{"id":53090,"date":"2025-09-21T07:52:25","date_gmt":"2025-09-21T03:52:25","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=53090"},"modified":"2025-09-21T07:52:25","modified_gmt":"2025-09-21T03:52:25","slug":"unudulmaz-mu%c9%99llimim-sevdiyim-yazici-flora-x%c9%99lilzad%c9%99-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=53090","title":{"rendered":"Unudulmaz m\u00fc\u0259llimim, sevdiyim yaz\u0131\u00e7\u0131 &#8211; Flora X\u0259lilzad\u0259 yaz\u0131r"},"content":{"rendered":"<h3><i><b>Flora X\u018fL\u0130LZAD\u018f<\/b><\/i><br \/>\n<b><i><\/i><\/b><\/h3>\n<p><strong>Ali m\u0259kt\u0259b h\u0259yat\u0131n\u0131n \u00f6z qanunlar\u0131 var. N\u0259 h\u0259r m\u00fc\u0259llim t\u0259l\u0259b\u0259nin yad\u0131nda, n\u0259 d\u0259 h\u0259r t\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fc\u0259lliminin hafiz\u0259sind\u0259 qala bilir. Bizim n\u0259slin xo\u015fb\u0259xtliyidir ki, universitetd\u0259 oxudu\u011fumuz ill\u0259rd\u0259 \u00e7ox g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n d\u0259rs ald\u0131q, insanl\u0131q m\u0259ziyy\u0259tl\u0259ri \u00f6yr\u0259ndik. Bu s\u0131rada adlar\u0131n\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 q\u00fcrur v\u0259 iftixarla \u00e7\u0259kdiyimiz Mir C\u0259lal, N\u0259sir \u0130manquliyev, \u018fziz\u0259 C\u0259f\u0259rzad\u0259, Qulu X\u0259lilov, B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259, \u015eirm\u0259mm\u0259d H\u00fcseynov yadda\u015f\u0131m\u0131za \u0259b\u0259di h\u0259kk oldular. Haqq d\u00fcnyas\u0131na qovu\u015fmu\u015f bu unudulmaz \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilik v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r bu g\u00fcn d\u0259 h\u0259yat yolumuza i\u015f\u0131q sal\u0131r. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 s\u0259n\u0259tin v\u0259 insanl\u0131\u011f\u0131n zirv\u0259sind\u0259 dayananlar he\u00e7 vaxt unudulmurlar. \u018fs\u0259rl\u0259rini h\u0259mi\u015f\u0259 sev\u0259-sev\u0259 oxudu\u011fumuz, m\u00fchazir\u0259l\u0259rini, s\u00f6hb\u0259tl\u0259rini tez-tez xat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, h\u0259yat\u0131m\u0131z boyu m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131\u00e7\u0131 Mir C\u0259lal Pa\u015fayev kimi.<\/strong><\/p>\n<p>Nadir istedad sahibl\u0259ri, klassik s\u0259n\u0259tkarlar \u00f6z yarad\u0131c\u0131 t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u0259ri il\u0259 \u0259srl\u0259rin qov\u011falar\u0131ndan s\u0131yr\u0131laraq h\u0259mi\u015f\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 \u00fcz tutublar. Bel\u0259 \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r h\u0259qiq\u0259t\u0259n xo\u015fb\u0259xtdirl\u0259r. \u00c7\u00fcnki onlar\u0131n yaratd\u0131qlar\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 ya\u015famaqda davam edir. \u018fd\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n \u0259b\u0259di \u00f6m\u00fcr sahibl\u0259ri \u00e7oxdur. F\u00fczulid\u0259n \u00fcz\u00fc b\u0259ri ne\u00e7\u0259 \u015fairin, nasirin, b\u0259st\u0259kar\u0131n, r\u0259ssam\u0131n, memar\u0131n ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k olar. Bu sah\u0259 m\u00fcxt\u0259lifliyind\u0259 n\u0259srimizin yeri ayr\u0131ca bir m\u00f6vzudur. \u018fd\u0259biyyat tariximizd\u0259 hekay\u0259, povest v\u0259 romanlar\u0131 il\u0259 layiqli yer tutanlardan biri d\u0259 unudulmaz yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 pedaqoq-alim Mir C\u0259lal Pa\u015fayevdir. O, XX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n b\u00fcn\u00f6vr\u0259sini qoyanlardan say\u0131l\u0131r. Mir C\u0259lal \u0259d\u0259bi al\u0259md\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 ilk add\u0131mlar\u0131ndan s\u0259n\u0259tin \u015f\u00f6hr\u0259t zirv\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259r ke\u00e7diyi \u00e7\u0259tin v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 50 ili \u0259rzind\u0259 z\u0259ngin \u0259d\u0259bi irs yaratm\u0131\u015fd\u0131r. Filologiya elml\u0259ri doktoru, professor Qulu X\u0259lilov nasirin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259li t\u0259hlil\u0259 \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k yaz\u0131rd\u0131: &#8220;\u018fdibin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 klassik \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fct\u0259r\u0259qqi \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, xalq yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir s\u0131ra i\u015f\u0131ql\u0131 \u00fcns\u00fcrl\u0259ri birl\u0259\u015fir, qaynay\u0131b-qovu\u015fur v\u0259 yeni keyfiyy\u0259t k\u0259sb edir. Bu c\u0259h\u0259tl\u0259rin s\u0259m\u0259r\u0259li inki\u015faf\u0131, h\u0259yat h\u0259qiq\u0259tin\u0259 sadiqlik Mir C\u0259lala m\u00fcasir insan\u0131n psixologiyas\u0131n\u0131n, m\u0259n\u0259vi al\u0259minin, onun fikir v\u0259 duy\u011fular\u0131n\u0131n b\u0259dii inikas\u0131na geni\u015f imkanlar verir&#8221;.<\/p>\n<p>Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin bioqrafiyas\u0131ndan g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fcm\u00fcz r\u0259q\u0259ml\u0259rin m\u0259na tutumuna diqq\u0259t yetir\u0259k. O, 1908-ci il aprelin 26-da C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda &#8211; T\u0259brizin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 \u018fnd\u0259bil k\u0259ndind\u0259 anadan olmu\u015fdur. Taleyin q\u0259fil r\u00fczgarlar\u0131 h\u0259l\u0259 u\u015faq ik\u0259n \u0259lind\u0259n \u00e7ox \u015feyini alm\u0131\u015fd\u0131. Dem\u0259k olar ki, erk\u0259n ya\u015flar\u0131ndan do\u011fuldu\u011fu ana torpa\u011f\u0131, valideynl\u0259rini itirmi\u015fdi. Buna baxmayaraq, h\u0259yat\u0131n a\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u0131na m\u0259rdlikl\u0259 sin\u0259 g\u0259rm\u0259yi bacarm\u0131\u015fd\u0131r. \u015eimali Az\u0259rbaycanda ilk ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259h\u0259r q\u0259dim G\u0259nc\u0259, ilk \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 rayon G\u0259d\u0259b\u0259y, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son m\u0259nzilin\u0259d\u0259k geni\u015f \u0259d\u0259bi v\u0259 elmi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi \u00fcnvan Bak\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/525.az\/img\/pics\/large\/2022-09\/238391_w42radmeqr.gif\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Mir C\u0259lal\u0131 yax\u0131ndan tan\u0131yanlar h\u0259mi\u015f\u0259 bir fikri vur\u011fulay\u0131rlar ki, o, h\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l, son d\u0259r\u0259c\u0259 i\u015f\u0131ql\u0131 \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi. Hans\u0131 m\u0259ziyy\u0259tl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015fmaq ist\u0259s\u0259n, insan\u0131n q\u0259lbin\u0259 xo\u015f hissl\u0259r, emosiyalar daxil olur. M\u0259n\u0259viyyat\u0131ndak\u0131 safl\u0131q, t\u0259mizlik, halall\u0131q, toxluq h\u0259yatda, elmd\u0259, yarad\u0131c\u0131l\u0131qda, pedaqoji f\u0259aliyy\u0259td\u0259 v\u0259 insanlara m\u00fcnasib\u0259td\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llimin \u0259n etibarl\u0131 yol yolda\u015f\u0131 idi.<\/p>\n<p>Vaxtil\u0259 &#8211; \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 universitetd\u0259 Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llimd\u0259n d\u0259rs alm\u0131\u015f Xalq \u015fairi B\u0259xtiyar Vahabzad\u0259 &#8220;M\u0259nim m\u00fc\u0259llimim&#8221; adl\u0131 m\u0259qal\u0259sind\u0259 yaz\u0131b: &#8220;Mir C\u0259lal yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n \u00fcst\u00fcn c\u0259h\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 onun t\u0259miz, \u015faqraq v\u0259 b\u00fcllur dili idi. Onun dili xalq dan\u0131\u015f\u0131q t\u0259rzin\u0259 uy\u011fun, son d\u0259r\u0259c\u0259 canl\u0131, t\u0259bii ifad\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin v\u0259 b\u0259dii dildir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ist\u0259r elmi, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 b\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259r\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, dilin t\u0259mizliyi, q\u00fcsursuzlu\u011fu, \u0259n \u00fcmd\u0259si is\u0259 x\u0259lqiliyi bax\u0131m\u0131ndan yana\u015f\u0131r, bu vacib \u015f\u0259rtl\u0259ri ham\u0131dan t\u0259l\u0259b edirdi&#8221;.<\/p>\n<p>H\u0259yat h\u0259qiq\u0259tin\u0259 sadiqlik \u0259dibin h\u0259qiqi v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q amal\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdi. T\u0259nqid\u00e7il\u0259r yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q keyfiyy\u0259tl\u0259rini hans\u0131 istiqam\u0259td\u0259n t\u0259hlil\u0259 \u00e7\u0259km\u0259kl\u0259rind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq h\u0259mi\u015f\u0259 bir fikird\u0259 k\u00f6kl\u0259nirdil\u0259r: Mir C\u0259lal g\u00f6z\u0259l hekay\u0259l\u0259r ustad\u0131 idi. Onun hekay\u0259l\u0259rind\u0259 h\u0259yat\u0131n h\u0259r iki q\u00fctb\u00fc h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rirdi. M\u00fc\u0259llifin &#8220;\u018frik a\u011fac\u0131&#8221;, &#8220;\u015eapalaq&#8221;, &#8220;Xarici naxo\u015fluq&#8221;, &#8220;Plovdan sonra&#8221;, &#8220;\u0130clas qurusu&#8221;, &#8220;\u018fmzik&#8221;, &#8220;Yamanl\u0131\u011fa yax\u015f\u0131l\u0131q&#8221;, &#8220;Ad g\u00fcn\u00fc&#8221;, &#8220;D\u0259rsini yaz&#8221;, &#8220;T\u0259z\u0259 toyun n\u0259zak\u0259t qaydalar\u0131&#8221; adl\u0131 hekay\u0259l\u0259rind\u0259 toxunulan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r bu g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 aktuald\u0131r. Onun sad\u0259 v\u0259 \u015firin t\u0259hkiy\u0259si na\u011f\u0131llar\u0131m\u0131zdan g\u0259l\u0259n xalq dan\u0131\u015f\u0131q dilind\u0259n b\u0259hr\u0259l\u0259ndiyini g\u00f6st\u0259rirdi. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 Mir C\u0259lal\u0131n hekay\u0259l\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 maraqla qar\u015f\u0131lan\u0131b. Yar\u0131m \u0259sr bundan \u0259vv\u0259l yaz\u0131lm\u0131\u015f &#8220;Anket Anketov&#8221; adl\u0131 hekay\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259llifin inc\u0259 bir \u00fcsulla, yumorla, lakin k\u0259skinlikl\u0259 if\u015faya \u00e7\u0259kdiyi bir m\u0259s\u0259l\u0259 bu g\u00fcn\u00fcn oxucusu \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 maraql\u0131d\u0131r. Hamamlar trestin\u0259 r\u0259is t\u0259yin olunan Anketov i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc adamlardan min c\u00fcr &#8220;spravka&#8221;lar t\u0259l\u0259b edir. Az qala q\u0259bir evind\u0259 d\u0259 yoxlama aparmaq ist\u0259yir ki, g\u00f6rs\u00fcn i\u015f\u00e7inin babas\u0131 pin\u0259\u00e7i olub, yoxsa varl\u0131-karl\u0131?! Mir C\u0259lal\u0131n hekay\u0259l\u0259rind\u0259 avaml\u0131q, cahillik, nadanl\u0131q, yaramazl\u0131q m\u00fcnt\u0259z\u0259m t\u0259nqid edilib.<\/p>\n<p>Mirz\u0259 C\u0259lili &#8220;Yeni realist \u0259d\u0259bi m\u0259kt\u0259bin banisi&#8221;, \u018fbd\u00fcrr\u0259him b\u0259y Haqverdiyevi is\u0259 &#8220;Yeriy\u0259n Az\u0259rbaycan&#8221; adland\u0131ran Mir C\u0259lal \u00f6z\u00fc canl\u0131 \u0259d\u0259biyyat idi. Professor Qara Namazova m\u0259xsus fikirdir ki, Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llim sad\u0259 hekay\u0259l\u0259rd\u0259 sad\u0259 adamlar\u0131n dili il\u0259 gizli m\u0259tl\u0259bl\u0259r\u0259 toxunurdu. Onda Mirz\u0259 C\u0259lil\u0259 xas olan &#8220;adi \u0259hvalatlarda b\u00f6y\u00fck h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri&#8221; a\u00e7maq m\u0259har\u0259ti var idi.<\/p>\n<p>Mir C\u0259lal Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n klassikl\u0259rind\u0259n olan S\u0259m\u0259d Vur\u011fun v\u0259 t\u0259nqid\u00e7i Mehdi H\u00fcseynl\u0259 yax\u0131ndan dostluq edib. Bu bar\u0259d\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas-alim Firidun H\u00fcseynov \u00f6z xatir\u0259l\u0259rind\u0259 bel\u0259 yaz\u0131b: &#8220;Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llim m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n saf v\u0259 t\u0259miz bir insan idi. Tamah hissind\u0259n uzaq, az-\u00e7oxa qane olan, g\u00f6z\u00fc-k\u00f6nl\u00fc tox, t\u0259miz bir ziyal\u0131 idi. \u00d6z\u00fc d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 dey\u0259rdi ki, S\u0259m\u0259d Vur\u011fun m\u0259ni bir dost kimi sev\u0259rdi, t\u0259rifd\u0259n sonra zarafat el\u0259y\u0259rdi: &#8220;Mir C\u0259lal, s\u0259nin bir b\u00f6y\u00fck eyibin var, s\u0259n &#8220;sili\u015fkom paryado\u00e7n\u0131 adamsan&#8221;. \u018fdibi bir alim, \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas kimi ba\u015fqalar\u0131ndan f\u0259rql\u0259ndir\u0259n m\u00fch\u00fcm c\u0259h\u0259t t\u0259kc\u0259 elmi t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc deyil, h\u0259m d\u0259 z\u0259ngin m\u0259n\u0259viyyat\u0131 v\u0259 sad\u0259liyi idi&#8221;.<\/p>\n<p>G\u00f6z\u0259l v\u0259 n\u0259cib duy\u011fular\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rin sahibi olan yaz\u0131\u00e7\u0131 \u00f6z \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 insan\u0131 m\u0259n\u0259vi c\u0259h\u0259td\u0259n safla\u015fd\u0131ran, z\u0259nginl\u0259\u015fdir\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 el\u0259 m\u00f6vzulara m\u00fcraci\u0259t edirdi ki, onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda tarixin, d\u00f6vr\u00fcn, qurulu\u015fun b\u00fct\u00fcn r\u0259ngl\u0259ri \u00f6z \u0259ks-s\u0259das\u0131n\u0131 tap\u0131rd\u0131. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn sonunad\u0259k m\u00fcxt\u0259lif m\u00f6vzularda ki\u00e7ik v\u0259 lakonik hekay\u0259l\u0259r yazan Mir C\u0259lal Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda roman janr\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda da \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rib. &#8220;Diril\u0259n adam&#8221;, &#8220;Bir g\u0259ncin manifesti&#8221;, &#8220;Yolumuz hayanad\u0131r&#8221;, &#8220;A\u00e7\u0131q kitab&#8221;, &#8220;Ya\u015f\u0131dlar\u0131m&#8221;, &#8220;T\u0259z\u0259 s\u0259h\u0259r&#8221; adl\u0131 romanlar\u0131nda hekay\u0259l\u0259rin\u0259 m\u0259xsus\u00a0 m\u0259ziyy\u0259tl\u0259r \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131 bu fikird\u0259dirl\u0259r ki, o, \u00f6z romanlar\u0131nda tarixi hadis\u0259l\u0259ri realist boyalar, tipik obrazlar v\u0259 canl\u0131 h\u0259yati l\u00f6vh\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 verm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. Mir C\u0259lal\u0131n romanlar\u0131nda xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6t\u0259n \u0259srd\u0259ki m\u00fcbariz\u0259l\u0259rl\u0259 dolu h\u0259yat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00f6v m\u0259nz\u0259r\u0259si var.<\/p>\n<p>Mir C\u0259lal filologiya elml\u0259ri doktoru, professor idi. O, g\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas-alim kimi d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Klassik Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n m\u00fck\u0259mm\u0259l v\u0259 bacar\u0131ql\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131ndan biri idi. B\u0259dii \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 oldu\u011fu kimi, elmi \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u0259 Mir C\u0259lal ayd\u0131n m\u0259qs\u0259dli, milli t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u00fc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 kimi diqq\u0259t \u00e7\u0259kirdi. Mir C\u0259lal h\u0259qiq\u0259t\u0259n \u0259dib kimi d\u0259, alim kimi d\u0259 h\u0259yat\u0131n eni\u015fli-yoxu\u015flu yollar\u0131n\u0131 b\u00fcdr\u0259m\u0259d\u0259n m\u0259qs\u0259d ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ke\u00e7m\u0259yi bacar\u0131b. Bu ayd\u0131nl\u0131qdan da \u00e7ox talel\u0259r\u0259 i\u015f\u0131q d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>\u018fd\u0259biyyat\u015f\u00fcnas P\u0259nah X\u0259lilova m\u0259xsus fikirdir: &#8220;Alim Mir C\u0259lal Pa\u015fayevin elmi \u0259s\u0259rl\u0259rinin dili, \u00fcslubu \u00f6z q\u0259l\u0259m yolda\u015flar\u0131n\u0131n he\u00e7 birinin dilin\u0259, \u00fcslubuna ox\u015fam\u0131r. Onun \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 n\u0259 publisistika var, n\u0259 d\u0259 q\u0259libl\u0259nmi\u015f elmi terminli t\u0259dqiqat dili. O, elmi \u0259s\u0259rl\u0259rini yaz\u0131\u00e7\u0131 Mir C\u0259lal\u0131n q\u0259l\u0259mind\u0259ki y\u0131\u011fcaml\u0131q v\u0259 \u015firinlikl\u0259, amma d\u0259rin v\u0259 ax\u0131c\u0131 elmi m\u00fchakim\u0259 tutumu olan dill\u0259 yazard\u0131. Bu yaz\u0131 indi d\u0259 t\u0259kraredilm\u0259z \u00f6rn\u0259kdir&#8221;.<\/p>\n<p>1948-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Universitetinin professoru se\u00e7il\u0259n Mir C\u0259lal 1961-ci ild\u0259n \u00f6mr\u00fcn\u00fcn sonuna kimi bu ali m\u0259kt\u0259bin Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixi kafedras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Bizim n\u0259slin \u00e7oxuna d\u0259rs demi\u015f Mir C\u0259lal h\u0259r k\u0259sin \u00fcr\u0259yind\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m m\u00fc\u0259llim abid\u0259si yaratm\u0131\u015fd\u0131. B\u0259lk\u0259 d\u0259 bizim universitet h\u0259yat\u0131nda onun q\u0259d\u0259r qay\u011f\u0131ke\u015f, yum\u015faq t\u0259bi\u0259tli m\u00fc\u0259llimimiz olmam\u0131\u015fd\u0131. Kitablar\u0131n\u0131n ilk n\u00fcsx\u0259sini paylad\u0131\u011f\u0131 oxucular el\u0259 \u00f6z t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri olard\u0131. \u00d6mr\u00fcnd\u0259 bir d\u0259f\u0259 d\u0259 jurnal\u0131 yoxlamazd\u0131. Amma h\u0259r k\u0259sin n\u0259 i\u015fl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful oldu\u011funu d\u0259qiq bil\u0259rdi. Ham\u0131n\u0131n maddi v\u0259ziyy\u0259ti il\u0259 maraqlanard\u0131. Q\u0259lbi insanlara qar\u015f\u0131 m\u0259h\u0259bb\u0259t v\u0259 m\u0259rh\u0259m\u0259tl\u0259 dolu idi. T\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 he\u00e7 vaxt &#8220;kafi&#8221; yazmazd\u0131. \u00c7\u00fcnki o, t\u0259qa\u00fcdd\u0259n d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259rdi. Deyim ki, &#8220;\u0259la&#8221; almaq da \u00e7\u0259tin idi. Zarafat\u0131 \u00e7ox sev\u0259rdi. Yumorlu atmacalar\u0131 indiy\u0259 kimi \u00fcr\u0259kl\u0259r\u0259 xo\u015f ovqat yayan l\u0259tif\u0259y\u0259 \u00e7evrilirdi. B\u0259z\u0259n d\u0259rsin \u015firin yerind\u0259 ba\u015f\u0131 s\u00f6hb\u0259t\u0259 qar\u0131\u015fm\u0131\u015f t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r\u0259 dey\u0259rdi: &#8220;Ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n, biz siz\u0259 mane olmuruq ki?&#8221;<\/p>\n<p>Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llim biz\u0259 d\u0259rs dey\u0259nd\u0259 ya\u015f\u0131 70-\u0259 yax\u0131n idi. Amma ya\u015f\u0131dlar\u0131ndan \u00e7ox ah\u0131l g\u00f6r\u00fcn\u00fcrd\u00fc. H\u0259yat\u0131n a\u011fr\u0131-ac\u0131lar\u0131 onun varl\u0131\u011f\u0131na hopmu\u015fdu. Amma \u00e7\u00f6hr\u0259sind\u0259 q\u0259rib\u0259 bir m\u00fclayimlik vard\u0131. Adam\u0131 hey \u00f6z\u00fcn\u0259 \u00e7\u0259kirdi. Bu \u00fcnsiyy\u0259td\u0259 sanki \u00f6z do\u011fmanla \u00fczl\u0259\u015firdin. Ham\u0131ya \u0259ziz v\u0259 mehriban idi. M\u00fchazir\u0259 vaxt\u0131 is\u0259 &#8220;\u018fd\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n \u0259saslar\u0131&#8221; kitab\u0131n\u0131 az qala s\u0259tirb\u0259s\u0259tir \u0259zb\u0259r dey\u0259rdi. H\u0259r k\u0259si m\u00fc\u0259yy\u0259n r\u0259ngl\u0259rl\u0259, geyiml\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirib \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131. O d\u00f6vrd\u0259n bir q\u0259nir\u0259d\u0259n art\u0131q vaxt \u00f6tm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, indi d\u0259 h\u0259rd\u0259n qulaqlar\u0131ma Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llimin &#8220;q\u0131rm\u0131z\u0131 k\u00f6yn\u0259kli q\u0131z&#8221; ifad\u0259si s\u0259sl\u0259nm\u0259kd\u0259dir. Biliyimizd\u0259n, xasiyy\u0259timizd\u0259n, dolan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan, bir s\u00f6zl\u0259, b\u00fct\u00fcn t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin m\u0259i\u015f\u0259t qay\u011f\u0131lar\u0131ndan x\u0259b\u0259r tutma\u011f\u0131 vacib bil\u0259rdi. Yad\u0131mdad\u0131r, t\u0259l\u0259b\u0259 yolda\u015flar\u0131m\u0131zdan birinin v\u0259ziyy\u0259ti \u00e7ox a\u011f\u0131r idi. Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llim sinif n\u00fcmay\u0259nd\u0259si il\u0259 p\u00fcnhan s\u00f6hb\u0259t ed\u0259r\u0259k o t\u0259l\u0259b\u0259 q\u0131za \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 x\u0259b\u0259ri olmadan maddi k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Son d\u0259r\u0259c\u0259 h\u0259ssasl\u0131\u011f\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 onun k\u00f6m\u0259yin\u0259 \u00e7at\u0131rd\u0131. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin h\u0259r birini \u00fcz\u00fcnd\u0259n, g\u00f6z\u00fcnd\u0259n, h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259n, s\u0259sind\u0259n tan\u0131y\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llim h\u0259qiq\u0259t\u0259n \u00e7ox sad\u0259 v\u0259 geni\u015f\u00fcr\u0259kli bir insan idi. Xat\u0131rlanacaq bu \u0259hvalat onun b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fcn\u00fc \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n bir n\u00fcmun\u0259dir. M\u0259n\u0259 bir kurs i\u015fi vermi\u015fdil\u0259r: &#8220;Mir C\u0259lal\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda imperializmin t\u0259nqidi&#8221;. K\u00f6m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ona m\u00fcraci\u0259t ed\u0259nd\u0259 \u00e7ox t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndi. Eyn\u0259yini g\u00f6zl\u0259rind\u0259n \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k dedi: &#8220;S\u0259n jurnalistikada oxuyursan. Mir C\u0259laldan niy\u0259 kurs i\u015fi yaz\u0131rsan?&#8221; \u00d6z \u0259li il\u0259 m\u00f6vzuda bel\u0259 d\u00fcz\u0259li\u015f etdi: &#8220;Mirz\u0259 C\u0259lilin felyetonlar\u0131nda imperializmin t\u0259nqidi&#8221;. \u00dcst\u0259lik, m\u0259sl\u0259h\u0259t verdi, plan\u0131n da tutulmas\u0131nda k\u00f6m\u0259k etdi. Mir C\u0259lal bel\u0259 \u00fcr\u0259yin v\u0259 \u0259qid\u0259nin sahibi idi.<\/p>\n<p>1998-ci ild\u0259 \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 Mir C\u0259lal\u0131n anadan olmas\u0131n\u0131n 90 illiyi d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 qeyd edildi. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 onun h\u0259mkarlar\u0131n\u0131n, t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin, do\u011fmalar\u0131n\u0131n q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131qlar\u0131 yaz\u0131lardan ibar\u0259t xatir\u0259l\u0259r kitab\u0131 \u00e7apdan \u00e7\u0131xd\u0131. Yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n q\u0131z\u0131 \u018fdib\u0259 xan\u0131m\u0131n m\u0259n\u0259 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 h\u0259min kitab\u0131 v\u0259r\u0259ql\u0259dikc\u0259 m\u00fcxt\u0259lif xatir\u0259l\u0259rd\u0259n Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llimin i\u015f\u0131ql\u0131 obraz\u0131 boylan\u0131r. Unudulmaz alimin vaxtil\u0259 professor Firidun H\u00fcseynovla birg\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 &#8220;Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131 tarixi&#8221; kitab\u0131 2000-ci ild\u0259 \u0130stanbulda \u00e7ap edilmi\u015fdir. T\u00fcrkiy\u0259li oxucular bu kitab vasit\u0259sil\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n tarixini m\u00fck\u0259mm\u0259l \u00f6yr\u0259nm\u0259k imkan\u0131 qazan\u0131blar. \u00c7ox f\u0259r\u0259hli m\u0259qamd\u0131r ki, UNESCO-nun x\u0259tti il\u0259 g\u00f6rk\u0259mli Az\u0259rbaycan yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n 100 illik yubileyi geni\u015f miqyasda qeyd edildi. Bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 m\u0259ml\u0259k\u0259tin h\u0259r b\u00f6lg\u0259sind\u0259 Mir C\u0259lalla ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif yubiley t\u0259dbirl\u0259ri ke\u00e7irildi. Vaxtil\u0259 ya\u015fay\u0131b i\u015fl\u0259diyi G\u0259nc\u0259d\u0259, G\u0259d\u0259b\u0259yd\u0259, Bak\u0131da yaz\u0131\u00e7\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n muzeyl\u0259r a\u00e7\u0131ld\u0131, gu\u015f\u0259l\u0259r yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259bb\u0259ti q\u0259lbl\u0259rd\u0259 ya\u015fayan unudulmaz yaz\u0131\u00e7\u0131 v\u0259 pedaqoq Mir C\u0259lal Pa\u015fayev apreld\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdi. Bir pay\u0131z g\u00fcn\u00fcnd\u0259 &#8211; sentyabr\u0131n 28-d\u0259 d\u00fcnyaya v\u0259 can\u0131ndan art\u0131q sevdiyi do\u011fmalar\u0131na &#8220;\u0259lvida&#8221; dedi. Vaxtil\u0259 \u00fcr\u0259kl\u0259rd\u0259 yand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131raq yen\u0259 d\u0259 eyni \u015f\u00f6vql\u0259 alovlanmaqdad\u0131r. H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 el m\u0259h\u0259bb\u0259ti qazanan insanlar he\u00e7 vaxt unudulmurlar. Bu g\u00f6z\u0259l v\u0259 m\u00fcdrik insandan \u00e7ox yax\u015f\u0131l\u0131q, qeyri-adi himay\u0259darl\u0131q g\u00f6rm\u00fc\u015f Xalq \u015fairi N\u0259riman H\u0259s\u0259nzad\u0259 \u00f6z m\u00fc\u0259llimi haqq\u0131nda ehtiramla dan\u0131\u015f\u0131r: &#8220;Mir C\u0259lal m\u00fc\u0259llim h\u0259qiq\u0259t\u0259n pey\u011f\u0259mb\u0259r t\u0259bi\u0259tli insan idi. Xeyirxahl\u0131q onun qan\u0131nda, can\u0131nda idi&#8221;.<\/p>\n<p>Mir C\u0259lal bir nur \u00e7e\u015fm\u0259si idi. Bu \u00e7e\u015fm\u0259d\u0259n pay g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259r \u00e7ox olub. Sevinirik ki, biz \u00f6z sevimli m\u00fc\u0259llimimizd\u0259n bir \u00f6m\u00fcr manifestinin cizgil\u0259rini d\u0259rind\u0259n \u00f6yr\u0259n\u0259 bilmi\u015fik. Xalq \u015fairi S\u00fcleyman R\u00fcst\u0259min Mir C\u0259lal\u0131n 50 illik yubileyin\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u015feird\u0259 bel\u0259 bir misras\u0131 var: &#8220;Sad\u0259 \u00fcr\u0259kl\u0259rd\u0259 yand\u0131r\u0131b \u00e7\u0131raq, qazand\u0131n ell\u0259rin m\u0259h\u0259bb\u0259tini&#8221;. El m\u0259h\u0259bb\u0259ti qazananlar is\u0259 he\u00e7 vaxt unudulmurlar. Yarad\u0131c\u0131 insanlar bir d\u0259 ona g\u00f6r\u0259 xo\u015fb\u0259xtdirl\u0259r ki, onlar\u0131n yaratd\u0131qlar\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 ya\u015famaqda davam edir. \u018fd\u0259biyyat\u0131m\u0131z\u0131n bel\u0259 \u0259b\u0259di \u00f6m\u00fcr sahibl\u0259rind\u0259n olan Mir C\u0259lal bar\u0259sind\u0259 h\u0259r d\u0259f\u0259 yazd\u0131qca el\u0259 bil onunla yenid\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr v\u0259 s\u0259sini e\u015fidir\u0259m. M\u0259sl\u0259h\u0259t v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259ri h\u0259mi\u015f\u0259 m\u0259niml\u0259dir.<\/p>\n<p>R\u0259fimd\u0259 m\u0259n\u0259 ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 kitablar\u0131 tez-tez v\u0259r\u0259ql\u0259yir, yazd\u0131\u011f\u0131 sozl\u0259ri ehtiram v\u0259 f\u0259xrl\u0259 oxuyuram: &#8220;G\u0259l\u0259c\u0259yin\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcmid b\u0259sl\u0259diyimn t\u0259l\u0259b\u0259m Floraya&#8230;&#8221; H\u0259rd\u0259n \u00f6z\u00fcm\u00fc sor\u011fu-suala tuturam ki, m\u0259n bu etimad\u0131 do\u011frulda bildimmi? H\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 bizim n\u0259sil \u00e7ox xo\u015fb\u0259tdir ki, bizim Mir C\u0259lal kimi sad\u0259, m\u00fcdrik, xeyirxah m\u00fc\u0259llimimiz olub. Biz o d\u0259ryadan bir\u00a0 damlay\u0131q. El\u0259 bununla da f\u0259xr edir v\u0259 q\u00fcrurla deyirik ki, yax\u015f\u0131 c\u0259h\u0259tl\u0259rimiz\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u0259hz yuxar\u0131da adlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kdiyim m\u00fc\u0259lliml\u0259rimiz\u0259 borcluyuq. N\u0259 yax\u015f\u0131 ki, uca Yaradan\u0131m\u0131z m\u0259hz biz\u0259 d\u0259 bel\u0259 unudulmaz \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n d\u0259rs alma\u011f\u0131 qism\u0259t el\u0259di. Qazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fct\u00fcn u\u011furlara g\u00f6r\u0259 m\u0259hz onlara borcluyuq. Bel\u0259 t\u0259krars\u0131z \u00f6rn\u0259kl\u0259rd\u0259n olan Mir C\u0259lal Pa\u015fayev h\u0259mi\u015f\u0259 biziml\u0259dir. Onun taleyimizd\u0259 yand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u015f\u0131q h\u0259mi\u015f\u0259 yolumuza nur sa\u00e7\u0131r&#8230;<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Az\u0259rbaycan.media<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Flora X\u018fL\u0130LZAD\u018f Ali m\u0259kt\u0259b h\u0259yat\u0131n\u0131n \u00f6z qanunlar\u0131 var. N\u0259 h\u0259r m\u00fc\u0259llim t\u0259l\u0259b\u0259nin yad\u0131nda, n\u0259 d\u0259 h\u0259r t\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fc\u0259lliminin hafiz\u0259sind\u0259 qala bilir. Bizim n\u0259slin xo\u015fb\u0259xtliyidir ki, universitetd\u0259 oxudu\u011fumuz ill\u0259rd\u0259 \u00e7ox g\u00f6rk\u0259mli&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":53091,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,1],"tags":[],"class_list":["post-53090","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53090","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53090"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53090\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":53093,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/53090\/revisions\/53093"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/53091"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53090"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=53090"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=53090"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}