdil\u0259r. Onlara qan i\u00e7ind\u0259 g\u0259l\u0259n qohumlar\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00fcm\u00fczl\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fck. Anam da, m\u0259n d\u0259 ona hadis\u0259l\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015fanda Xudayar a\u011flad\u0131. G\u00f6r\u00fcn\u00fcr, q\u0259lbind\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n intiqam hissil\u0259 b\u00f6y\u00fcd\u00fcy\u00fcnd\u0259n h\u0259rbini se\u00e7di. M\u0259kt\u0259bi bitir\u0259nd\u0259n sonra H\u0259rbi Akademiyaya s\u0259n\u0259dl\u0259rini vers\u0259 d\u0259, q\u0259bul ola bilm\u0259di. M\u0259n\u0259 t\u0259s\u0259lli kimi dedi ki, h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259n qay\u0131td\u0131qdan sonra q\u0259bul olaram.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Amma ba\u015f ver\u0259nl\u0259r \u00e7ox ist\u0259kl\u0259ri yar\u0131m\u00e7\u0131q qoydu&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Yox, Xudayar h\u0259rb\u00e7i oldu, amma bu sah\u0259nin t\u0259hsilini alma\u011fa \u00e7ata bilm\u0259di. H\u0259rbi xidm\u0259tini D\u00f6vl\u0259t T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Xidm\u0259tind\u0259 \u00e7\u0259kdikd\u0259n sonra orada davaml\u0131 h\u0259rbi qulluqda qalmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t etdi. Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri o \u0259sg\u0259rlikd\u0259 olanda ba\u015f verdiyind\u0259n art\u0131q q\u0259ti q\u0259rar\u0131n\u0131 vermi\u015fdi. Lakin m\u00fc\u0259yy\u0259n s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 o, xidm\u0259t etdiyi h\u0259rbi hiss\u0259d\u0259 qala bilm\u0259di. \u0130ki g\u00fcn \u00fcz\u00fc \u00fcst\u0259 yerind\u0259n qalxmad\u0131. N\u0259 q\u0259d\u0259r ona t\u0259s\u0259lli vers\u0259m d\u0259, dedi ki, ana, m\u0259n ist\u0259diyim yolla getm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. H\u0259tta ona t\u0259klif etdim ki, s\u0259nin musiqi savad\u0131n var, b\u0259lk\u0259 konservatoriyaya ged\u0259s\u0259n. Cavab\u0131nda dedi ki, musiqi atam\u0131n yoludur, ona ehtiram kimi bu sah\u0259ni sevir\u0259m, onun t\u0259hsilini d\u0259 ald\u0131m, lakin m\u0259nim yolum ba\u015fqad\u0131r. On g\u00fcnd\u0259n sonra m\u00fchafiz\u0259\u00e7i kimi i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Ham\u0131l\u0131qla, ay bala, t\u0259z\u0259 g\u0259lmis\u0259n, bir az dinc\u0259l sonra i\u015fl\u0259y\u0259rs\u0259n des\u0259k d\u0259, onu he\u00e7 c\u00fcr\u0259 raz\u0131 sala bilm\u0259dik. Bir ne\u00e7\u0259 b\u00f6y\u00fck ma\u011fazalar \u015f\u0259b\u0259k\u0259sind\u0259 m\u00fchafiz\u0259\u00e7i i\u015fl\u0259di. H\u0259min d\u00f6n\u0259md\u0259 ona m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6rd\u00fcl\u0259r ki, b\u0259lk\u0259 s\u0259rh\u0259d xidm\u0259tin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259s\u0259n? Bu fikir onun a\u011fl\u0131na batd\u0131, m\u00fcraci\u0259t etdi, kurs ke\u00e7di v\u0259 bir h\u0259ft\u0259d\u0259n sonra Astara s\u0259rh\u0259dind\u0259 xidm\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131, ta ki m\u00fcharib\u0259 ba\u015flayana q\u0259d\u0259r. Xudayar boylu-buxunlu bir g\u0259nc idi v\u0259 h\u0259rbi geyim ona \u00e7ox yara\u015f\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/525.az\/img\/pics\/large\/2025-09\/367141_l5cm8txo6z.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211;\u00a0 Dediniz ki, Aprel d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 Xudayar h\u0259rbi xidm\u0259td\u0259 idi&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Yad\u0131mdad\u0131r, h\u0259min g\u00fcn yol g\u0259lirdim. Ma\u015f\u0131nda bir ata vard\u0131, o\u011flu yaralanm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 \u00e7ox t\u0259l\u0259sirdi. S\u00fcr\u00fcc\u00fc onun bu hal\u0131na bir q\u0259d\u0259r laqeyd yana\u015fanda, \u00f6z\u00fcm\u00fc saxlaya bilm\u0259yib dedim ki, laz\u0131md\u0131rsa, bizi burada d\u00fc\u015f\u00fcr, lakin bu adam\u0131 tez o\u011fluna \u00e7atd\u0131r. Sonra Xudayara z\u0259ng \u00e7ald\u0131m. Soru\u015fdu ki, ana, at\u0131rlar? Onu sakitl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn dedim ki, narahat olma. Hiss etdim ki, s\u00f6z\u00fcm \u00fcr\u0259yinc\u0259 olmad\u0131. Dedi ki, ay ana, narahat deyil\u0259m, amma bu m\u0259s\u0259l\u0259 bitm\u0259lidir. N\u0259 vaxta q\u0259d\u0259r onlar atacaq, biz susaca\u011f\u0131q. Xudayar\u0131n b\u00f6y\u00fck qarda\u015flar\u0131n\u0131n h\u0259r ikisi orduya k\u00f6n\u00fcll\u00fc yaz\u0131lanlardan idi. Amma \u015f\u0259had\u0259tlik onu se\u00e7di.<\/p>\n<p><strong>&#8211; M\u00fcharib\u0259 \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayan bir \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259rbid\u0259 xidm\u0259t ed\u0259nl\u0259rin analar\u0131, ail\u0259l\u0259ri daxil\u0259n bir h\u0259y\u0259can i\u00e7ind\u0259 ya\u015fay\u0131b&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130yulun 15-i Xudayar\u0131n do\u011fum g\u00fcn\u00fc idi. Tovuz hadis\u0259l\u0259ri ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131, lakin h\u0259l\u0259 hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda tam m\u0259lumatl\u0131 deyildik. Bir g\u00fcn \u0259vv\u0259l ax\u015fam ona z\u0259ng \u00e7ald\u0131m ki, s\u0259n\u0259 pul g\u00f6nd\u0259rir\u0259m, yolda\u015flar\u0131n\u0131 n\u0259y\u0259s\u0259 qonaq ed\u0259rs\u0259n. S\u0259si bo\u011fuq g\u0259ldi, dedi ki, ay ana, bizim general\u0131m\u0131z \u015f\u0259hid olub. \u018fsg\u0259rin general\u0131n\u0131n \u015f\u0259hid olmas\u0131, evin i\u00e7ind\u0259 g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnd\u0259 birinin g\u0259lib atas\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u0259k dem\u0259kdir. Ona t\u0259s\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259hidlik \u0259n uca m\u0259qam\u0131d\u0131r deyib, ovundurmaq ist\u0259dim. Bir az dan\u0131\u015fandan sonra dedi ki, bu qisas qiyam\u0259t\u0259 qala bilm\u0259z. Yen\u0259 d\u0259 ona t\u0259skinlik verib sa\u011foll\u015fd\u0131q. Polad H\u0259\u015fimov haqq\u0131nda ail\u0259likc\u0259 m\u0259lumatl\u0131 idik. O, ikinci o\u011flum M\u0259h\u0259mm\u0259din komandiri olub v\u0259 xatir\u0259mizd\u0259 \u0259sg\u0259rinin, zabitinin qay\u011f\u0131s\u0131na qalan bir insan kimi qal\u0131b. \u018flb\u0259tt\u0259, general\u0131n itkisi d\u00f6vl\u0259timiz\u0259 b\u00f6y\u00fck z\u0259rb\u0259 idi. H\u0259min gec\u0259 Xudayar ad\u0131n\u0131 k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u0259r siyah\u0131s\u0131na yazd\u0131r\u0131b. S\u0259h\u0259ri g\u00fcn\u00fc ondan z\u0259ng g\u0259ldi ki, bizi t\u0259lim\u0259 g\u00f6nd\u0259rirl\u0259r, xidm\u0259td\u0259 ir\u0259lil\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kurs ke\u00e7m\u0259liyik. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 inand\u0131m, amma a\u011fl\u0131ma da g\u0259lm\u0259di ki, Xudayar c\u0259bh\u0259y\u0259 gedir. He\u00e7 dem\u0259, ne\u00e7\u0259 m\u00fcdd\u0259t imi\u015f onlar t\u0259liml\u0259rl\u0259 haz\u0131rl\u0131q ke\u00e7ibl\u0259rmi\u015f.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Tovuz hadis\u0259l\u0259rind\u0259n iki ay sonra \u0259ks-h\u00fccum \u0259mri b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Sentyabr\u0131n 27-si m\u00fcharib\u0259 x\u0259b\u0259ri yay\u0131lan kimi Xudayara davaml\u0131 z\u0259ng \u00e7alsam da, cavab ala bilm\u0259dim. Saat 10-11 aras\u0131 z\u0259ng vurdu ki, ana, n\u0259 olub? Demi\u015f\u0259m ax\u0131 t\u0259limd\u0259y\u0259m, s\u0259n\u0259 nec\u0259 cavab ver\u0259 bil\u0259r\u0259m? Dedim ki, ay bala, m\u00fcharib\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u00c7ox soyuqqanl\u0131 cavab verdi ki, n\u0259 olsun ki, ba\u015flay\u0131b? N\u0259 vaxta kimi g\u00f6zl\u0259m\u0259li idik? Onun bu soyuqqanl\u0131 cavab\u0131 n\u0259n\u0259sinin Xocal\u0131 haqq\u0131nda dan\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131ndan t\u0259sirl\u0259n\u0259r\u0259k a\u011flayan m\u0259kt\u0259bli Xudayar\u0131 sald\u0131 yad\u0131ma v\u0259 bir d\u0259 general\u0131n \u015f\u0259had\u0259tind\u0259n hidd\u0259tl\u0259n\u0259r\u0259k s\u00f6yl\u0259diyi &#8220;Bu qisas qiyam\u0259t\u0259 qalmaz&#8221; s\u00f6zl\u0259ri t\u0259krar s\u0259sl\u0259ndi qula\u011f\u0131mda. Bununla bel\u0259, Xudayar m\u00fcharib\u0259d\u0259 oldu\u011funu m\u0259har\u0259tl\u0259 gizl\u0259d\u0259 bilirdi. C\u0259bray\u0131l-Z\u0259ngilan u\u011frunda ged\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 bir qad\u0131n \u00fcz\u00fcy\u00fc tap\u0131b ki\u00e7ik barma\u011f\u0131na ke\u00e7irmi\u015fdi. Yolda\u015flar\u0131 soru\u015fub ki, bu qad\u0131n \u00fcz\u00fcy\u00fcn\u00fc n\u0259yin\u0259 laz\u0131md\u0131r? Demi\u015fdi ki, ver\u0259c\u0259y\u0259m n\u0259n\u0259m\u0259 v\u0259 dey\u0259c\u0259y\u0259m ki, Xocal\u0131n\u0131n qisas\u0131n\u0131 ald\u0131q. H\u0259min \u00fcz\u00fck haz\u0131rda anam\u0131n barma\u011f\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/525.az\/img\/pics\/large\/2025-09\/367062_u1oa4q91co.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; Ana \u00fcr\u0259yinin h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131, narahatl\u0131\u011f\u0131 adl\u0131 bir hiss var&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Oktyabr ay\u0131n\u0131n 8-d\u0259 q\u0259hr\u0259man o\u011fullar\u0131m\u0131zdan olan \u015f\u0259hid Devran Nay\u0131bovun d\u0259fni idi. Onun da komandiri general Polad H\u0259\u015fimov olub. H\u0259min zaman B\u0259rd\u0259 vuruldu v\u0259 bir n\u0259f\u0259r bel\u0259 d\u0259fn yerini t\u0259rk etm\u0259di. Xudayar\u0131n b\u00f6y\u00fck qarda\u015f\u0131 da orada idi. H\u0259min g\u00fcn\u00fc Xudayargili Murovda\u011fdan qay\u0131daraq F\u00fczuliy\u0259 gedibl\u0259r. F\u00fczuli istiqam\u0259tind\u0259 qarda\u015f\u0131 Yusif Xudayar\u0131 g\u00f6r\u00fcb v\u0259 onlar g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r. Xudayar\u0131 bu geyimd\u0259 g\u00f6r\u0259n qarda\u015f\u0131 bir q\u0259d\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fc itirib, \u00e7\u00fcnki o vaxta q\u0259d\u0259r o, d\u00f6y\u00fc\u015fd\u0259 oldu\u011funu biz\u0259 bildirm\u0259yib. H\u0259r d\u0259f\u0259 z\u0259ng vuranda el\u0259 deyirdi ki, m\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 a\u011flamaqdansa, ir\u0259lid\u0259 ged\u0259n o\u011flanlar \u00fc\u00e7\u00fcn dua edin. Ana, biz s\u0259rh\u0259d\u00e7iyik v\u0259 v\u0259zif\u0259miz s\u0259rh\u0259di qorumaqd\u0131r. O, bu s\u00f6zl\u0259ril\u0259 bizi el\u0259\u00a0 inand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131 ki, art\u0131q he\u00e7 n\u0259 soru\u015fma\u011fa imkan vermirdi. Yaln\u0131z qarda\u015f\u0131 m\u0259n\u0259 birlikd\u0259 \u00e7\u0259kdirdiyi \u015f\u0259kli g\u00f6st\u0259r\u0259nd\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259n x\u0259b\u0259rdar oldum. B\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hidl\u0259r, qazil\u0259r bizim balalar\u0131m\u0131zd\u0131r. M\u00fcharib\u0259 ba\u015flayandan yuxu m\u0259nd\u0259n qa\u00e7aq d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. S\u0259h\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r Allaha yalvarmaqdan yorulmurdum. B\u0259rd\u0259 vurulanda n\u0259 illah etdiks\u0259, atam\u0131 B\u0259rd\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xara bilm\u0259dik. Xudayar dedi ki, baba, bizimkil\u0259r ir\u0259lil\u0259dikc\u0259, onlar B\u0259rd\u0259ni, G\u0259nc\u0259ni vururlar, s\u0259n oradan \u00e7\u0131x. Ona s\u00f6z vermi\u015fdi ki, \u00e7\u0131xacaq. Sonra dedi ki, \u0259g\u0259r Xudayara bir \u015fey olacaqsa, qoy o m\u0259rmi m\u0259ni d\u0259 burada \u00f6ld\u00fcrs\u00fcn. Xudayardan sonra \u00e7ox ya\u015faya bilm\u0259di atam.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Cavabs\u0131z z\u0259ngl\u0259rin h\u0259y\u0259can\u0131n\u0131 ya\u015famaq \u00e7ox a\u011f\u0131rd\u0131r&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130mkan olan kimi \u0259laq\u0259 saxlay\u0131rd\u0131 ki, narahatl\u0131q ya\u015fanmas\u0131n v\u0259 \u0259n \u00e7ox da anamla dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131. C\u0259bray\u0131l d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259ri \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 oktyabr\u0131n 14-d\u0259 qarda\u015f\u0131m onunla \u0259laq\u0259 saxlayanda deyib ki, d\u00f6rd saatl\u0131q F\u00fczuliy\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck \u00fcst-ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259. G\u0259ls\u0259ydin, s\u0259ninl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259rdik. Day\u0131s\u0131 soru\u015fub ki, n\u0259 g\u0259tirim? Deyib ki, he\u00e7 n\u0259 ist\u0259mir\u0259n, bir t\u0259k n\u0259n\u0259mi g\u0259tir. H\u0259min vaxtda m\u0259n Bak\u0131da idim. X\u0259b\u0259r m\u0259n\u0259 \u00e7atanda n\u0259 illah etdims\u0259, m\u0259ni F\u00fczuliy\u0259 aparacaq bir ma\u015f\u0131n tap\u0131lmad\u0131, ham\u0131 dedi ki, yol ba\u011fl\u0131d\u0131r. Anamgili B\u0259rd\u0259d\u0259 olduqlar\u0131ndan ged\u0259 bildil\u0259r. C\u0259bh\u0259d\u0259 \u0259sg\u0259r\u0259 laz\u0131m ola bil\u0259c\u0259kl\u0259rd\u0259n xeyli y\u00fck tutub anamla qarda\u015f\u0131m Xudayar\u0131 g\u00f6rm\u0259y\u0259 gedib. Anam sonra dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, g\u0259ldik B\u00f6y\u00fck B\u0259hm\u0259nliy\u0259, Xudayar \u00fcst\u00fcm\u0259 el\u0259 g\u0259ldi ki, sanki m\u00fcharib\u0259nin qaynar n\u00f6qt\u0259sind\u0259 deyildi. Vaxt az oldu\u011fundan n\u0259n\u0259sin\u0259 deyib ki, g\u0259l s\u0259ninl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcb halalla\u015faq. Anam \u0259lil\u0259 onu it\u0259l\u0259yib deyib ki, halalla\u015faq n\u0259dir? Onu ist\u0259yirs\u0259n ki, \u00f6z\u00fcm\u00fc \u00f6ld\u00fcr\u00fcm burda? Xudayar \u00e7ox zarafatc\u0131l u\u015faq idi. Tez s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131n\u0131 f\u0131rladaraq deyib ki, bird\u0259n s\u0259n\u0259 n\u0259s\u0259 olar, \u00e7atd\u0131ra bilm\u0259r\u0259m \u00f6z\u00fcm\u00fc. Sonra yolda\u015flar\u0131 m\u0259n\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131lar ki, 60 n\u0259f\u0259rlik d\u0259st\u0259d\u0259 el\u0259 biri olmad\u0131 ki, n\u0259n\u0259nin g\u0259tirdiyi paydan dadmas\u0131n. Ay\u0131n 18-d\u0259 mahn\u0131 oxudu\u011fu d\u0259r\u0259d\u0259 h\u0259r\u0259mizl\u0259 bir-iki k\u0259lm\u0259 dan\u0131\u015fd\u0131. Bu, m\u0259nim Xudayarla son dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m oldu. Oktyabr\u0131n 19-da tezd\u0259n anama z\u0259ng \u00e7al\u0131b ki, biz qalx\u0131r\u0131q da\u011fa, z\u0259ngl\u0259riniz m\u0259n\u0259 \u00e7atmaya bil\u0259r, nigaran qalmay\u0131n.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/525.az\/img\/pics\/large\/2025-09\/367143_fldyxheujd.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; Y\u0259ni ac\u0131 x\u0259b\u0259rd\u0259n bir g\u00fcn \u0259vv\u0259l&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ay\u0131n 20-si Xudayardan x\u0259b\u0259r \u00e7\u0131xmad\u0131. \u0130smay\u0131ll\u0131da idim, m\u00f6hk\u0259m ya\u011f\u0131\u015f ya\u011f\u0131rd\u0131. \u00d6z\u00fcm\u0259 yer tapa bilmirdim, el\u0259c\u0259 vurnuxurdum. Gec\u0259 hiss etdim ki, bo\u011fuluram, qap\u0131n\u0131 a\u00e7d\u0131m ki, hava al\u0131m. A\u00e7anda g\u00f6rd\u00fcm ki, qar\u015f\u0131mda bir canavar dayan\u0131b d\u00fcz \u00fcz\u00fcm\u0259 bax\u0131r. Yerimd\u0259n t\u0259rp\u0259n\u0259 bilm\u0259dim. Heyvan da, m\u0259n d\u0259 bir-birin\u0259 baxa-baxa dayand\u0131q. Sanki q\u0259fl\u0259t\u0259n ay\u0131ld\u0131m v\u0259 tez qap\u0131n\u0131 ba\u011flad\u0131m. P\u0259nc\u0259r\u0259y\u0259 yax\u0131nla\u015fanda g\u00f6rd\u00fcm ki, h\u0259l\u0259 d\u0259 dayand\u0131\u011f\u0131 yerd\u0259 qal\u0131b. B\u00fct\u00fcn gec\u0259ni namaz \u00fcst\u00fcnd\u0259 Allaha yalvara-yalvara s\u0259h\u0259ri a\u00e7d\u0131m. Art\u0131q bilmirdim ki, yerin alt\u0131ndayam, yoxsa \u00fcst\u00fcnd\u0259. Dayanmadan z\u0259ng \u00e7al\u0131rd\u0131m, amma telefon ba\u011fl\u0131 idi. Qarda\u015f\u0131ma yalvard\u0131m ki, n\u0259 edirs\u0259n et, Xudayardan m\u0259n\u0259 x\u0259b\u0259r g\u0259tir. Qarda\u015f\u0131m Xudayar\u0131n yan\u0131nda olark\u0259n d\u00f6y\u00fc\u015f yolda\u015flar\u0131ndan birinin n\u00f6mr\u0259sini g\u00f6t\u00fcr\u00fcbm\u00fc\u015f. Onunla \u0259laq\u0259 saxlayanda u\u015faq deyib ki, m\u0259n indi ba\u015fqa yerd\u0259y\u0259m, siz\u0259 bir x\u0259b\u0259r ver\u0259 bilm\u0259r\u0259m. Qarda\u015f\u0131m\u0131n israr\u0131ndan sonra komandir ac\u0131 x\u0259b\u0259ri ona deyib.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Deyirl\u0259r \u015f\u0259hidl\u0259r analar\u0131n\u0131n yuxular\u0131na tez-tez g\u0259lir&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; N\u0259 vaxt bir narahat\u00e7\u0131l\u0131q ke\u00e7irir\u0259ms\u0259, h\u0259min gec\u0259 Xudayar m\u00fctl\u0259q yuxuma g\u0259lir. Bir hadis\u0259 dan\u0131\u015f\u0131m siz\u0259. Ramazanda iftar s\u00fcfr\u0259si verm\u0259y\u0259 q\u0259rarla\u015fd\u0131q. Anamla siyah\u0131 tutduq v\u0259 raz\u0131la\u015fd\u0131q ki, s\u0259h\u0259r tezd\u0259n bazara ged\u0259c\u0259y\u0259m. Yuxuda g\u00f6rd\u00fcm ki, b\u00f6y\u00fck qazanda yem\u0259k bi\u015firir\u0259m. Xudayar arxadan yax\u0131nla\u015f\u0131b, dirs\u0259kl\u0259rini \u00e7iynim\u0259 qoyaraq deyir ki, ana, g\u0259l biz d\u0259 ehsan ver\u0259k. Deyir\u0259m ki, a bala, \u0259limd\u0259 el\u0259 ehsan bi\u015firir\u0259m d\u0259. Deyir ki, el\u0259 demir\u0259m ax\u0131. \u00c7evrilib \u0259lini tutmaq ist\u0259yir\u0259m, imkan vermir ki, ona bax\u0131m. Bizim \u015e\u0259hidl\u0259r xiyaban\u0131nda ya\u015f\u0131lla\u015fd\u0131rma t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n f\u0259hl\u0259l\u0259ri t\u0259m\u0259nnas\u0131z abadl\u0131q i\u015fl\u0259ri g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc. Xudayar yuxuda dedi ki, g\u0259l bir heyvan k\u0259sdir\u0259k, ehsan olaraq i\u015f\u00e7il\u0259r\u0259 \u0259t paylayaq, h\u0259r\u0259 apar\u0131b evind\u0259 bi\u015firib ail\u0259sil\u0259 birlikd\u0259 yesinl\u0259r. S\u0259h\u0259r anama dedim ki, daha ehsan verm\u0259li olmad\u0131q, Xudayar yuxuda nec\u0259 dedis\u0259, el\u0259 d\u0259 etdim. Tez-tez yuxular\u0131m\u0131n qona\u011f\u0131 olur Xudayar.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/525.az\/img\/pics\/large\/2025-09\/367144_2blgs99gxf.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hidl\u0259rin q\u0259l\u0259b\u0259ni g\u00f6rm\u0259k kimi haqq\u0131 vard\u0131 v\u0259 q\u0131sa zamanda z\u0259f\u0259r s\u0259das\u0131 qap\u0131lar\u0131 d\u00f6yd\u00fc&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Q\u0259l\u0259b\u0259 x\u0259b\u0259ri yay\u0131landa Xudayar\u0131n q\u0131rx\u0131 h\u0259l\u0259 \u00e7\u0131xmam\u0131\u015fd\u0131. Onun \u015f\u0259had\u0259tind\u0259n sonra iki-\u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 \u0259sg\u0259rl\u0259r\u0259 ehsan pay\u0131 g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdik. Q\u0259l\u0259b\u0259 g\u00fcn\u00fc d\u0259 gec\u0259d\u0259n ehsan\u0131 qabla\u015fd\u0131r\u0131b haz\u0131r etmi\u015fik ki, s\u0259h\u0259r tezd\u0259n \u0259sg\u0259rl\u0259r\u0259 g\u00f6nd\u0259r\u0259k. Gec\u0259 saat ikid\u0259 \u015f\u0259r\u0259fsizl\u0259r el\u0259 at\u0131rd\u0131 ki, aya\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ald\u0131ndak\u0131 d\u00f6\u015f\u0259m\u0259 titr\u0259yirdi. \u00c7ox ke\u00e7m\u0259di telefonuma dayanmadan mesajlar g\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Ham\u0131 bir c\u00fcml\u0259 yaz\u0131rd\u0131 &#8211; at\u0259\u015fk\u0259s elan edildi. Amma e\u015fidirik ax\u0131, onlar at\u0131rlar. Q\u0259fild\u0259n at\u0259\u015f s\u0259si dayand\u0131. G\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc a\u00e7ma\u011fa macal tapmam\u0131\u015f yen\u0259 yer yerind\u0259n oynad\u0131 v\u0259 sanki bu, onlar\u0131n son at\u0131\u015f\u0131 oldu. Bundan sonra televiziyalar, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r sanki qaynama\u011fa ba\u015flad\u0131. S\u0259mimi etiraf ed\u0259c\u0259y\u0259m, o anda \u00f6zl\u00fcy\u00fcmd\u0259 dedim ki, ka\u015f dayanmayayd\u0131q. Bilirsiniz niy\u0259? \u00c7\u00fcnki Xank\u0259ndi, A\u011fd\u0259r\u0259, Xocal\u0131 h\u0259l\u0259 onlarda idi. Lakin q\u0131sa bir aradan sonra yen\u0259 d\u0259 sentyabr ay\u0131nda antiterror \u0259m\u0259liyyat\u0131 o torpaqlar\u0131 da iyirmi d\u00f6rd saata geri ald\u0131. Ondan sonra bir q\u0259d\u0259r toxtaql\u0131q tapd\u0131q ki, \u015f\u0259hidl\u0259rimizin qan\u0131 yerd\u0259 qalmad\u0131.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Bir anan\u0131n \u00f6vlad\u0131n\u0131n \u015f\u0259hid oldu\u011fu yeri g\u00f6rm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tin olar&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Xudayar\u0131n ili \u00e7\u0131xmam\u0131\u015f m\u0259n o yer\u0259 getdim. Bir d\u0259f\u0259 g\u00f6z g\u0259zdirm\u0259k yet\u0259r ki, burada n\u0259l\u0259rin ba\u015f verdiyini anlayasan. \u0130lk ziyar\u0259timd\u0259 d\u0259 q\u0259rib\u0259 hadis\u0259 ba\u015f verdi. M\u0259niml\u0259 qarda\u015f\u0131m, iki n\u0259f\u0259r qazi v\u0259 bir d\u0259 hadis\u0259l\u0259rin \u015fahidi olan polis \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 g\u0259lmi\u015fdil\u0259r. G\u0259nc\u0259d\u0259n bir xan\u0131m m\u0259n\u0259 \u00f6z\u00fc \u00e7\u0259kdiyi g\u00fclab verdi ki, oralara n\u0259 vaxt gets\u0259n, o da\u015flar\u0131n, torpa\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcn\u0259 s\u0259p\u0259rs\u0259n. Birinci d\u0259f\u0259 oldu\u011fundan \u00f6z-\u00f6z\u00fcm\u0259 dedim ki, ilahi, bu g\u00fclab\u0131 hara s\u0259pim, ax\u0131 do\u011fru-d\u00fcr\u00fcst \u015f\u0259hid oldu\u011fu yeri bilmir\u0259m. Amma aya\u011f\u0131m d\u0259y\u0259n yerl\u0259r\u0259 s\u0259pirdim. Bir an\u0131n i\u00e7ind\u0259 ya\u011f\u0131\u015f ba\u015flad\u0131 v\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr edin ya\u011f\u0131\u015f\u0131n suyu isti idi. O anda m\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259ldi ki, bu ya\u011f\u0131\u015f g\u00f6yd\u0259n yer\u0259 t\u00f6k\u00fcl\u0259n g\u00f6z ya\u015flar\u0131d\u0131r. \u00dcr\u0259yim partlasa da, q\u0131\u015fq\u0131r\u0131b h\u00f6nk\u00fcrm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcm\u00fc g\u00fccl\u0259 saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m. \u00d6zl\u00fcy\u00fcmd\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm ki, g\u00f6r\u0259s\u0259n, Xudayar\u0131n \u015f\u0259hid oldu\u011fu yer harad\u0131r? Bird\u0259n g\u00fclab balonu \u0259limd\u0259n s\u0131\u00e7ray\u0131b bir yer\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. El\u0259 ora bax\u0131rd\u0131m ki, biziml\u0259 ged\u0259n qazil\u0259r m\u0259n\u0259 yax\u0131nla\u015f\u0131b dedil\u0259r ki, Xudayar el\u0259 bu yerd\u0259 \u015f\u0259hid olub. Bu da Allah\u0131n bir m\u00f6c\u00fcz\u0259si oldu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/525.az\/img\/pics\/large\/2025-09\/367145_88hqaqt3j2.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; Y\u0259qin ki, Xudayar d\u00fc\u015fm\u0259nin \u0259hat\u0259sind\u0259 ifa etdiyi mahn\u0131n\u0131\u00a0 \u00f6z\u00fcnd\u0259n sonra sizin \u00fc\u00e7\u00fcn bir t\u0259s\u0259lli m\u0259qs\u0259dil\u0259 telefonunun yadda\u015f\u0131na k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcb&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Xudayardan sonra h\u0259r \u015fey\u0259 s\u0259birl\u0259 yana\u015fma\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcm\u0259 borc bilir\u0259m. Ana kimi ac\u0131m i\u00e7imi yand\u0131rsa da, Az\u0259rbaycan\u0131n, b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00f6vlad\u0131ma olan sevgisini g\u00f6r\u0259nd\u0259, bundan nec\u0259 q\u00fcrurlanmay\u0131m? Bel\u0259 \u00f6l\u00fcm h\u0259r k\u0259sin n\u0259sibi olmur. Bu g\u00fcn Xudayar t\u0259snifini d\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131lar t\u0259bli\u011f edir. Bu, t\u0259kc\u0259 Xudayar\u0131n deyil, can\u0131n\u0131 V\u0259t\u0259n yolunda qurban ver\u0259n b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259hidl\u0259rin mahn\u0131s\u0131d\u0131r. B\u0259z\u0259n cavan \u015f\u0259hidl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn deyirl\u0259r ki, nakam balalar\u0131m\u0131zdan biz\u0259 he\u00e7 n\u0259 qalmad\u0131. Bu fikirl\u0259 he\u00e7 vaxt raz\u0131la\u015fm\u0131ram, o balalardan biz\u0259 azad Qaraba\u011f yadigar qald\u0131, Az\u0259rbaycana ill\u0259rl\u0259 i\u015f\u011fal alt\u0131nda qalan torpaqlar\u0131 yadigar qald\u0131. \u018flb\u0259tt\u0259, bunlarla yana\u015f\u0131, \u00f6vladlarm\u0131z da yan\u0131m\u0131zda olsayd\u0131, bu q\u00fcrur dolu xo\u015fb\u0259xtliyin h\u0259zzi tamam ba\u015fqa olard\u0131. Onlar &#8220;T\u0259ki V\u0259t\u0259n sa\u011f olsun&#8221; dey\u0259r\u0259k, bu torpaq u\u011frunda canlar\u0131n\u0131 f\u0259da edibl\u0259rs\u0259, bizim onlarla yaln\u0131z q\u00fcrur duyma\u011fa haqq\u0131m\u0131z var. Onsuz da s\u0259madan bizi seyr ed\u0259n ruhlara m\u00fctl\u0259q qovu\u015faca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/525.az\/img\/pics\/large\/2025-09\/367146_aggjppctc7.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p><strong>S\u00d6ZARDI:<\/strong>\u00a0<em>M\u00fcharib\u0259 bizd\u0259n \u00e7ox \u015fey ald\u0131. Bu ac\u0131dan is\u0259 biz\u0259 \u00f6lm\u0259zlik, igidlik, torpa\u011fa hopmu\u015f \u015f\u0259hid qan\u0131 \u0259man\u0259t qald\u0131. M\u00fcharib\u0259 torpa\u011fa qanla yaz\u0131lan tarixdir, lakin o tarixd\u0259 Xudayar kimi o\u011fullar\u0131n ad\u0131 \u00f6z \u015f\u00f6l\u0259sinin \u0259traf\u0131nda milyonlar\u0131n sevgisini ya\u015fad\u0131r. M\u00fcharib\u0259 h\u0259r \u015f\u0259hid anas\u0131n\u0131n bax\u0131\u015f\u0131nda bir \u00f6vlad h\u0259sr\u0259tin\u0259 yol a\u00e7d\u0131, lakin o intizar\u0131n i\u00e7ind\u0259n V\u0259t\u0259n sevgisi il\u0259 q\u00fcrur qo\u015fala\u015faraq \u0259trafa i\u015f\u0131q sa\u00e7\u0131r. Az\u0259rbaycan ad\u0131na boylanan h\u0259r m\u0259krli bax\u0131\u015f\u0131 \u00f6z at\u0259\u015fil\u0259 kor ed\u0259 bilc\u0259k bir i\u015f\u0131q. Siz &#8220;Torpaq, u\u011frunda \u00f6l\u0259n varsa, V\u0259t\u0259ndir&#8221; dediniz. Biz is\u0259 deyirik: Yoxlu\u011funuza varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 borcluyuq.<\/em><\/p>\n<p><strong>Tamilla M-ZAD\u018f<\/strong><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>V\u018fT\u018fN M\u00dcHAR\u0130B\u018fS\u0130 \u015e\u018fH\u0130D\u0130 XUDAYAR YUS\u0130FZAD\u018fN\u0130N ANASI RAD\u018f QURBANOVA: &#8220;XUDAYARDAN QALAN O \u00dcZ\u00dcK \u0130ND\u0130 N\u018fN\u018fS\u0130N\u0130N BARMA\u011eINDADIR&#8221; &nbsp; \u00d6z\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fck bir tarixi ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 ya\u015fadan g\u00fcn&#8230; M\u00fcharib\u0259 yaln\u0131z g\u00fcll\u0259l\u0259rin, toplar\u0131n s\u0259si il\u0259 ba\u015flam\u0131r.&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":54074,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,74],"tags":[],"class_list":["post-54073","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-manset","category-musahib"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54073","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54073"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54073\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54076,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54073\/revisions\/54076"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/54074"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}