{"id":50757,"date":"2025-08-30T06:40:00","date_gmt":"2025-08-30T02:40:00","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=50757"},"modified":"2025-08-30T06:40:00","modified_gmt":"2025-08-30T02:40:00","slug":"imad%c9%99ddin-n%c9%99simi-h%c9%99r-yerd%c9%99n-gorun%c9%99n-elnar%c9%99-akimova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=50757","title":{"rendered":"\u0130mad\u0259ddin N\u0259simi: h\u0259r yerd\u0259n g\u00f6r\u00fcn\u0259n &#8211; Elnar\u0259 AK\u0130MOVA"},"content":{"rendered":"<p>\u0130mad\u0259ddin N\u0259siminin m\u0259zar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycana g\u0259tirilm\u0259si kifay\u0259t q\u0259d\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u015eairin q\u0259brinin H\u0259l\u0259bd\u0259 olmas\u0131 600 il \u0259vv\u0259l H\u0259l\u0259bd\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin nec\u0259 b\u00f6y\u00fck bir m\u0259d\u0259niyy\u0259ti t\u0259msil etm\u0259sinin, Az\u0259rbaycan dilinin \u0259razil\u0259rinin nec\u0259 geni\u015f \u0259hat\u0259 dair\u0259sin\u0259 malik olmas\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir. 600 il \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin \u0259r\u0259b torpaqlar\u0131nda irfan dilini nec\u0259 v\u00fcs\u0259tl\u0259 poetik dil statusu qazand\u0131rmalar\u0131n\u0131n t\u0259kzib olunmayan ifad\u0259sidir. N\u0259siminin m\u0259zar\u0131n\u0131 1968-ci ilin noyabr\u0131nda H\u0259l\u0259b\u0259 s\u0259f\u0259r etmi\u015f R\u0259sul Rza a\u015fkar etmi\u015fdir. Y\u0259ni 600 il H\u0259l\u0259b \u015f\u0259h\u0259ri Az\u0259rbaycan \u015fairinin m\u0259zar\u0131n\u0131 ehtiramla qorumu\u015fdur. M\u0259zar\u0131n yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndan ke\u00e7\u0259n k\u00fc\u00e7\u0259 d\u0259 N\u0259siminin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Eyni s\u00f6zl\u0259ri F\u00fczulinin K\u0259rb\u0259ladak\u0131 m\u0259zar\u0131na da aid etm\u0259k olar v\u0259 bunu he\u00e7 bir halda H\u00fcseyn Cavidin q\u0259rib m\u0259zar\u0131n\u0131n tap\u0131l\u0131b v\u0259t\u0259n\u0259 g\u0259tirilm\u0259si il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Cavid sovet h\u00f6kum\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259bs olunub s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f v\u0259 s\u00fcrg\u00fcnd\u0259 d\u0259 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fmi\u015fdi. \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev el\u0259 h\u0259min rejimin m\u00f6vcud oldu\u011fu d\u00f6n\u0259md\u0259 bu tarixi add\u0131m\u0131 atd\u0131. Onun ads\u0131z-\u00fcnvans\u0131z m\u0259zar\u0131n\u0131 h\u0259bs d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sinin m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131ndan tap\u0131b v\u0259t\u0259n\u0259 g\u0259tirdi. \u00dcmummilli liderin bu h\u0259r\u0259k\u0259ti b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada \u0259ks-s\u0259da verdi. D\u00fcnyaya isbat olundu ki, SSR\u0130 burada ya\u015fayan xalqlar\u0131n vahid v\u0259t\u0259ni deyil.<\/p>\n<p>N\u0259siminin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 is\u0259 \u0259r\u0259b torpaqlar\u0131nda hakim q\u00fcvv\u0259 t\u00fcrkl\u0259r olub. \u0130st\u0259r M\u0259ml\u00fckl\u00fc d\u00f6vl\u0259ti, ist\u0259r Osmanl\u0131 v\u0259 s. M\u0259nc\u0259 H\u0259l\u0259bd\u0259 N\u0259siminin n\u0259slinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri indi d\u0259 N\u0259simi baba soyad\u0131 il\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. 1968-ci ild\u0259 R\u0259sul Rzan\u0131 N\u0259simi m\u0259zar\u0131n\u0131n ziyar\u0259tin\u0259 &#8220;zahir\u0259n \u015firvanl\u0131ya b\u0259nz\u0259y\u0259n&#8221; Hikm\u0259t N\u0259simi adl\u0131 bir n\u0259f\u0259r aparm\u0131\u015fd\u0131. V\u0259 m\u0259zar N\u0259simil\u0259rin ail\u0259 m\u0259zarl\u0131\u011f\u0131ndayd\u0131.<\/p>\n<p>Heyk\u0259li Bak\u0131dad\u0131r. B\u0259zi \u0259lyazmalar\u0131 \u0130stanbulda, m\u0259zar\u0131 is\u0259 H\u0259l\u0259bd\u0259. N\u0259simi d\u00fcnyas\u0131 600 ildir ki, h\u0259r \u00fc\u00e7 \u00fcnvanda b\u0259rq\u0259rard\u0131r. Bir \u0259b\u0259di \u00fcnvan da N\u0259siminin \u00fcr\u0259kl\u0259rd\u0259 tutdu\u011fu \u0259b\u0259di, baqi m\u0259qamd\u0131r ki, m\u0259hz bu amilin ya\u015far\u0131l\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 minn\u0259tdar olacaq.<\/p>\n<p>Bilirik ki, 1970-ci ill\u0259rd\u0259 \u00fcmum\u0259n respublikam\u0131zda klassik m\u0259d\u0259ni irsimizin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan tamamil\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. H\u0259min m\u0259rh\u0259l\u0259 bilavasit\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n g\u00f6rk\u0259mli lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn dig\u0259r m\u00fcst\u0259sna \u0259m\u0259ll\u0259ril\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan \u015fairi \u0130mad\u0259ddin N\u0259simi il\u0259 ba\u011fl\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdiyi i\u015fl\u0259r bu \u015fairin irsinin yeni t\u0259f\u0259kk\u00fcr qat\u0131na, milli \u015f\u00fcur v\u0259 yadda\u015fa b\u0259dii-estetik \u00e7alar qatmas\u0131n\u0131 izl\u0259m\u0259y\u0259 imkan verir. H\u0259min vaxta q\u0259d\u0259r N\u0259simi &#8220;Divan&#8221;\u0131 yaln\u0131z bir d\u0259f\u0259, g\u00f6rk\u0259mli \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas Salman M\u00fcmtaz t\u0259r\u0259find\u0259n, 1926-c\u0131 ild\u0259 \u0259r\u0259b \u0259lifbas\u0131 il\u0259 \u00e7ap olunmu\u015fdu. 1972-ci ild\u0259 t\u00fcrkm\u0259n \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas\u0131 Qullayev h\u0259min &#8220;Divan&#8221;\u0131n dili \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u00fcrkm\u0259nl\u0259\u015fm\u0259 \u0259m\u0259liyyat\u0131 apararaq yenid\u0259n \u00e7ap etdirmi\u015f, \u015fairi t\u00fcrkm\u0259n \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n klassiki kimi t\u0259qdim etmi\u015fdi. Ancaq Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcdaxil\u0259 v\u0259 m\u00fcqavim\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu saxtala\u015fd\u0131rma siyas\u0259ti uzun \u00e7\u0259kmir, r\u0259smi dair\u0259l\u0259rd\u0259 tan\u0131nmas\u0131na yol verilmir v\u0259 \u015fairi Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259rli klassiki kimi tan\u0131tmaq, t\u0259bli\u011f etm\u0259k y\u00f6n\u00fcnd\u0259 davaml\u0131 t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131 start g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 \u0259sas\u0131nda 1973-c\u00fc ilin 13 sentyabr\u0131nda \u0130mad\u0259ddin N\u0259siminin 600 illik yubileyi ke\u00e7irildi.<\/p>\n<p>El\u0259 h\u0259min il H\u0259mid Arasl\u0131n\u0131n t\u0259rtibat\u0131 il\u0259 N\u0259siminin divan\u0131 \u00e7ap olundu. B\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 N\u0259simi \u0259hval-ruhiyy\u0259sind\u0259 oldu, \u015fairin \u015f\u0259kli h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 \u00e7ap olunan b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259 q\u0259zetl\u0259rinin loqosuna \u00e7evrildi. \u018fs\u0259rl\u0259ri ingilis v\u0259 frans\u0131z dill\u0259rin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edildi, haqq\u0131nda xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n m\u0259tbuat orqanlar\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 m\u0259qal\u0259 \u00e7ap olundu. YUNESKO-nun &#8220;Kuryer&#8221; jurnal\u0131nda N\u0259simi haqq\u0131nda m\u0259qal\u0259 d\u0259rc edildi. Heyd\u0259r \u018fliyev N\u0259siminin yubileyinin t\u0259kc\u0259 Bak\u0131da deyil, Moskvada da ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 nail oldu. 1980-ci ilin fevral ay\u0131nda Bak\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zi parklar\u0131ndan birind\u0259 N\u0259siminin abid\u0259si qoyuldu v\u0259 heyk\u0259lin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z\u00fc i\u015ftirak etdi. Bel\u0259c\u0259, sovet ideologiyas\u0131n\u0131n birba\u015fa mara\u011f\u0131nda oldu\u011fu N\u0259simini milli \u0259d\u0259bi-tarixi yadda\u015fdan \u00e7\u0131xda\u015f etm\u0259k niyy\u0259tinin qar\u015f\u0131s\u0131 b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u00e7i t\u0259r\u0259find\u0259n al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn N\u0259siminin m\u0259zar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycana g\u0259tirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 g\u0259linc\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 hans\u0131 q\u0259rar\u0131 verirs\u0259, biz onu d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259c\u0259yik. M\u0259zar Az\u0259rbaycana g\u0259tirils\u0259, bu, xalq\u0131n \u00f6z b\u00f6y\u00fck \u015fairin\u0259 sahib \u00e7\u0131xmas\u0131, milli kimlik duy\u011fusu v\u0259 irsin birl\u0259\u015fdirilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan da m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 olacaq. \u00d6z\u00fcn\u00fcn misras\u0131d\u0131r: &#8220;S\u0131nd\u0131r q\u0259f\u0259si, taz\u0259 g\u00fcl\u00fcstan t\u0259l\u0259b eyl\u0259&#8221;&#8230;<\/p>\n<p>Amma ruhunun lam\u0259kan, cahana s\u0131\u011fmaz olaca\u011f\u0131n\u0131 b\u0259yan ed\u0259n misralar da onundur: &#8220;M\u0259nd\u0259 s\u0131\u011far iki cahan, m\u0259n bu cahan\u0259 s\u0131\u011fmazam&#8221;! Onsuz da b\u00f6y\u00fck \u015fairl\u0259rin, b\u00f6y\u00fck s\u0259n\u0259tkarlar\u0131n ruhu h\u0259r yerd\u0259 dola\u015f\u0131r v\u0259 tarixin yax\u0131n\u0131ndan da, uza\u011f\u0131ndan da eyni m\u0259n\u0259vi ucal\u0131qda g\u00f6r\u00fcn\u00fcr!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130mad\u0259ddin N\u0259siminin m\u0259zar\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycana g\u0259tirilm\u0259si kifay\u0259t q\u0259d\u0259r d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u015eairin q\u0259brinin H\u0259l\u0259bd\u0259 olmas\u0131 600 il \u0259vv\u0259l H\u0259l\u0259bd\u0259 Az\u0259rbaycan dilinin nec\u0259 b\u00f6y\u00fck bir m\u0259d\u0259niyy\u0259ti t\u0259msil etm\u0259sinin, Az\u0259rbaycan dilinin \u0259razil\u0259rinin nec\u0259 geni\u015f&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":50758,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,1],"tags":[],"class_list":["post-50757","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dbiyyat","category-manset"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50757"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50760,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50757\/revisions\/50760"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/50758"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}