{"id":51655,"date":"2025-09-06T16:07:45","date_gmt":"2025-09-06T12:07:45","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=51655"},"modified":"2025-09-06T16:08:09","modified_gmt":"2025-09-06T12:08:09","slug":"qarpiz-z%c9%99h%c9%99rl%c9%99nm%c9%99l%c9%99rinin-s%c9%99b%c9%99bi-bu-hallara-diqq%c9%99t-edin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=51655","title":{"rendered":"Qarp\u0131z z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rinin s\u0259b\u0259bi &#8211; Bu hallara diqq\u0259t edin!"},"content":{"rendered":"<p>Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn sevil\u0259n meyv\u0259l\u0259rind\u0259n olan qarp\u0131z, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, h\u0259r zaman sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259siz olmur. Son d\u00f6vrl\u0259r bu meyv\u0259d\u0259n qaynaqlanan z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 insanlar aras\u0131nda ciddi narahatl\u0131q yarad\u0131b. \u018fsas probleml\u0259r is\u0259 m\u0259hsulun yeti\u015fdirilm\u0259, saxlanma v\u0259 sat\u0131\u015f m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 ortaya \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>Az\u0259rbaycan.media<\/strong><\/span> bildirir ki, m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 sa\u011flam qida t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131s\u0131 <strong>Asim V\u0259liyev Modern.az<\/strong>-a dan\u0131\u015fan zaman bildirib ki, qarp\u0131zdan z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 yay aylar\u0131nda daha \u00e7ox ba\u015f verir v\u0259 bu kimi qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rinin bir ne\u00e7\u0259 \u0259sas s\u0259b\u0259bi var:<\/p>\n<p>\u201c\u018fn \u00e7ox rast g\u0259lin\u0259n s\u0259b\u0259b kimy\u0259vi g\u00fcbr\u0259 v\u0259 pestisidl\u0259rd\u0259n normadan art\u0131q istifad\u0259 olunmas\u0131d\u0131r. B\u0259zi fermerl\u0259r m\u0259hsulu bazara daha tez \u00e7\u0131xarmaq v\u0259 iri g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn torpa\u011fa v\u0259 ya qarp\u0131z\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259r vururlar. Bu zaman qarp\u0131z\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 nitratlar\u0131n miqdar\u0131 normadan art\u0131q olur. \u0130nsan\u0131n orqanizmi bu q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k miqdarda nitrat\u0131 q\u0259bul ed\u0259 bilmir v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 \u00fcr\u0259kbulanma, qusma, qar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, hals\u0131zl\u0131q kimi z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 \u0259lam\u0259tl\u0259ri ortaya \u00e7\u0131x\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ekspert h\u0259m\u00e7inin vur\u011fulay\u0131b ki, ikinci \u0259sas m\u0259qam qarp\u0131z\u0131n yeti\u015fm\u0259 d\u00f6vr\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cNormalda qarp\u0131z\u0131n t\u0259bii yeti\u015fm\u0259 m\u00f6vs\u00fcm\u00fc iyul-avqust aylar\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r qarp\u0131z iyunun \u0259vv\u0259lind\u0259 v\u0259 ya \u00e7ox tez bazara \u00e7\u0131x\u0131rsa, diqq\u0259tli olmaq laz\u0131md\u0131r. Bel\u0259 qarp\u0131zlar\u0131n dad\u0131 da f\u0259rqli olur. \u00c7ox vaxt \u015firinliyind\u0259n \u00e7ox tur\u015fm\u0259z\u0259 v\u0259 dads\u0131z olur\u201d.<\/p>\n<p>Qida m\u00fct\u0259x\u0259ssisi onu da \u0259lav\u0259 edib ki, ba\u015fqa bir risk faktoru is\u0259 qarp\u0131z\u0131n saxlanma v\u0259 sat\u0131\u015f \u015f\u0259raitidir:<\/p>\n<p>\u201c\u00c7ox zaman bazarlarda v\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259 k\u0259narlar\u0131nda qarp\u0131zlar g\u00fcn\u00fcn alt\u0131nda saatlarla qal\u0131r. G\u00fcn\u0259\u015f \u015f\u00fcas\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k temperatur qarp\u0131z\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u0259sir edir. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 k\u0259silmi\u015f qarp\u0131z\u0131n a\u00e7\u0131q havada saxlanmas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Bel\u0259 halda h\u0259m mikroorqanizml\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r, h\u0259m d\u0259 m\u0259hsul tez xarab olur. Bel\u0259 olan halda qarp\u0131z\u0131 yedikd\u0259, z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 ehtimal\u0131 \u00e7ox olur\u201d.<\/p>\n<p><strong>A.V\u0259liyev onu da diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar qarp\u0131z se\u00e7\u0259rk\u0259n diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar:<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u00c7ox iri v\u0259 ya normadan art\u0131q parlaq g\u00f6r\u00fcn\u0259n qarp\u0131zlar \u015f\u00fcbh\u0259 do\u011furmal\u0131d\u0131r. Meyv\u0259nin qab\u0131\u011f\u0131 s\u0259rt, i\u00e7i is\u0259 t\u0259bii r\u0259ngd\u0259, a\u00e7\u0131q-ya\u015f\u0131l qab\u0131q, q\u0131rm\u0131z\u0131 v\u0259 ya \u00e7\u0259hray\u0131 \u0259tlikd\u0259 olmal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r k\u0259silmi\u015f qarp\u0131z\u0131n i\u00e7ind\u0259 sar\u0131mt\u0131l l\u0259k\u0259l\u0259r, lifl\u0259nm\u0259l\u0259r v\u0259 ya qeyri-t\u0259bii q\u0131rm\u0131z\u0131 r\u0259ng g\u00f6r\u00fcr\u00fcks\u0259, bu da nitrat\u0131n \u00e7oxlu\u011fundan x\u0259b\u0259r verir\u201d.<\/p>\n<p><strong>O eyni zamanda bildirib ki, qarp\u0131z\u0131 alark\u0259n yaln\u0131z b\u00fct\u00f6v \u015f\u0259kild\u0259 se\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cK\u0259silmi\u015f v\u0259 sellofanla \u00f6rt\u00fclm\u00fc\u015f qarp\u0131zlar t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. Onlar\u0131n gigiyenik \u015f\u0259raitd\u0259 saxlan\u0131l\u0131b-saxlan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Ev\u0259 g\u0259tirdikd\u0259n sonra is\u0259 qarp\u0131z m\u00fctl\u0259q yax\u015f\u0131ca yuyulmal\u0131, t\u0259miz b\u0131\u00e7aqla k\u0259silm\u0259lidir. Qal\u0131qlar\u0131 uzun m\u00fcdd\u0259t otaq temperaturunda saxlamaq olmaz. \u018fn yax\u015f\u0131 halda soyuducuda yerl\u0259\u015fdirilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>Yekun olaraq, \u0259sas t\u00f6vsiy\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, qarp\u0131z alark\u0259n m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn ortas\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259k laz\u0131md\u0131r. Y\u0259ni iyul-avqust aylar\u0131nda t\u0259bii yeti\u015fmi\u015f m\u0259hsullar\u0131 se\u00e7m\u0259k daha t\u0259hl\u00fck\u0259sizdir\u201d,- dey\u0259 A.V\u0259liyev qeyd edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn sevil\u0259n meyv\u0259l\u0259rind\u0259n olan qarp\u0131z, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, h\u0259r zaman sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259siz olmur. Son d\u00f6vrl\u0259r bu meyv\u0259d\u0259n qaynaqlanan z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131 insanlar aras\u0131nda ciddi narahatl\u0131q yarad\u0131b. \u018fsas probleml\u0259r is\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":51656,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[71],"tags":[],"class_list":["post-51655","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sosial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51655","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51655"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51655\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51659,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51655\/revisions\/51659"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/51656"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}