{"id":53473,"date":"2025-09-25T03:10:29","date_gmt":"2025-09-24T23:10:29","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=53473"},"modified":"2025-09-25T03:11:11","modified_gmt":"2025-09-24T23:11:11","slug":"dostoyevski-konstantinopol-ve-carqrad-ibrahim-n%c9%99bioglu-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=53473","title":{"rendered":"DOSTOYEVSK\u0130, KONSTANT\u0130NOPOL V\u018f&#8230; \u00c7ARQRAD &#8211; \u0130brahim N\u0259bio\u011flu yaz\u0131r"},"content":{"rendered":"<div class=\"adn ads\" data-message-id=\"#msg-a:r-5647349916264659991\" data-legacy-message-id=\"1997df8cc8d93057\">\n<div class=\"gs\">\n<div class=\"\">\n<div id=\":og\" class=\"ii gt\">\n<div id=\":of\" class=\"a3s aiL \">\n<div dir=\"auto\">\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l T\u00fcrkiy\u0259 kanallar\u0131ndan birind\u0259 d\u00f6rd saatl\u0131q a\u00e7\u0131q oturumda Ukrayna m\u0259s\u0259l\u0259sini m\u00fczakir\u0259 edirdik. Studiyadak\u0131 qonaqlardan ikisi \u2013 iki t\u00fcrk general\u0131 zaman-zaman ruslar\u0131n humanizmind\u0259n, ukraynal\u0131lar\u0131n mill\u0259t\u00e7i \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131r, ara s\u0131ra da \u201crus \u0259d\u0259biyyat\u0131na bax\u0131n, bu \u0259d\u0259biyyat\u0131 yaradanlar q\u0259ddar xalq ola bilm\u0259zl\u0259r\u201d dey\u0259 yanl\u0131\u015f fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259ndirirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Telefonum s\u0259ssizd\u0259 idi, g\u0259l\u0259n mesajlar\u0131 g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm.<br \/>\nBak\u0131dan bir mesaj g\u0259ldi.<br \/>\nYazan F\u0259rrux \u015e\u0131xlinski (El\u00e7in \u015e\u0131xl\u0131n\u0131n qarda\u015f\u0131) idi.<br \/>\n\u201cS\u0259n nec\u0259 d\u00f6z\u00fcrs\u0259n generallar\u0131n bu \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131na?\u201d, \u2013 oxudum.<br \/>\nF\u0259rruxa n\u0259 cavab yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u0259qiq xat\u0131rlam\u0131ram, ancaq yad\u0131mdad\u0131r ki, \u00e7ox s\u0259rt bir \u015f\u0259kild\u0259 iki n\u00fcfuzlu h\u0259rb adam\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn tezisl\u0259rini alt-\u00fcst etdim.<\/p>\n<p>Studiyadan b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 s\u0259sl\u0259ndim: n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn Dostoyevskinin kitablar\u0131nda qanl\u0131 cinay\u0259tl\u0259r, q\u0259sb, z\u00fcl\u00fcm, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 &#8220;horror&#8221; elementl\u0259ri bu q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur? N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn bir n\u0259f\u0259r bel\u0259 m\u00fcsb\u0259t q\u0259hr\u0259man\u0131 yoxdur, ya canid\u0259n yaz\u0131r, ya da psixd\u0259n?<\/p>\n<p>Sual\u0131ma \u00f6z\u00fcm d\u0259 cavab verdim, dedim ki, indi yen\u0259 \u201cpsixoloji d\u0259rinlik\u201d, \u201cinsan\u0131n \u0259n qaranl\u0131q t\u0259r\u0259fl\u0259rin\u0259 i\u015f\u0131q salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir laboratoriya\u201d, \u201cyaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n \u0259sas maraq obyekti insan\u0131n daxili d\u00fcnyas\u0131\u201d kimi \u00e7eyn\u0259nmi\u015f \u015feyl\u0259rd\u0259n b\u0259hs ed\u0259c\u0259ksiniz.<\/p>\n<p>Bel\u0259 davam etdim:<\/p>\n<p>\u201cDostoyevski Rusiyas\u0131n\u0131n sosial-ictimai ger\u00e7\u0259klikl\u0259ri, XIX \u0259srin ortalar\u0131ndak\u0131 yoxsulluq, \u0259dal\u0259tsizlik, m\u0259mur \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131, m\u0259n\u0259vi bo\u015fluqla bo\u011fu\u015fan xalq\u0131\u2026O, bu reall\u0131qlar\u0131 \u201ccinay\u0259t\u201d hekay\u0259l\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 ac\u0131rd\u0131, g\u00f6st\u0259rirdi ki, cinay\u0259t yaln\u0131z f\u0259rdin g\u00fcnah\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin x\u0259st\u0259likl\u0259rinin n\u0259tic\u0259sidir\u201d.<\/p>\n<p>Bir az pauza verib bel\u0259 yekunla\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u015fd\u0131m fikrimi:<\/p>\n<p>\u201cDostoyevski \u00fc\u00e7\u00fcn cinay\u0259t \u2014 sad\u0259c\u0259 qanl\u0131 hadis\u0259 deyil, g\u00fcnah \u2013 \u0259zab \u2013 t\u0259mizl\u0259nm\u0259 z\u0259ncirinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131d\u0131r. Y\u0259ni \u201chorror\u201d Dostoyevskid\u0259 dini-m\u0259n\u0259vi katarsisin qap\u0131s\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>V\u0259 \u00fcz\u00fcm\u00fc kameralara \u00e7evirib dayand\u0131m, s\u0259sim titr\u0259yirdi\u2026v\u0259 bel\u0259 bitridim s\u00f6zl\u0259rimi:<\/p>\n<p>\u201cEl\u0259 bilm\u0259yin ki, rus xalq\u0131 dini-m\u0259n\u0259vi katarsisd\u0259n ke\u00e7ib t\u0259mizl\u0259nib. Bu, h\u0259l\u0259 \u0259srl\u0259r boyu davam ed\u0259c\u0259k\u201d\u2026<\/p>\n<p>V\u0259 \u0259n n\u0259hay\u0259t dedim ki, b\u0259sdir onun romanlar\u0131n\u0131 oxudunuz, indi d\u0259 gedin \u201cYaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n G\u00fcnd\u0259liyi\u201d kitab\u0131na ba\u015flay\u0131n\u2026<\/p>\n<p>A\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 qeydl\u0259rim d\u0259 \u0259ziz F\u0259rruxun m\u0259ni bu \u201cd\u00fcms\u00fckl\u0259m\u0259si\u201d il\u0259 ortaya \u00e7\u0131xd\u0131.<br \/>\n\u0130lk yaz\u0131mdan f\u0259rqli olaraq onu bir q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259tdim ki, n\u00f6vb\u0259ti kitab\u0131ma sal\u0131m\u2026<\/p>\n<p>DOSTOYEVSK\u0130 v\u0259 KONSTANT\u0130NOPOL<br \/>\n(Geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015f variant)<\/p>\n<p>Konstantinopol bizim olmal\u0131d\u0131r, f\u0259th edilm\u0259lidir ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n,<br \/>\nt\u00fcrkl\u0259rd\u0259n al\u0131n\u0131b \u0259b\u0259di bizim olmal\u0131d\u0131r\u2026<br \/>\n\u2013Dostoyevski<\/p>\n<p>Bak\u0131da ya\u015fayan bir dostumla \u2013 F\u0259rrux \u015e\u0131xlinski il\u0259 yaz\u0131\u015f\u0131r\u0131q.<br \/>\nUkrayna sava\u015f\u0131na \u00e7atanda s\u00f6z g\u0259lib Dostoyevskiy\u0259 \u00e7\u0131x\u0131r.<br \/>\nYuxar\u0131dak\u0131 s\u00f6zl\u0259rini xat\u0131rlay\u0131r\u0131q.<br \/>\nM\u0259\u015fhur rus televizyo\u00e7usu Nevzorov bir Youtube payla\u015f\u0131m\u0131nda Dostoyevskini \u201cRus pravoslav fa\u015fizminin ba\u015f ideoloqu\u201d adland\u0131r\u0131r\u2026<\/p>\n<p>Gec\u0259 Lvovdak\u0131 bir arkada\u015f\u0131mla \u2013 Boqdanla dan\u0131\u015f\u0131ram telefonda.<br \/>\nBoqdana zarafatla Allahverdi deyir\u0259m \u2013 Boq+Dan<br \/>\nNarahatd\u0131r Boqdan.<br \/>\nAil\u0259sini Pol\u015faya g\u00f6nd\u0259rib, \u00f6z\u00fc is\u0259 sava\u015fa haz\u0131rla\u015f\u0131r getm\u0259y\u0259\u2026<\/p>\n<p>XIX \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda Rusiya siyas\u0259tind\u0259 \u201c\u015e\u0259rq m\u0259s\u0259l\u0259si\u201d \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u00f6vzulardan biri idi. Burada \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 Osmanl\u0131 \u0130mperiyas\u0131n\u0131n z\u0259ifl\u0259m\u0259si fonunda onun miras\u0131na kimin sahib \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131 idi. Konstantinopol \u2014 h\u0259m strateji, h\u0259m d\u0259 dini bax\u0131mdan \u2014 Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cpravoslavl\u0131\u011f\u0131n m\u00fcq\u0259dd\u0259s paytaxt\u0131\u201d kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. Dostoyevski d\u0259 bu m\u00f6vzunu ilk d\u0259f\u0259 1877-d\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirirdi.<br \/>\n\u201cYaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n G\u00fcnd\u0259liyi\u201d (\u0414\u043d\u0435\u0432\u043d\u0438\u043a \u041f\u0438\u0441\u0430\u0442\u0435\u043b\u044f) \u0259s\u0259rind\u0259 d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Konstantinopol m\u00f6vzusu qald\u0131ran Dostoyevski yaz\u0131rd\u0131 ki, Rusiya yaln\u0131z \u00f6z daxili g\u00fcc\u00fcn\u00fc deyil, h\u0259m d\u0259 pravoslavl\u0131q u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 missiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259lidir v\u0259 bu m\u00fcbariz\u0259nin son m\u0259qs\u0259dl\u0259rind\u0259n biri Konstantinopolun azad olunmas\u0131d\u0131r\u2026<\/p>\n<p>\u018fs\u0259ri ilk d\u0259f\u0259 aspirant vaxt\u0131 oxumu\u015fdum.<br \/>\nD\u00fcn\u0259n ax\u015fam yen\u0259 yad\u0131ma d\u00fc\u015fd\u00fc.<br \/>\n\u0130nsan n\u0259 q\u0259d\u0259r psixi sars\u0131nt\u0131 ke\u00e7irm\u0259lidir ki, bel\u0259 s\u0259rs\u0259m x\u0259yallara dals\u0131n, dey\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.<br \/>\nRuslar \u0130stanbula \u201c\u00c7arqrad\u201d (\u0426\u0430\u0440\u044c\u0433\u0440\u0430\u0434) deyirl\u0259r, y\u0259ni \u201c\u015e\u0259h\u0259rl\u0259r \u00c7ar\u0131\u201d \u2013 S\u0259n bir sevginin, arzunun, ist\u0259yin, inad\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u0259 bax. N\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox ist\u0259m\u0259lis\u0259n ki, \u015f\u0259h\u0259r\u0259 \u201c\u015e\u0259h\u0259rl\u0259r \u00c7ar\u0131\u201d dey\u0259s\u0259n.<\/p>\n<p>Dostoyevski \u00fc\u00e7\u00fcn Konstantinopol sad\u0259c\u0259 \u015f\u0259h\u0259r deyil. Onun sevgi v\u0259 arzusu \u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Roma\u201d ideyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Rus ideoloqlar\u0131na g\u00f6r\u0259, Bizans \u0130mperiyas\u0131 s\u00fcqut etdikd\u0259n sonra onun dini v\u0259 siyasi miras\u0131n\u0131 Moskva g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. Y\u0259ni Bizansdan sonra Moskva art\u0131q \u201cPravoslav d\u00fcnyas\u0131n\u0131n yeni m\u0259rk\u0259zi\u201d hesab olunurdu. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, Konstantinopol Bizans\u0131n paytaxt\u0131 idi v\u0259 pravoslavl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas oca\u011f\u0131 say\u0131l\u0131rd\u0131. Bizans\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259n sonra rus d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrl\u0259ri inan\u0131rd\u0131lar ki, h\u0259min m\u00fcq\u0259dd\u0259s missiya Moskvan\u0131n \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Moskvaya \u201c\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Roma\u201d deyirdil\u0259r. Dostoyevski d\u0259 bu ideyan\u0131 m\u0259n\u0259vi, v\u0259 mistik h\u0259d\u0259f kimi q\u0259bul edirdi.<br \/>\nDostoyevski t\u00fcrk-m\u00fcs\u0259lman d\u00fcnyas\u0131na s\u00f6yl\u0259ndiyi kimi romantik m\u00fcnasib\u0259t g\u00f6st\u0259rmirdi, \u0259ksin\u0259, o, Osmanl\u0131n\u0131 Rusiya \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259, Konstantinopolu is\u0259 \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259li m\u00fcq\u0259dd\u0259s h\u0259d\u0259f kimi t\u0259svir edirdi. Amma bu bax\u0131\u015f t\u0259kc\u0259 siyasi deyildi , ruzs yaz\u0131c\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 milli-m\u0259n\u0259vi qatlarla da ba\u011fl\u0131 idi, Konstantinopolun al\u0131nmas\u0131n\u0131 rus xalq\u0131n\u0131n \u201ctarixi missiyas\u0131\u201d hesab edirdi.<br \/>\nYaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n romanlar\u0131nda Konstantinopol \u2013 \u0130stanbul m\u00f6vzusu geni\u015f i\u015fl\u0259nm\u0259s\u0259 d\u0259 publisistik yaz\u0131lar\u0131nda bu, a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z \u0259ksini tap\u0131r. \u201cYaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n g\u00fcnd\u0259liyi\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 Balkan m\u00fcharib\u0259l\u0259ri, slav xalqlar\u0131n\u0131n taleyi v\u0259 Konstantinopol m\u0259s\u0259l\u0259si onun \u00fc\u00e7\u00fcn \u201c\u00fcmumrus ideal\u0131\u201dna \u00e7evrilir. Bu m\u00f6vzu Dostoyevskinin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 rus messianizminin, pravoslavl\u0131q ideyalar\u0131n\u0131n v\u0259 imperiya t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn\u00fcn bir n\u00f6v m\u0259rk\u0259z n\u00f6qt\u0259sin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi\u2026<\/p>\n<p>Dostoyevskid\u0259n f\u0259rqli olaraq Tolstoy tam f\u0259rqli m\u00f6vqed\u0259 idi. Onun \u00fc\u00e7\u00fcn Konstantinopol m\u0259s\u0259l\u0259si m\u00fcharib\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259han\u0259d\u0259n ba\u015fqa bir \u015fey deyildi. Tolstoy Rusiyan\u0131n Osmanl\u0131ya qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259l\u0259rini t\u0259nqid edir, d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u201cm\u00fcq\u0259dd\u0259s missiya\u201d ad\u0131 alt\u0131nda qan t\u00f6km\u0259sini m\u0259nas\u0131z g\u00f6r\u00fcr, insan h\u0259yat\u0131n\u0131 v\u0259 m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259ri siyasi iddialardan \u00fcst\u00fcn tuturdu. Tolstoya g\u00f6r\u0259 Konstantinopol u\u011frunda m\u00fcharib\u0259 n\u0259 ruslar\u0131n, n\u0259 d\u0259 insanl\u0131\u011f\u0131n xeyrin\u0259 idi; o, bunu hakimiyy\u0259tl\u0259rin i\u015ftah\u0131na v\u0259 ambisiyalar\u0131na ba\u011flay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Rus \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n iki \u00f6n\u0259mli ismi aras\u0131ndak\u0131 f\u0259rq \u00e7ox bariz deyilmi?<\/p>\n<p>Dostoyevski Konstantinopolun al\u0131nmas\u0131n\u0131 Rusiyan\u0131n tarixi missiyas\u0131 hesab ed\u0259rk\u0259n, Tolstoy pravoslavlar\u0131n bu h\u00fclayas\u0131n\u0131 siyasi oyun, sava\u015f \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259han\u0259 say\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Dostoyevski milli-mistik yana\u015fmas\u0131 il\u0259 Rusiyan\u0131n \u201cd\u00fcnyan\u0131n xilaskar\u0131\u201d obraz\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259rk\u0259n Tolstoy humanist m\u00f6vqe tutaraq m\u00fcharib\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131r, Konstantinopolu sad\u0259c\u0259 rus imperiya siyas\u0259tinin bir oyunca\u011f\u0131 kimi g\u00f6r\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n<p>\u0130ki b\u00f6y\u00fck yaz\u0131c\u0131n\u0131n d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc nec\u0259 d\u0259 f\u0259rqlidir:<br \/>\nDostoyevski qat\u0131, mistik mill\u0259t\u00e7i, pravoslav missiyas\u0131n\u0131n t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131;<br \/>\nTolstoy is\u0259 pasifist humanist, h\u0259rbi-siyasi ambisiyalar\u0131n t\u0259nqid\u00e7isi\u2026<\/p>\n<p>***<br \/>\nRuslar\u0131n Konstantinopolu \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259 x\u00fclyas\u0131 ilk d\u0259f\u0259 rus tarix\u00e7isi Nikolay Danilevskinin 1867-ci ild\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u201cRusiya v\u0259 Avropa\u201d \u0259s\u0259rind\u0259 dil\u0259 g\u0259tirilib. Q\u0259rbin f\u0259rdiyy\u0259t\u00e7i, aqressiv v\u0259 kafir oldu\u011funu dey\u0259n Danilevski pravoslav-xristian-slavyan \u201c\u00fcmm\u0259tinin\u201d Avrasiyan\u0131 qurmaqla d\u00fcnyan\u0131 xilas ed\u0259c\u0259yini yaz\u0131rd\u0131. Z\u0259nnimc\u0259, Dostoyevski d\u0259 el\u0259 m\u0259hz onun t\u0259siri alt\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>Danilevski kimi tarix\u00e7il\u0259r v\u0259 rus radikal din\u00e7i-fa\u015fist ideologiyas\u0131n\u0131 q\u0259bul ed\u0259nl\u0259r rus xalq\u0131n\u0131 Pravoslav al\u0259minin q\u0131l\u0131nc\u0131 say\u0131rlar. Bu ideologiyan\u0131n \u0259n qat\u0131 t\u0259r\u0259fdar\u0131 putin\u00e7i \u00c7arqrad (\u0426\u0430\u0440\u044c\u0433\u0440\u0430\u0434) qrupudur. Qrupa aid \u201cTsargrad TV\u201d (\u0426\u0430\u0440\u044c\u0433\u0440\u0430\u0434 \u0422\u0412) kanal\u0131 bu radikal c\u0259r\u0259yan\u0131n \u0259sas t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 ruporudur. 2015-ci ild\u0259 rusiyal\u0131 i\u015f adam\u0131 K. Malofeyev t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259sis edilmi\u015f kanal ultrasa\u011f\u00e7\u0131, mill\u0259t\u00e7i, m\u00fchafiz\u0259kar v\u0259 monarxist m\u00f6vqel\u0259rd\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. Kanal Rus Pravoslav Kils\u0259si il\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q i\u00e7ind\u0259dir.<\/p>\n<p>\u0130stanbulun ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259l\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si bu g\u00fcn utopiya kimi g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259 bu balaca m\u0259s\u0259l\u0259 deyil. T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 ruslar\u0131n bu s\u0259rs\u0259ml\u0259m\u0259l\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 peyd\u0259rpey cavab verm\u0259li,\u00a0 Rusiyan\u0131n b\u00fct\u00fcn slavyanlar\u0131 bir d\u00f6vl\u0259t \u0259traf\u0131nda toplay\u0131b paytaxt\u0131n\u0131 \u00c7arqrad elan etm\u0259sini k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259nqid etm\u0259li, Avrasiya d\u00f6vl\u0259ti qurma ehtiras\u0131n\u0131n rus ideoloqlar\u0131n qan\u0131na i\u015fl\u0259m\u0259sin\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n \u201cbe\u015fiyind\u0259c\u0259 bo\u011fmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259r\u0259 g\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 avrasiya\u00e7\u0131, qat\u0131 putin\u00e7i Aleksandr Duqinin m\u0259qal\u0259 v\u0259 kitablar\u0131nda v\u0259 bir vaxtlar Putinin yax\u0131n silahda\u015f\u0131 olan Vladislav Surkovun yaz\u0131lar\u0131nda da rast g\u0259linir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, t\u00fcrk oxucu bunlardan bix\u0259b\u0259rdir. Z\u0259r\u0259rli ideolji toxumlar\u0131 olan ruslar\u0131n \u201cIII Roma\u201d h\u0259d\u0259fl\u0259rini T\u00fcrkiy\u0259 ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq olduqca vacibdir. Zaman-zaman m\u00fcxt\u0259lif tv kanallar\u0131nda bu m\u0259s\u0259l\u0259 haqq\u0131nda xeyli dan\u0131\u015fm\u0131\u015f, \u00e7\u0259tin olsa da \u201cbuzu\u201d yerind\u0259n t\u0259rp\u0259tmi\u015f\u0259m. Raskolnikovlar, Karamazovlar v\u0259 dig\u0259r \u201cidiotlar\u0131\u201d \u0259fkar-i \u00fcmumiyy\u0259nin zehnind\u0259n bird\u0259f\u0259lik silm\u0259k asan i\u015f deyil.<\/p>\n<p>Ancaq T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n d\u0259 \u0259vv\u0259l bu h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz bilm\u0259liyik.<br \/>\n\u018fks t\u0259qdird\u0259 sap\u0131 \u00f6z\u00fcm\u00fczd\u0259n olan Tolstoyevskil\u0259rin \u015f\u0259ksiz biat etm\u0259l\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259li f\u0259sadlar\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131za yeni m\u00fcsib\u0259tl\u0259r a\u00e7acaq&#8230;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Az\u0259rbaycan.media<\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"yj6qo\"><\/div>\n<div class=\"adL\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"WhmR8e\" data-hash=\"0\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"ajx\"><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gA gt acV\">\n<div class=\"gB xu\">\n<div class=\"mVCoBd\"><\/div>\n<div class=\"ip iq\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir ne\u00e7\u0259 il \u0259vv\u0259l T\u00fcrkiy\u0259 kanallar\u0131ndan birind\u0259 d\u00f6rd saatl\u0131q a\u00e7\u0131q oturumda Ukrayna m\u0259s\u0259l\u0259sini m\u00fczakir\u0259 edirdik. Studiyadak\u0131 qonaqlardan ikisi \u2013 iki t\u00fcrk general\u0131 zaman-zaman ruslar\u0131n humanizmind\u0259n, ukraynal\u0131lar\u0131n mill\u0259t\u00e7i \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131ndan dan\u0131\u015f\u0131r, ara&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":53474,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54,1],"tags":[],"class_list":["post-53473","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kos","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53473","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53473"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53473\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53476,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53473\/revisions\/53476"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/53474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53473"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53473"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53473"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}