{"id":50797,"date":"2025-08-30T11:05:09","date_gmt":"2025-08-30T07:05:09","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=50797"},"modified":"2025-08-30T11:05:09","modified_gmt":"2025-08-30T07:05:09","slug":"az%c9%99rbaycanda-h%c9%99r-sey-bahalasacaq-s%c9%99b%c9%99bi-aciqlandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=50797","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda h\u0259r \u015fey bahala\u015facaq: S\u0259b\u0259bi a\u00e7\u0131qland\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan\u0131n bu il \u00fc\u00e7\u00fcn inflyasiya proqnozu art\u0131r\u0131l\u0131b. Bel\u0259 ki, 2025-ci ild\u0259 orta illik inflyasiya \u00fczr\u0259 ilkin proqnoz 4,6 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulsa da, cari ilin avqust ay\u0131nda t\u0259qdim edilmi\u015f proqnoza \u0259sas\u0259n, inflyasiya 5,4 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 g\u00f6zl\u0259nilir. Xat\u0131rladaq ki, M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n iyul proqnozlar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 illik inflyasiyan\u0131n 2025-ci ild\u0259 5,7 faiz, 2026-c\u0131 ild\u0259 is\u0259 5,3 faiz olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. B\u0259s inflyasiya proqnozunun art\u0131r\u0131lmas\u0131na t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259r hans\u0131lard\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201c\u018fsas s\u0259b\u0259b xarici t\u0259sirl\u0259rdir\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Milli M\u0259clisin \u0130qtisadi siyas\u0259t, s\u0259naye v\u0259 sahibkarl\u0131q komit\u0259sinin \u00fczv\u00fc V\u00fcqar Bayramovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, proqnozun art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri idxal inflyasiyas\u0131d\u0131r: \u201cX\u00fcsus\u0259n d\u0259 region bazarlar\u0131nda m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n qiym\u0259t art\u0131mlar\u0131 v\u0259 Az\u0259rbaycana idxal edil\u0259n m\u0259hsullar \u00fczr\u0259 qeyd\u0259 al\u0131nan inflyasiya proqnoza yenid\u0259n bax\u0131lmas\u0131n\u0131 z\u0259ruri edib. \u018fsas s\u0259b\u0259b xarici t\u0259sirl\u0259rdir. Xarici amill\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 daha \u00e7ox logistika v\u0259 idxal edil\u0259n m\u0259hsullar\u0131n qiym\u0259tl\u0259ri \u0259sas s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259ndir. \u00c7\u00fcnki qlobal enerji bazar\u0131nda stabillik var. H\u0259tta qiym\u0259tl\u0259r proqnozla\u015fd\u0131r\u0131landan daha a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 enerji m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259rind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r praktik olaraq inflyasiya s\u0259viyy\u0259sin\u0259 indiki halda t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259yib\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u201cDaxili amill\u0259ri d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q\u201d<\/strong><\/p>\n<p>V.Bayramovun fikrinc\u0259, daxili amill\u0259ri d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q: \u201c\u00c7\u00fcnki b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin artmas\u0131 n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 t\u0259l\u0259b yarad\u0131r. T\u0259l\u0259b yaratd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 qiym\u0259t art\u0131mlar\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n n\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, 2025-ci ild\u0259 \u0259m\u0259khaqq\u0131, pensiya, sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259 art\u0131mlar qeyd\u0259 al\u0131nd\u0131. Bu da istehlak bazar\u0131nda t\u0259l\u0259b\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rdi. Daxili amill\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 t\u0259l\u0259bin artmas\u0131, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 istehlaka y\u00f6n\u0259ldil\u0259n v\u0259saitin h\u0259cminin y\u00fcks\u0259lm\u0259sidir. \u00c7\u00fcnki biz inflyasiyaya diqq\u0259t yetirs\u0259k g\u00f6r\u0259rik ki, burada tarifl\u0259rin t\u0259sirl\u0259ri el\u0259 d\u0259 y\u00fcks\u0259k deyil. Amma istehlak v\u0259 b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rind\u0259ki art\u0131mlar inflyasiya proqnozuna t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130qtisadiyyat \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi riskl\u0259r formala\u015fd\u0131rm\u0131r\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Mill\u0259t v\u0259kili bildirdi ki, b\u00fct\u00fcn hallarda proqnozun art\u0131r\u0131lmas\u0131na baxmayaraq, inflyasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnoz birr\u0259q\u0259mlidir. Birr\u0259q\u0259mli oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn iqtisadiyyat \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi riskl\u0259r formala\u015fd\u0131rm\u0131r: \u201cQiym\u0259tl\u0259rin a\u015fa\u011f\u0131 olmas\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n x\u0259rcl\u0259ri bax\u0131m\u0131ndan vacibdir. Ail\u0259 b\u00fcdc\u0259si aspektind\u0259n inflyasiya s\u0259viyy\u0259si a\u015fa\u011f\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Amma n\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, \u0259sas h\u0259d\u0259f inflyasiyan\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131lan s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlamaqd\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n azald\u0131lmas\u0131 vacibdir. \u00c7\u00fcnki idxal inflyasiyas\u0131 \u0259sas faktordur. 2025-ci ild\u0259 t\u0259xmin\u0259n alt\u0131 faiz\u0259 yax\u0131n qiym\u0259t art\u0131mlar\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. 2026-c\u0131 ild\u0259 5,3 faiz proqnoz edilir. N\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 d\u0259 inflyasiya proqnozu 5-6 faiz interval\u0131nda d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259rin t\u0259siri<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u0130qtisadi v\u0259 Sosial Ara\u015fd\u0131rmalara Yard\u0131m\u201d \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri Eyyub K\u0259rimli is\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ki, r\u0259q\u0259ml\u0259rin d\u0259yi\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b d\u00fcnyada ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259rdir: \u201cKe\u00e7\u0259n il proqnoz 4,6 faiz n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdu. \u0130ndi is\u0259 y\u00fcks\u0259lib. Proqnoz il\u0259 real g\u00f6st\u0259ricil\u0259r f\u0259rql\u0259n\u0259 bil\u0259r. Bunun da s\u0259b\u0259bi b\u0259zi xidm\u0259t tarifl\u0259rinin artmas\u0131, qlobal bazarlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n logistika kanallar\u0131n\u0131n v\u0259 m\u0259hsullar\u0131n qiym\u0259tind\u0259 art\u0131m ba\u015f verm\u0259sidir. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ixraca m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259r qoyulub ki, bura \u0259t, tax\u0131l m\u0259hsullar\u0131 daxildir. Rusiya-Ukrayna m\u00fcharib\u0259si h\u0259l\u0259 d\u0259 davam edir. Dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r olmas\u0131 da m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rdi\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u0130nflyasiyan\u0131 azaltma\u011f\u0131n yollar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>E.K\u0259rimli inflyasiyan\u0131 azaltma\u011f\u0131n yollar\u0131ndan da b\u0259hs etdi: \u201cDaxili amill\u0259r\u0259 g\u0259ldikd\u0259, t\u0259nziml\u0259n\u0259n tarifl\u0259rin, t\u0259l\u0259bat\u0131n artmas\u0131 ba\u015f verdi ki, bu da inflyasiyan\u0131 t\u0259tikl\u0259y\u0259n hallardan biridir. \u018fhalinin g\u0259lirl\u0259ri ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 art\u0131r\u0131ld\u0131. \u018fsas\u0259n d\u0259 t\u0259qa\u00fcdl\u0259rd\u0259, sosial m\u00fcavin\u0259tl\u0259rd\u0259 art\u0131m ba\u015f verdi. \u0130nvestisiya qoyulu\u015fu da inflyasiyaya t\u0259sir edir. \u0130nflyasiyan\u0131n azald\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. \u00d6nc\u0259 idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n azald\u0131lmas\u0131 g\u0259l\u0259c\u0259k riskl\u0259ri minimuma endir\u0259c\u0259k. H\u0259m d\u0259 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si idxald\u0131r. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 qeyri-neft sektorunu inki\u015faf etdirm\u0259liyik. \u0130nflyasiyan\u0131n art\u0131m\u0131 \u0259halinin g\u0259lirl\u0259rin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. \u00c7\u00fcnki bu h\u0259r 100 manata bir manat itki dem\u0259kdir. B\u00fct\u00fcn bunlar g\u0259l\u0259c\u0259k riskl\u0259ri d\u0259 art\u0131r\u0131r v\u0259 \u0259halinin b\u00fcdc\u0259sin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r. \u0130nflyasiyan\u0131n 2026-c\u0131 ild\u0259n sabitl\u0259\u015fm\u0259 ehtimal\u0131 var. Amma bu proqnoz tam reall\u0131\u011f\u0131 \u0259ks etdirm\u0259y\u0259 d\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130dxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 tam azalda bilm\u0259y\u0259c\u0259yik\u201d<\/strong><\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131 Xalid K\u0259rimlinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, d\u0259yi\u015fimin s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri yanvar ay\u0131ndan kommunal xidm\u0259tl\u0259rin bahala\u015fmas\u0131d\u0131r: \u201c\u0130kinci m\u0259qam bu ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n ba\u015flayaraq dollar\u0131n dig\u0259r valyutalar qar\u015f\u0131s\u0131nda d\u0259y\u0259r itirm\u0259sidir. Bu da idxal\u0131n bahala\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. \u0130nflyasiyan\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi idxald\u0131r. Daxili prosesl\u0259rd\u0259n Tarif \u015euras\u0131n\u0131n v\u0259 h\u00f6kum\u0259tin q\u0259rarlar\u0131 inflyasiyaya t\u0259sir edir\u201d.<\/p>\n<p>X.K\u0259rimlinin fikrinc\u0259, inflyasiya \u0259halinin a\u015fa\u011f\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259sinin g\u0259lirini daha da azald\u0131r: \u201c\u0130dxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131 tam azalda bilm\u0259y\u0259c\u0259yik. \u00c7\u00fcnki \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc h\u0259r \u015feyl\u0259 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn resursumuz \u00e7atm\u0131r. \u0130nflyasiyan\u0131n \u00e7ox s\u00fcr\u0259tli olmas\u0131 yax\u015f\u0131 deyil. \u00c7\u00fcnki inflyasiya \u0259halinin qazanc\u0131n\u0131 azald\u0131r. \u018frzaq inflyasiyas\u0131 yeddi faiz \u00fcz\u0259rind\u0259dir. \u018fhalinin \u00e7oxu m\u0259hz qidaya pul x\u0259rcl\u0259yir. \u0130nflyasiya bu t\u0259b\u0259q\u0259nin g\u0259lirini daha da a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r\u201d. (&#8220;Kaspi&#8221; q\u0259zeti)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n bu il \u00fc\u00e7\u00fcn inflyasiya proqnozu art\u0131r\u0131l\u0131b. Bel\u0259 ki, 2025-ci ild\u0259 orta illik inflyasiya \u00fczr\u0259 ilkin proqnoz 4,6 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulsa da, cari ilin avqust ay\u0131nda t\u0259qdim edilmi\u015f proqnoza&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":50798,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61],"tags":[],"class_list":["post-50797","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-iqtisadiyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50797","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50797"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50797\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50800,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50797\/revisions\/50800"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/50798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50797"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50797"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50797"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}