{"id":51344,"date":"2025-09-04T01:26:38","date_gmt":"2025-09-03T21:26:38","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=51344"},"modified":"2025-09-04T02:36:03","modified_gmt":"2025-09-03T22:36:03","slug":"r%c9%99fiq-z%c9%99ka-x%c9%99ndan-poeziyasinda-v%c9%99t%c9%99n-t%c9%99r%c9%99nnumu-fuad-bil%c9%99suvarli-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=51344","title":{"rendered":"R\u0259fiq Z\u0259ka\u00a0X\u0259ndan poeziyas\u0131nda V\u0259t\u0259n t\u0259r\u0259nn\u00fcm\u00fc&#8230;- Fuad Bil\u0259suvarl\u0131 yaz\u0131r"},"content":{"rendered":"<div class=\"tVu25\">\n<div class=\"nH\">\n<div class=\"nH\">\n<div class=\"nH aqk aql bkL\">\n<div class=\"nH bkK\">\n<div class=\"nH\">\n<div class=\"nH ar4 B\">\n<div class=\"aeI\">\n<div class=\"AO\">\n<div id=\":3\" class=\"Tm aeJ\">\n<div id=\":1\" class=\"aeF\">\n<div class=\"nH\">\n<div class=\"nH\" role=\"main\">\n<div class=\"nH g\">\n<div class=\"nH a98 iY\">\n<div class=\"nH\">\n<div class=\"aHU hx\">\n<div role=\"list\">\n<div class=\"h7 ie\" tabindex=\"-1\" role=\"listitem\" aria-expanded=\"true\">\n<div class=\"Bk\">\n<div class=\"G3 G2\">\n<div id=\":12m\">\n<div class=\"adn ads\" data-message-id=\"#msg-a:r-2459236775230556100\" data-legacy-message-id=\"1976966aa02dc01e\">\n<div class=\"gs\">\n<div class=\"\">\n<div id=\":12r\" class=\"ii gt\">\n<div id=\":12q\" class=\"a3s aiL \">\n<div dir=\"auto\">\n<p>Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131n\u0131n \u0259n parlaq simalar\u0131ndan biri olan R\u0259fiq Z\u0259ka X\u0259ndan \u00f6z poeziyas\u0131 il\u0259 t\u0259kc\u0259 s\u0259n\u0259t d\u00fcnyas\u0131n\u0131 deyil, b\u00fct\u00f6v bir n\u0259sli ruh\u0259n silk\u0259l\u0259y\u0259n, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n v\u0259 V\u0259t\u0259n sevgisi il\u0259 yo\u011furan bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir<br \/>\nOnun &#8220;Az\u0259rbaycan cahand\u0131r&#8221; adl\u0131 n\u0259fis t\u0259rtibatl\u0131 \u015feirl\u0259r toplusu il\u0259 tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131m m\u0259n\u0259 bu poetik dahi bar\u0259d\u0259 daha geni\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 imkan verdi.<\/p>\n<p>Bu kitab, &#8220;M\u00fct\u0259rcim&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr olunmu\u015f v\u0259 \u015fairin 70 illik yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. T\u0259rtibat\u00e7\u0131s\u0131, g\u00f6rk\u0259mli filoloq, alim v\u0259 \u015fairin q\u0131z\u0131 Aydan X\u0259ndan, atas\u0131n\u0131n poetik irsini sev\u0259nl\u0259r\u0259 t\u0259qdim ed\u0259r\u0259k, onu oxuculara daha yax\u0131n etmi\u015fdir. \u018fs\u0259r Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u00f6hf\u0259dir.<\/p>\n<p>R\u0259fiq Z\u0259ka X\u0259ndan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131na, ana dilin\u0259, mill\u0259tin\u0259 sonsuz bir ehtiramla yo\u011frulub. \u015eeirl\u0259rind\u0259 poetik ax\u0131c\u0131l\u0131q, ruhi g\u00fcc, lirik \u00e7\u0131l\u011f\u0131nl\u0131q v\u0259 fikri d\u0259rinlik \u0259ks olunur. \u018fd\u0259bi t\u0259nqidin yarad\u0131c\u0131lar\u0131ndan biri olan C\u0259f\u0259r X\u0259ndan\u0131n ail\u0259sind\u0259 p\u0259rvazlanm\u0131\u015f R\u0259fiq Z\u0259ka X\u0259ndan, s\u00f6z\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131nda, poeziyaya n\u0259f\u0259s ver\u0259n, onu \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 tamamlayan bir s\u0259n\u0259tkar olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Bu kitabda yer alan V\u0259t\u0259n, torpaq, sevgi haqq\u0131nda \u015feirl\u0259rin h\u0259r misras\u0131 Az\u0259rbaycan ruhunu ya\u015fad\u0131r. X\u0259ndan\u0131n s\u0259tirl\u0259ri oxucuya bir ba\u015fa s\u0259mimiyy\u0259tl\u0259, milli kimlikl\u0259 v\u0259 azadl\u0131q e\u015fqi il\u0259 toxunur. Onun poeziyas\u0131 ancaq oxunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, d\u0259rk edilm\u0259k, ya\u015fanmaq v\u0259 hiss edilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/aia.az\/uploads\/posts\/2025-06\/img-20250613-wa0002.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>R\u0259fiq Z\u0259ka X\u0259ndan, sad\u0259c\u0259 bir \u015fair deyil\u2014o, xalq\u0131n s\u00f6z\u00fcd\u00fcr, V\u0259t\u0259nin s\u0259si v\u0259 tarixin \u00f6z\u00fcd\u00fcr. \u015eeirl\u0259rind\u0259 &#8220;Haqq, iman v\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik&#8221; fikirl\u0259ri \u00f6n planda dayan\u0131r. Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131nda milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin, azadl\u0131q ruhunun v\u0259 torpa\u011fa ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u0259n g\u00f6z\u0259l n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biri onun poetik irsidir.<\/p>\n<p>Onun s\u0259tirl\u0259ri biz\u0259 bir h\u0259qiq\u0259ti anlad\u0131r:<br \/>\nV\u0259t\u0259n sad\u0259c\u0259 fiziki bir m\u0259kan yox, \u015fairin ruhunda ya\u015fayan, misralarla v\u0259 s\u00f6zl\u0259rl\u0259 \u0259b\u0259dil\u0259\u015f\u0259n bir m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259mlikdir.<\/p>\n<p>Unudulmaz s\u00f6z ustas\u0131, d\u0259rin m\u0259nal\u0131 misralar\u0131 il\u0259 yadda\u015flara h\u0259kk olunan R\u0259fiq Z\u0259ka X\u0259ndan yaln\u0131z bir \u015fair deyildi \u2013 o, eyni zamanda z\u0259kan\u0131n, m\u0259n\u0259vi g\u00fcc\u00fcn, milli \u015f\u00fcurun v\u0259 \u0259d\u0259bi m\u0259suliyy\u0259tin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 idi.<\/p>\n<p>Onun &#8220;Az\u0259rbaycan cahand\u0131r&#8221; adl\u0131 \u015feirl\u0259r toplusu m\u0259n\u0259 g\u00f6st\u0259rdi ki, poeziya t\u0259kc\u0259 fikrin b\u0259dii ifad\u0259si yox, h\u0259m d\u0259 v\u0259t\u0259n sevgisinin, tarixi yadda\u015f\u0131n v\u0259 milli kimliyin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Kitab\u0131n h\u0259r misras\u0131nda bir xalq\u0131n ruhu, bir yurdun n\u0259f\u0259si hiss olunur.<\/p>\n<p>\u018fb\u0259s yer\u0259 deyil ki, \u015fair \u00f6z\u00fc d\u0259 &#8220;Z\u0259ka&#8221; t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fcn\u00fc da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Bu sad\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u0259n s\u00f6z\u00fcn arxas\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 d\u0259rinliyi, poetik bax\u0131\u015f v\u0259 ideya m\u00fcdrikliyi dayan\u0131r. O, s\u0259n\u0259t\u0259 s\u0131ravi yana\u015fmayan bir yarad\u0131c\u0131 idi; onun \u00fc\u00e7\u00fcn poeziya sad\u0259c\u0259 bir forma yox, h\u0259m d\u0259 bir m\u00f6vqeyin, \u0259qid\u0259nin ifad\u0259si idi:<\/p>\n<p>\u0130stedad al\u0131n\u0131b sat\u0131lan deyil,<br \/>\nS\u0259n\u0259t al\u0131\u015f-veri\u015f meydan\u0131 deyil.<\/p>\n<p>Bu misralar, \u015fairin s\u0259n\u0259t\u0259 m\u00fcnasib\u0259tini a\u00e7\u0131q-a\u015fkar ortaya qoyur. O, poeziyan\u0131 m\u00fcq\u0259dd\u0259s bir missiya, \u00f6z xalq\u0131na xidm\u0259t vasit\u0259si kimi q\u0259bul edirdi.<\/p>\n<p>R\u0259fiq Z\u0259ka \u2013 klassik v\u0259 m\u00fcasir poeziyan\u0131n k\u00f6rp\u00fcs\u00fc<br \/>\nOnun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda h\u0259m heca, h\u0259m d\u0259 \u0259ruz v\u0259zni il\u0259 yaz\u0131lm\u0131\u015f \u015feirl\u0259r yer al\u0131r. Bu, onun \u015feir formas\u0131na deyil, fikrin g\u00fcc\u00fcn\u0259 v\u0259 b\u0259dii d\u0259y\u0259r\u0259 \u00f6n\u0259m verdiyini g\u00f6st\u0259rir. \u018fr\u0259b, fars v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 t\u00fcrkc\u0259sin\u0259 d\u0259rind\u0259n b\u0259l\u0259d olan \u015fair, bu z\u0259ngin dil bilikl\u0259rini poetik arsenal\u0131na \u00e7evirm\u0259yi bacarm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>60 illik q\u0131sa, lakin m\u0259hsuldar \u00f6mr\u00fc \u0259rzind\u0259 30-dan \u00e7ox kitab n\u0259\u015fr edilmi\u015f, \u0259s\u0259rl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif dill\u0259r\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 olunmu\u015fdu. Onun z\u0259hm\u0259ti v\u0259 s\u0259n\u0259t\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259 layiqinc\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015f, &#8220;Az\u0259rbaycan\u0131n \u018fm\u0259kdar \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t xadimi&#8221; f\u0259xri ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t M\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>\u015eeirl\u0259rind\u0259 V\u0259t\u0259n s\u0259si, torpaq \u0259tri var<br \/>\nTopluda yer alan \u015feirl\u0259rin ruhunu V\u0259t\u0259n, yurd, torpaq kimi m\u00fcq\u0259dd\u0259s anlay\u0131\u015flar formala\u015fd\u0131r\u0131r. Bu poetik t\u0259r\u0259nn\u00fcm t\u0259sad\u00fcfi deyil \u2013 \u00e7\u00fcnki R\u0259fiq Z\u0259ka X\u0259ndan\u0131n poetik n\u0259f\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n n\u0259f\u0259sidir.<\/p>\n<p>Onun s\u0259tirl\u0259rind\u0259 V\u0259t\u0259n sevgisi uca bir da\u011f kimi ucal\u0131r, xalq\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 il\u0259 qaynay\u0131b-qar\u0131\u015f\u0131r. O, V\u0259t\u0259ni yaln\u0131z bir co\u011frafi m\u0259kan kimi yox, ruhun s\u0131\u011f\u0131naca\u011f\u0131, yadda\u015f\u0131n m\u0259b\u0259di kimi t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirir.<\/p>\n<p>\u018fsl s\u0259n\u0259tkar kimi, mill\u0259tin hissl\u0259rini dil\u0259 g\u0259tirm\u0259k, onu s\u00f6zl\u0259 ya\u015fatmaq onun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n ali v\u0259zif\u0259 idi.<\/p>\n<p>R\u0259fiq Z\u0259ka X\u0259ndan \u00f6z poeziyas\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131 h\u0259m co\u011frafi m\u0259kan, h\u0259m d\u0259 m\u0259n\u0259vi b\u00fct\u00f6vl\u00fck kimi t\u0259r\u0259nn\u00fcm edir. Onun s\u0259tirl\u0259rind\u0259 V\u0259t\u0259n sad\u0259c\u0259 do\u011fulub b\u00f6y\u00fcd\u00fcy\u00fc torpaq deyil, ruhun s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131, xalq\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas daya\u011f\u0131d\u0131r. \u015eair son n\u0259f\u0259sin\u0259d\u0259k bu sevgiy\u0259 sadiq qal\u0131r:<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan, can vermi\u015fik ad\u0131na,<br \/>\nCan\u0131m\u0131zd\u0131r ad\u0131ndak\u0131 can s\u0259nin.<\/p>\n<p>\u015eairin poeziyas\u0131 yaln\u0131z bir duy\u011funun ifad\u0259si deyil, tarixi v\u0259 milli kimliy\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n b\u0259dii manifestidir. O, &#8220;B\u00f6y\u00fck xalq\u0131m&#8221; adl\u0131 \u015feirind\u0259 V\u0259t\u0259n u\u011frunda can ver\u0259nl\u0259ri, torpaq u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparanlar\u0131 ucald\u0131r:<\/p>\n<p>Var olsun onun varl\u0131\u011f\u0131na qurban olanlar,<br \/>\nVar olsun Az\u0259rbaycana candan vurulanlar.<\/p>\n<p>Bu misralar onun poeziyas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u00fctunlar\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir: xalq\u0131na inam, torpa\u011fa ba\u011fl\u0131l\u0131q v\u0259 f\u0259dakarl\u0131q. R\u0259fiq Z\u0259ka \u00f6z \u015feir d\u00fcnyas\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131 yaln\u0131z g\u00f6z\u0259llikl\u0259rin t\u0259sviri il\u0259 deyil, onun u\u011frunda m\u00fccadil\u0259 ed\u0259n insanlar\u0131n \u0259zmi v\u0259 q\u0259tiyy\u0259ti il\u0259 t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u2014cahan\u0131n nuru<br \/>\n\u015eairin &#8220;Az\u0259rbaycan cahand\u0131r&#8221; adl\u0131 \u015feiri kitab\u0131n ad\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdir. Bu misralarda V\u0259t\u0259n sevgisi daha poetik bir \u00e7alarla ifad\u0259 olunur:<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan g\u00f6z\u00fcmd\u0259, k\u00f6nl\u00fcmd\u0259 bir cahand\u0131r,<br \/>\nCahana d\u0259yi\u015fm\u0259r\u0259m bu nurlu cahan\u0131m\u0131.<\/p>\n<p>Burada Az\u0259rbaycan\u0131n yaln\u0131z bir d\u00f6vl\u0259t, bir ideya, bir q\u0259lb nuru oldu\u011fu vur\u011fulan\u0131r.<br \/>\n\u015eair bu m\u0259qam\u0131 poetik simvolizm vasit\u0259sil\u0259 d\u0259rinl\u0259\u015fdirir. Az\u0259rbaycan onun \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcnya i\u00e7ind\u0259 d\u00fcnyad\u0131r, m\u00fcq\u0259dd\u0259slikdir, d\u0259yi\u015film\u0259zdir.<\/p>\n<p>\u015eairin misralar\u0131nda V\u0259t\u0259n sevgisi t\u0259kc\u0259 nostalgiya v\u0259 duy\u011fusall\u0131q deyil, eyni zamanda milli kimlik v\u0259 varl\u0131\u011f\u0131n ayr\u0131lmaz hiss\u0259sidir. Onun s\u0259tirl\u0259ri q\u0259lb\u0259 hopur, insan\u0131 daha saf duy\u011fulara s\u00f6vq edir. Ona g\u00f6r\u0259 ki, bu sevgi \u00f6t\u0259ri deyil, ya\u015fant\u0131d\u0131r:<\/p>\n<p>Yurdun havas\u0131ndan ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u0259rs\u0259m,<br \/>\n\u00c7\u0259tin ki, ba\u015f\u0131ma hava g\u0259lm\u0259sin.<\/p>\n<p>Bu misralarda V\u0259t\u0259nin insan\u0131n taleyind\u0259 oynad\u0131\u011f\u0131 m\u00fch\u00fcm rolu \u0259ks etdirdiyi hiss olunur. Poeziya t\u0259kc\u0259 s\u00f6zl\u0259rin d\u00fcz\u00fcl\u00fc\u015f\u00fc deyil, hissl\u0259rin s\u0259si, ruhun \u015fifr\u0259si, varl\u0131\u011f\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fcifad\u0259sidir.<\/p>\n<p>R\u0259fiq Z\u0259kan\u0131n poeziyas\u0131 bizi t\u0259kc\u0259 V\u0259t\u0259n haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 yox, ona ba\u011fl\u0131 olma\u011fa, onu ya\u015fama\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Misralar\u0131nda s\u00f6z\u00fcn g\u00fcc\u00fc, fikrin d\u0259rinliyi v\u0259 milli ruh ah\u0259ngl\u0259 birl\u0259\u015fir, oxucunu \u00f6z do\u011fma torpa\u011f\u0131n\u0131 daha da sevm\u0259y\u0259, d\u0259rk etm\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259ldir.<\/p>\n<p>R\u0259fiq Z\u0259ka qaynar t\u0259bi\u0259tli, duy\u011fular\u0131n\u0131 s\u0259rb\u0259st ifad\u0259 ed\u0259n, \u00e7\u0131l\u011f\u0131nl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 poeziyas\u0131na g\u00fcc ver\u0259n bir s\u0259n\u0259tkar idi. Onun poetik d\u00fcnyas\u0131 yaln\u0131z sevgi v\u0259 V\u0259t\u0259n m\u00f6vzular\u0131na s\u0131\u011fm\u0131r\u2014\u015fair \u00f6z\u00fcnd\u0259n \u0259vv\u0259l g\u0259l\u0259n ustad s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n miras\u0131n\u0131 ya\u015fatmaq missiyas\u0131n\u0131.da \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n<p>Bu bax\u0131mdan Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiq onun \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259kc\u0259 bir klassik deyil, bir poeziya zirv\u0259si, alovlu ruhun simvolu idi. \u015eair, M\u00fc\u015ffiq\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 \u015feirl\u0259rd\u0259 onu sad\u0259c\u0259 t\u0259rifl\u0259m\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nmir, h\u0259m d\u0259 onun nakam taleyin\u0259, ruh\u0259n azad olan \u015fairin \u0259b\u0259dilik qazanan yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na \u00f6z \u015f\u0259xsi m\u00fcnasib\u0259tini ifad\u0259 edir:<\/p>\n<p>Hans\u0131 bir \u015fairimiz gets\u0259 idi s\u0259n ya\u015fda,<br \/>\nBu q\u0259d\u0259r canl\u0131 qalard\u0131 bu q\u0259d\u0259r yadda\u015fda.<br \/>\nS\u0259nd\u0259 s\u0259nd\u0259n i\u00e7\u0259ri bir ba\u015fqa al\u0259m vard\u0131,<br \/>\nAyla, ulduzla, g\u00fcn\u0259\u015fl\u0259 yana\u015f\u0131 parlard\u0131.<\/p>\n<p>Bu misralarda M\u00fc\u015ffiqin yaln\u0131z bir \u015fair kimi yox, b\u00fct\u00f6v bir al\u0259m kimi qavrand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Onun i\u015f\u0131ql\u0131 poetik d\u00fcnyas\u0131, xalq\u0131 il\u0259 birg\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sevgi v\u0259 nisgil\u2014b\u00fct\u00fcn bunlar R\u0259fiq Z\u0259kan\u0131n bax\u0131\u015f\u0131nda M\u00fc\u015ffiqi \u0259b\u0259di ed\u0259n amill\u0259rdir.<\/p>\n<p>R\u0259fiq Z\u0259ka Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiq\u0259 olan sevgisini poetik bir etirafla a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 bildirir. O, yaln\u0131z M\u00fc\u015ffiqi t\u0259qdir etmir, h\u0259m d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc onun ideallar\u0131na ba\u011flay\u0131r:<\/p>\n<p>M\u00fc\u015ffiq\u0259 m\u0259nim q\u0259d\u0259r kim a\u015fiq,<br \/>\nUstad\u0131m olub alovlu M\u00fc\u015ffiq!<\/p>\n<p>Burada &#8220;M\u00fc\u015ffiq\u0259 m\u0259nim q\u0259d\u0259r kim a\u015fiq&#8221; misras\u0131 x\u00fcsusi vur\u011fulanmal\u0131d\u0131r. \u015eair \u00f6z sevgisini dig\u0259r poeziya bilicil\u0259rind\u0259n f\u0259rqli olaraq, daha d\u0259rin v\u0259 s\u0259mimi hiss etdiyini bildirir. Bu, t\u0259kc\u0259 s\u0259n\u0259t\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q yox, h\u0259m d\u0259 poetik bir andd\u0131r\u2014R\u0259fiq Z\u0259ka ustad\u0131n\u0131n yoluna sadiq qalan \u015fairl\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>R\u0259fiq Z\u0259kan\u0131n poeziyas\u0131nda ail\u0259y\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q x\u00fcsusi yer tutur. O, atas\u0131na, anas\u0131na, \u00f6vladlar\u0131na h\u0259sr etdiyi \u015feirl\u0259rd\u0259 yaln\u0131z \u015f\u0259xsi duy\u011fular\u0131n\u0131 deyil, s\u0259n\u0259tkar\u0131n insan kimi m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rini d\u0259 a\u00e7\u0131r. O\u011flu X\u0259ndana, q\u0131z\u0131 Aydana ithaf olunmu\u015f misralarda atal\u0131q sevgisi il\u0259 poeziyan\u0131n birl\u0259\u015fdiyi bir istilik var.<\/p>\n<p>\u015eairin atas\u0131, C\u0259f\u0259r X\u0259ndan, B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f, d\u00f6y\u00fc\u015f meydan\u0131n\u0131n ke\u015fm\u0259ke\u015fl\u0259rini ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131. R\u0259fiq Z\u0259ka atas\u0131n\u0131n m\u00fcbariz h\u0259yat yolunu b\u0259dii obrazlarla t\u0259svir etmi\u015f, onun q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015feird\u0259 \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirmi\u015fdir. Bu misralar tarix v\u0259 ail\u0259 sevgisinin birl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 poetik bir n\u00fcmun\u0259dir:<\/p>\n<p>Vuru\u015fdu, \u00e7\u0131rp\u0131\u015fd\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qar\u015f\u0131,<br \/>\nBir g\u00fcn dal\u011faland\u0131 Q\u0259l\u0259b\u0259 mar\u015f\u0131.<br \/>\n&#8230; D\u00f6n\u00fcb bir heyk\u0259l\u0259 bu ild\u00f6n\u00fcm\u00fcnd\u0259,<br \/>\nMayor C\u0259f\u0259r X\u0259ndan durur \u00f6n\u00fcmd\u0259!<\/p>\n<p>Burada &#8220;Mayor C\u0259f\u0259r X\u0259ndan durur \u00f6n\u00fcmd\u0259&#8221; misras\u0131 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm bir poetik t\u0259svir yarad\u0131r. \u015eair atas\u0131n\u0131n tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259t\u0259 \u00e7evrildiyini, onun m\u00fcbariz ruhunun bir heyk\u0259ld\u0259 \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdiyini vur\u011fulay\u0131r. Bu, yaln\u0131z \u015f\u0259xsi duy\u011fular deyil, eyni zamanda V\u0259t\u0259n u\u011frunda d\u00f6y\u00fc\u015f\u0259nl\u0259rin b\u00f6y\u00fck r\u0259mzidir.<\/p>\n<p>R\u0259fiq Z\u0259ka s\u0259n\u0259tini yaln\u0131z \u00f6z \u015f\u0259xsi yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmay\u0131b\u2014o, poeziyas\u0131nda h\u0259m milli ruhu, h\u0259m d\u0259 \u015f\u0259xsi duy\u011fular\u0131 bir araya g\u0259tir\u0259r\u0259k g\u00fccl\u00fc poetik ifad\u0259 yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Onun \u015feirl\u0259rind\u0259 V\u0259t\u0259n sevgisi, ustadlara h\u00f6rm\u0259t, ail\u0259y\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q v\u0259 tarixin canl\u0131 \u015fahidl\u0259ri bir araya g\u0259lir. Bu da onu Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131n\u0131n \u0259n duy\u011fusal v\u0259 g\u00fccl\u00fc \u015fairl\u0259rind\u0259n biri edir.<\/p>\n<p>R\u0259fiq Z\u0259ka X\u0259ndan t\u0259kc\u0259 bir \u015fair deyildi\u2014o, \u00f6z \u015feirl\u0259ri il\u0259 zaman\u0131n q\u0259lbind\u0259 ya\u015fayan bir sima idi.<\/p>\n<p>R\u0259fiq Z\u0259ka X\u0259ndan\u0131n poeziyas\u0131 yaln\u0131z V\u0259t\u0259n\u0259, torpa\u011fa olan sevgini deyil, h\u0259m d\u0259 ail\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015f\u0259xsi hissl\u0259rin d\u0259rinliyini b\u0259nz\u0259rsiz misralarla \u0259ks etdirir. O, t\u0259kc\u0259 xalq\u0131n\u0131n \u015fairi yox, h\u0259m d\u0259 h\u0259yat\u0131n i\u00e7ind\u0259n ke\u00e7\u0259n duy\u011fular\u0131n \u0259ks-s\u0259das\u0131n\u0131 poeziyaya \u00e7evir\u0259n bir s\u0259n\u0259tkar idi.<\/p>\n<p>Anaya olan s\u00f6nm\u0259z sevgi v\u0259 ayr\u0131l\u0131q ac\u0131s\u0131<br \/>\n\u015eairin anas\u0131n\u0131n itkisin\u0259 h\u0259sr etdiyi \u015feir onun duy\u011fular\u0131n\u0131n \u0259n sars\u0131d\u0131c\u0131 n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biridir. Burada o\u011ful k\u0259d\u0259ri, \u00f6vlad yan\u011f\u0131s\u0131 d\u0259rin bir ah\u0259ngl\u0259 misralara hopur.<\/p>\n<p>Ey Z\u0259ka, x\u0259zan\u0131n yaman g\u00f6r\u00fcn\u00fcr,<br \/>\nS\u0259nin\u00e7\u00fcn d\u0259rd imi\u015f d\u0259rman g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<br \/>\nHayana bax\u0131rsan duman g\u00f6r\u00fcn\u00fcr,<br \/>\nAtan yadigar\u0131 anan g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr!..<\/p>\n<p>Buradak\u0131 &#8220;Atan yadigar\u0131 anan g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr&#8221; misras\u0131 itkinin t\u0259kc\u0259 fiziki yoxluq olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir ail\u0259 miras\u0131n\u0131n bo\u015flu\u011fa \u00e7evrildiyini g\u00f6st\u0259rir. Poeziyada bu c\u00fcr k\u0259d\u0259r, yaln\u0131z insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131ndan do\u011fan sars\u0131nt\u0131larla yaran\u0131r v\u0259 R\u0259fiq Z\u0259kan\u0131n duy\u011fular\u0131n\u0131 b\u00fct\u00f6v ifad\u0259 edir.<\/p>\n<p>\u015eairin o\u011flu X\u0259ndana h\u0259sr etdiyi \u015feirl\u0259r t\u0259kc\u0259 valideyn m\u0259h\u0259bb\u0259tini deyil, h\u0259m d\u0259 atal\u0131q hikm\u0259tini \u00f6z\u00fcnd\u0259 da\u015f\u0131y\u0131r. O, b\u0259xtin, taleyin, ad\u0131n da\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n mahiyy\u0259tini bu misralarla a\u00e7\u0131r:<\/p>\n<p>M\u0259n s\u0259n\u0259 atam\u0131n ad\u0131n\u0131 verdim,<br \/>\nB\u0259xtini s\u0259n \u00f6z\u00fcn qazanmal\u0131san.<\/p>\n<p>Burada ad\u0131n miras oldu\u011fu, lakin u\u011furun \u015f\u0259xsi m\u00fcbariz\u0259 t\u0259l\u0259b etdiyi vur\u011fulan\u0131r. R\u0259fiq Z\u0259ka atal\u0131q m\u0259sl\u0259h\u0259tini poetik ifad\u0259 il\u0259 X\u0259ndana \u00f6t\u00fcr\u00fcr\u2014bir h\u0259yat d\u0259rsi, bir m\u00fcq\u0259dd\u0259s v\u0259siyy\u0259t.<\/p>\n<p>Onun ata kimi verdiyi ba\u015fqa bir v\u0259siyy\u0259t is\u0259 daha d\u0259rindir:<\/p>\n<p>O\u011ful o ki, m\u0259n d\u00fcnyadan ged\u0259nd\u0259,<br \/>\nBu torpaqda qals\u0131n izim, X\u0259ndan\u0131m!<\/p>\n<p>Buradak\u0131 &#8220;Bu torpaqda qals\u0131n izim&#8221;ifad\u0259si sad\u0259 bir ata-o\u011ful m\u00fcnasib\u0259tind\u0259n daha b\u00f6y\u00fck anlam da\u015f\u0131y\u0131r\u2014\u015fair \u00f6z ad\u0131n\u0131n, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, \u015feirl\u0259rinin o\u011flunun yolu il\u0259 davam etm\u0259sini dil\u0259yir. Bu, eyni zamanda b\u0259dii miras\u0131n, \u015fairliyin v\u0259 duy\u011fusal g\u00fcc\u00fcn qorunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 poetik bir \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Aydan\u0131n d\u00fcnyaya g\u0259li\u015find\u0259ki ata sevinci<br \/>\nR\u0259fiq Z\u0259ka q\u0131z\u0131 Aydana olan sevgisini v\u0259 onun ad\u0131n\u0131 bir poetik r\u0259mz\u0259 \u00e7evirdiyini \u015feirl\u0259ri il\u0259 \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirir. Burada ata sevgisi daha y\u00fcng\u00fcl, daha \u00fcmidverici v\u0259 i\u015f\u0131ql\u0131 tonla verilir:<\/p>\n<p>San\u0131ram aylan\u0131r Aydan\u0131m m\u0259nim,<br \/>\nM\u0259nim\u00e7\u00fcn boylan\u0131r Aydan\u0131m m\u0259nim.<br \/>\nS\u0259nin dan yerimi yerin, Aydan\u0131m?<br \/>\nAtana ay kimi g\u00f6r\u00fcn, Aydan\u0131m!<\/p>\n<p>Burada &#8220;Atana ay kimi g\u00f6r\u00fcn&#8221; ifad\u0259si x\u00fcsusi bir b\u0259dii obraz yarad\u0131r\u2014q\u0131z\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ata \u00fc\u00e7\u00fcn bir nur, bir b\u0259\u015f\u0259ri i\u015f\u0131qd\u0131r. Aydan yaln\u0131z \u015fairin \u00f6vlad\u0131 kimi yox, onun i\u015f\u0131ql\u0131 duy\u011fular\u0131n\u0131n t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fc kimi t\u0259qdim olunur.<\/p>\n<p>R\u0259fiq Z\u0259ka yaln\u0131z b\u00f6y\u00fck m\u00f6vzular\u0131n deyil, \u0259n inc\u0259 duy\u011fular\u0131n da \u015fairi idi. Onun ail\u0259sin\u0259 olan sevgisi, itki a\u011fr\u0131lar\u0131, ata hikm\u0259ti misralar\u0131nda el\u0259 t\u0259svir olunur ki, bunlar t\u0259kc\u0259 \u015fairin \u015f\u0259xsi duy\u011fular\u0131 yox, h\u0259r bir oxucunun \u00f6z h\u0259yat\u0131nda hiss ed\u0259c\u0259yi insani sars\u0131nt\u0131lar kimi anla\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Poeziyada h\u0259qiq\u0259t bu c\u00fcr yaran\u0131r\u2014.s\u00f6zl\u0259r sad\u0259c\u0259 yaz\u0131 deyil, duy\u011fular\u0131n ya\u015fanmas\u0131d\u0131r<\/p>\n<p>Bu toplu, h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259, R\u0259fiq Z\u0259ka X\u0259ndan\u0131n \u0259d\u0259biyyata v\u0259 milli ruhumuza b\u0259x\u015f etdiyi d\u0259rin poetik irsin \u0259n g\u00f6z\u0259l da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131ndan biridir. \u015eairin xatir\u0259sin\u0259 ucald\u0131lm\u0131\u015f bu poetik abid\u0259, onun s\u0259n\u0259t d\u00fcnyas\u0131n\u0131 yenid\u0259n k\u0259\u015ff etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn misilsiz f\u00fcrs\u0259t yarad\u0131r. Onun \u015feirl\u0259rini v\u0259r\u0259ql\u0259dikc\u0259, h\u0259r misrada \u00f6z\u00fc il\u0259, ruhu il\u0259, s\u00f6z\u00fcn g\u00fcc\u00fc il\u0259 bir daha tan\u0131\u015f oluruq.<\/p>\n<p>\u015eairin \u00f6z s\u00f6zl\u0259ri onun poeziyas\u0131n\u0131n mahiyy\u0259tini a\u00e7\u0131r:<\/p>\n<p>S\u0259simi e\u015fitm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn,<br \/>\n\u015eeirl\u0259rimi oxuyun.<\/p>\n<p>Bu sad\u0259, lakin g\u00fccl\u00fc ifad\u0259 \u015fairin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rd\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, onun misralar\u0131n i\u00e7ind\u0259 \u00f6lm\u0259zliy\u0259 qovu\u015fdu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. R\u0259fiq Z\u0259ka \u00f6z s\u0259sini yazd\u0131\u011f\u0131 h\u0259r \u015feird\u0259 \u0259b\u0259dil\u0259\u015fdirir. O, bir \u015fair kimi s\u0259si k\u0259sildiyi anda bel\u0259, misralar\u0131 il\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa davam edir.<\/p>\n<p>R\u0259fiq Z\u0259kan\u0131n poeziyas\u0131 h\u0259m d\u0259 melodiya kimi axan hissl\u0259rin, ritm v\u0259 harmoniya il\u0259 yo\u011frulmu\u015f duy\u011fular\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Onun q\u0259lbind\u0259n s\u00fcz\u00fcl\u0259n misralar t\u0259kc\u0259 oxunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, hiss olunmaq, dinl\u0259nilm\u0259k v\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n s\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yaran\u0131b.<\/p>\n<p>M\u00fc\u011f\u0259nni Akif \u0130slamzad\u0259nin oxudu\u011fu m\u0259\u015fhur mahn\u0131, onun misralar\u0131n\u0131n yaln\u0131z \u015feir kimi deyil, musiqi kimi d\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut edir. Bu mahn\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259ri, \u015fairin \u00f6z ruhunda da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 nostalgiyan\u0131, ke\u00e7mi\u015f\u0259 duyulan yan\u011f\u0131n\u0131 sars\u0131d\u0131c\u0131 bir g\u00fccl\u0259 ifad\u0259 edir:<\/p>\n<p>O \u00e7a\u011flar nec\u0259 d\u0259 m\u0259n\u0259 hayd\u0131lar,<br \/>\nK\u00f6nl\u00fcm\u0259, g\u00f6z\u00fcm\u0259 \u015f\u0259f\u0259q yayd\u0131lar,<br \/>\n\u00d6t\u0259n g\u00fcnl\u0259rimi qaytarayd\u0131lar,<br \/>\nG\u0259l\u0259n g\u00fcnl\u0259rimi qurban ver\u0259rdim.<\/p>\n<p>Burada &#8220;\u00d6t\u0259n g\u00fcnl\u0259rimi qaytarayd\u0131lar, g\u0259l\u0259n g\u00fcnl\u0259rimi qurban ver\u0259rdim&#8221; misras\u0131 zamana qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259tin, geriy\u0259 qay\u0131tmaq ist\u0259yinin poetik ifad\u0259sidir. \u015eair \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7mi\u015f, sad\u0259c\u0259 bir xatir\u0259 deyil\u2014bir h\u0259yati ist\u0259kdir, bir d\u00f6n\u00fc\u015f arzusu.<\/p>\n<p>Geri d\u00f6nm\u0259y\u0259n zaman\u0131n k\u0259d\u0259ri<br \/>\n\u015eairin ke\u00e7mi\u015f\u0259 olan yan\u011f\u0131s\u0131, t\u0259kc\u0259 \u015f\u0259xsi duy\u011fular\u0131n\u0131n \u0259ks-s\u0259das\u0131 deyil, eyni zamanda insanl\u0131\u011f\u0131n universal hissl\u0259rinin ifad\u0259sidir. H\u0259r bir insan \u00fc\u00e7\u00fcn zaman ke\u00e7dikc\u0259 geri d\u00f6nm\u0259z anlar, ya\u015fanm\u0131\u015f xatir\u0259l\u0259r daha d\u0259y\u0259rli olur. R\u0259fiq Z\u0259ka bu hissi yaln\u0131z \u00f6z ya\u015fant\u0131s\u0131 kimi deyil, h\u0259r bir oxucunun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hiss kimi t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>Heyf, min heyf ki, \u00f6t\u0259n g\u00fcnl\u0259ri geri qaytarmaq olmur&#8230;<\/p>\n<p>Bu ifad\u0259 sad\u0259 g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259, \u015fairin ruhunu tam \u015f\u0259kild\u0259 a\u00e7\u0131r. O, g\u0259l\u0259c\u0259yi sevs\u0259 d\u0259, ke\u00e7mi\u015f\u0259 ba\u011flan\u0131r, ya\u015fanm\u0131\u015f ill\u0259ri itirilmi\u015f s\u0259rv\u0259t kimi q\u0259bul edir. Bu da onu duy\u011fular\u0131n\u0131n s\u0259mimiliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 m\u00fcst\u0259sna ed\u0259n bir s\u0259n\u0259tkar edir.<\/p>\n<p>R\u0259fiq Z\u0259kan\u0131n poeziyas\u0131 t\u0259kc\u0259 oxucular\u0131n deyil, Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n n\u0259h\u0259ng simalar\u0131n\u0131n da diqq\u0259tini \u00e7\u0259kmi\u015fdir. Xalq yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Mirz\u0259 \u0130brahimov, onun poetik g\u00fcc\u00fcn\u00fc bel\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirir:<\/p>\n<p>&#8220;R\u0259fiq Z\u0259ka \u0259lin\u0259 q\u0259l\u0259m ald\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u0259n g\u0259nclik ehtiras\u0131 il\u0259 \u015feir v\u0259 g\u00f6z\u0259llik m\u0259ftunu oldu\u011funu s\u00fcbut edib. Onun \u015feirl\u0259rind\u0259 canl\u0131 xalq dilin\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q, ax\u0131c\u0131l\u0131q v\u0259 s\u0259listlik n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131r. Hafiz\u0259sinin k\u0259skinliyini, z\u0259ngin \u015e\u0259rq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 d\u0259rind\u0259n duydu\u011funu, s\u0259n\u0259t haqq\u0131nda ehtirasl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r\u0259 malik oldu\u011funu g\u00f6rm\u0259m\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.&#8221;<\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259r \u015fairin yaln\u0131z emosional g\u00fcc\u00fcn\u00fc deyil, intelektual v\u0259 b\u0259dii d\u0259y\u0259rini d\u0259 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 vur\u011fulay\u0131r. R\u0259fiq Z\u0259ka\u2014b\u0259dii yadda\u015f\u0131 g\u00fccl\u00fc, \u015e\u0259rq \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131 d\u0259rind\u0259n m\u0259nims\u0259mi\u015f, xalq dilin\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0259n\u0259tkar idi. Onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 sad\u0259c\u0259 duy\u011fularla yox, m\u00fcdriklikl\u0259, d\u0259rin z\u0259ka il\u0259 formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck \u0259d\u0259biyyat\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan bu toplu \u015fairin \u00f6lm\u0259zliyini t\u0259r\u0259nn\u00fcm edir. O, yaln\u0131z \u015feirl\u0259rin toplusu deyil, b\u00fct\u00f6v bir s\u0259n\u0259tkar\u0131n ruhunu ya\u015fadan bir mirasd\u0131r. Kitab\u0131n h\u0259r s\u0259hif\u0259si \u015fairin s\u00f6z d\u00fcnyas\u0131na bir qap\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Onun poeziyas\u0131n\u0131 oxuyan h\u0259r k\u0259s sanki \u015fairin s\u0259sini e\u015fidir, onun ke\u00e7mi\u015fin\u0259 toxunur, misralar aras\u0131ndak\u0131 duy\u011fular\u0131 hiss edir. Bu toplu yaln\u0131z \u0259d\u0259bi d\u0259y\u0259r deyil, bir hiss d\u00fcnyas\u0131, bir poetik \u00f6m\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu \u0259v\u0259zsiz h\u0259diyy\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 t\u0259rtib\u00e7i, filologiya elml\u0259ri namiz\u0259di Aydan X\u0259ndana d\u0259rin minn\u0259tdarl\u0131q d\u00fc\u015f\u00fcr. Onun ata irsini ya\u015fatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259rdiyi s\u0259daq\u0259t v\u0259 poetik miras\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn verdiyi t\u00f6hf\u0259, bu kitab\u0131n d\u0259y\u0259rinin daha da artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdur.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/aia.az\/uploads\/posts\/2025-06\/indir-5.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>***<\/p>\n<p>N\u0259bi X\u0259zri, Xalq \u015fairi:<\/p>\n<p>\u00d6LD\u00dc DEM\u018fY\u0130N!<\/p>\n<p>\u015eair dostum Rafiq Z\u0259ka X\u0259ndan\u0131n xatir\u0259sin\u0259<\/p>\n<p>B\u0259d x\u0259b\u0259r e\u015fitdim&#8230;<br \/>\nKim dedi bunu?<br \/>\nR\u0259fiq d\u0259 \u00f6l\u0259rmi\u015f?<br \/>\nNec\u0259 inan\u0131m!?<\/p>\n<p>O, h\u0259yat a\u0219iqi,<br \/>\n\u0130nsan vur\u011funu &#8211;<br \/>\nO \u0259sl \u015fair o\u011flu<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n?<\/p>\n<p>Onun sin\u0259sind\u0259<br \/>\nX\u0259zin\u0259 vard\u0131,<br \/>\nX\u0259zin\u0259 sonsuzdu<br \/>\nBir \u00fcmman kimi.<br \/>\nNe\u00e7\u0259 \u0219airl\u0259ri<br \/>\nO, ya\u015fad\u0131rd\u0131,<br \/>\n\u015eairl\u0259r \u015fairsiz<br \/>\nYetim deyilmi?<\/p>\n<p>Sabah g\u00fcn\u0259\u0219il\u0259<br \/>\nArzu, dil\u0259yin.<br \/>\nO, b\u0259lk\u0259 torpaqdan<br \/>\n\u00c7inar t\u0259k bitdi,<br \/>\nYox, R\u0259fiq Z\u0259kaya<br \/>\n&#8220;\u00d6ld\u00fc&#8221; &#8211; dem\u0259yin.<br \/>\nSabirl\u0259, M\u00fc\u015ffiql\u0259<br \/>\nG\u00f6r\u00fc\u0219\u0259 getdi!<\/p>\n<p>28 yanvar 1999<\/p>\n<p><b><\/b><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>M\u00fc\u0259llif: Fuad B\u0130L\u018fSUVARLI, AYB v\u0259 AJB \u00fczv\u00fc, Prezident m\u00fckafat\u00e7\u0131s\u0131, H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi m\u00fckafat\u00e7\u0131s\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"yj6qo\"><\/div>\n<div class=\"adL\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/_Pigpotp7PA?si=651eHs_3RnQfRTUG\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"gA gt acV\">\n<div class=\"gB xu\">\n<div class=\"ip iq\">\n<div class=\"bJvOmf\">\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/N-Cq893E8_8?si=WsArWRA5JYDmcCt7\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/QpJp4fRKVXo?si=A-uFJghXR2dsPU8l\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"nH\">\n<div class=\"l2\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"nH\">\n<div class=\"aUx\">\n<div class=\"bAw bcf tRcrsc\">\n<div class=\"brC-aT5-aOt-Jw\" role=\"complementary\" aria-label=\"\u0411\u043e\u043a\u043e\u0432\u0430\u044f \u043f\u0430\u043d\u0435\u043b\u044c\">\n<div class=\"brC-aT5-aOt-bsf-Jw\">\n<div class=\"brC-bsf-aT5-aOt\" tabindex=\"0\" role=\"tablist\">\n<div id=\"gsc-gab-6\" class=\"bse-bvF-I aT5-aOt-I bse-bvF-aLp\" role=\"tab\" data-guest-app-id=\"6\" aria-label=\"\u041a\u0430\u043b\u0435\u043d\u0434\u0430\u0440\u044c\" aria-disabled=\"false\" aria-selected=\"false\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/EiXSQdLwRkU?si=3Xh2c85d3CirO7Mh\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/div>\n<div id=\"gsc-gab-2\" class=\"bse-bvF-I aT5-aOt-I bse-bvF-a9p\" role=\"tab\" data-guest-app-id=\"2\" aria-label=\"Google Keep\" aria-disabled=\"false\" aria-selected=\"false\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/SmcPD1-H_kY?si=sC6erVudNxZ7fBbT\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/div>\n<div id=\"gsc-gab-4\" class=\"bse-bvF-I aT5-aOt-I bse-bvF-aLp\" role=\"tab\" data-guest-app-id=\"4\" aria-label=\"\u0417\u0430\u0434\u0430\u0447\u0438\" aria-disabled=\"false\" aria-selected=\"false\"><\/div>\n<div id=\"gsc-gab-9\" class=\"bse-bvF-I aT5-aOt-I bse-bvF-aLp\" role=\"tab\" data-guest-app-id=\"9\" aria-label=\"\u041a\u043e\u043d\u0442\u0430\u043a\u0442\u044b\" aria-disabled=\"false\" aria-selected=\"false\"><\/div>\n<div id=\"qJTzr\" class=\"bse-bvF-I aT5-aOt-I\" role=\"tab\" aria-label=\"\u0423\u0441\u0442\u0430\u043d\u043e\u0432\u0438\u0442\u044c \u0434\u043e\u043f\u043e\u043b\u043d\u0435\u043d\u0438\u044f\" aria-selected=\"false\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"brC-dA-I-Jw\"><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"vY nq\"><\/div>\n<div>\n<div><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan poeziyas\u0131n\u0131n \u0259n parlaq simalar\u0131ndan biri olan R\u0259fiq Z\u0259ka X\u0259ndan \u00f6z poeziyas\u0131 il\u0259 t\u0259kc\u0259 s\u0259n\u0259t d\u00fcnyas\u0131n\u0131 deyil, b\u00fct\u00f6v bir n\u0259sli ruh\u0259n silk\u0259l\u0259y\u0259n, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u0259n v\u0259 V\u0259t\u0259n sevgisi il\u0259 yo\u011furan bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":51368,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-51344","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51344","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51344"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51344\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51364,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51344\/revisions\/51364"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/51368"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51344"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51344"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51344"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}