{"id":49853,"date":"2025-08-18T05:37:28","date_gmt":"2025-08-18T01:37:28","guid":{"rendered":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=49853"},"modified":"2025-08-18T05:37:28","modified_gmt":"2025-08-18T01:37:28","slug":"kocaryan-meni-qebul-etdi-xeyli-sohbet-etdik-pasinyanin-%c9%99misi-bizim-rayonda-taninmis-c%c9%99rrah-idi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/azerbaycan.media\/?p=49853","title":{"rendered":"\u201cKO\u00c7ARYAN M\u018fN\u0130 Q\u018fBUL ETD\u0130, XEYL\u0130 S\u00d6HB\u018fT ETD\u0130K&#8230;\u201d \u2013 \u201cPa\u015finyan\u0131n \u0259misi bizim rayonda tan\u0131nm\u0131\u015f c\u0259rrah idi&#8230;\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>Misir M\u0259rdanov: \u201cQaraba\u011fa qay\u0131td\u0131q, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana da qay\u0131daca\u011f\u0131q\u201d\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sabiq t\u0259hsil naziri, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, professor Misir M\u0259rdanov \u201cAzPolitika\u201d-ya m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n, Erm\u0259nistandan deportasiya olunmu\u015f soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n qay\u0131d\u0131\u015f h\u00fcququnun b\u0259rpas\u0131ndan, bu kontekstd\u0259 siyasi m\u00fcst\u0259vid\u0259 ba\u015f ver\u0259n b\u0259zi m\u0259qamlardan dan\u0131\u015f\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>M\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p><strong>&#8211; Misir m\u00fc\u0259llim, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131 \u0130ctimai Birliyinin f\u0259aliyy\u0259ti getdikc\u0259 geni\u015fl\u0259nir. M\u0259tbuatda \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259 xaricd\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin ke\u00e7irilm\u0259si bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlar yer al\u0131r. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131 M\u00fc\u015fahid\u0259 \u015euras\u0131n\u0131n s\u0259dri kimi \u0130cman\u0131n \u0259sas f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 F\u0259aliyy\u0259timiz son iki il yar\u0131m \u0259rzind\u0259 ondan ibar\u0259t olub ki, h\u0259ft\u0259d\u0259 bir v\u0259 ya iki d\u0259f\u0259 \u00fcmumi iclaslar\u0131m\u0131z ke\u00e7irilib. Bu iclaslarda ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r v\u0259 qar\u015f\u0131da duran m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunub. Eyni zamanda, h\u0259r b\u00f6lm\u0259nin i\u015f plan\u0131na bax\u0131lm\u0131\u015f, n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 konkret add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u2013 \u0130cma yaranandan bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r hans\u0131 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 \u00dcmumilikd\u0259, g\u00f6zl\u0259diyimizd\u0259n d\u0259 \u00e7ox i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Bunun \u0259sas s\u0259b\u0259bi odur ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259 &#8211; icman\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti c\u0259nab Prezidentin birba\u015fa diqq\u0259tind\u0259dir. Onun 2022-ci ilin dekabr\u0131nda \u0130ctimai Birliyin yeni binas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimind\u0259 i\u015ftirak\u0131, orada geni\u015f v\u0259 d\u0259rin m\u0259zmunlu \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131, strateji m\u0259qs\u0259dl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u00fcsusi tap\u015f\u0131r\u0131qlar verm\u0259si, \u201cQay\u0131d\u0131\u015f Konsepsiyas\u0131\u201dn\u0131n haz\u0131rlanaraq t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tli hadis\u0259l\u0259r oldu. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259 Bak\u0131da, h\u0259m\u00e7inin \u00f6lk\u0259nin dig\u0259r regionlar\u0131nda xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n y\u00fczl\u0259rl\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f alimin d\u0259 i\u015ftirak etdiyi beyn\u0259lxalq elmi konfranslar ke\u00e7irilib. Bir d\u0259f\u0259 d\u0259 Ankarada b\u00f6y\u00fck konfrans t\u0259\u015fkil olunub. \u00c7oxsayl\u0131 kitab v\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259r n\u0259\u015fr olunub. \u015e\u0259xs\u0259n m\u0259n \u00f6z\u00fcm bizim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0259razil\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00f6y\u00fck bir kitab yazm\u0131\u015fam. Kitab\u0131n ad\u0131 bel\u0259dir: \u201cQ\u0259rbi Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri: Qaraqoyunlu d\u0259r\u0259sinin G\u00f6y\u0259r\u00e7in v\u0259 Salah k\u0259ndl\u0259ri\u201d. Bu, b\u00f6lg\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 geni\u015f m\u0259lumat ver\u0259n bir \u0259s\u0259rdir. \u201cQ\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130rsi \u2013 Tarixi S\u0259n\u0259dl\u0259r Toplusu\u201dnun birinci cildi \u00e7ap edilib. Bu kitabda \u00e7ox z\u0259ngin v\u0259 real m\u0259lumatlar toplan\u0131b. \u018fsas\u0259n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandak\u0131 q\u0259biristanl\u0131qlara h\u0259sr olunan v\u0259 m\u00fch\u00fcm tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n kitab Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin Administrasiyas\u0131n\u0131n Siyasi partiyalar v\u0259 qanunvericilik hakimiyy\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sinin m\u00fcdiri professor \u018fdal\u0259t V\u0259liyevin elmi m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7iliyi il\u0259 haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p>Deyim ki, insanlar\u0131m\u0131z\u0131n Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 mara\u011f\u0131 v\u0259 diqq\u0259ti b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bu g\u00fcn Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0259silli insanlar\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 onlar\u0131n \u00f6vladlar\u0131n\u0131n bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck mara\u011f\u0131 var. Onlar g\u0259lirl\u0259r v\u0259 soru\u015furlar:<strong>\u00a0\u201cBiz n\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik, nec\u0259 k\u00f6m\u0259k ola bil\u0259rik?\u201d<\/strong>\u00a0\u0130cman\u0131n binas\u0131na gets\u0259niz, orada \u00e7oxlu sayda x\u0259rit\u0259l\u0259r, arxiv s\u0259n\u0259dl\u0259ri, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan regionlar\u0131, oran\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 son ill\u0259rd\u0259 \u00e7ap edilmi\u015f kitablar g\u00f6r\u0259rsiniz. Bunlar iki il yar\u0131m \u0259rzind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259rin yaln\u0131z bir qismidir. Qaraba\u011f problemi h\u0259ll edildikd\u0259n sonra bu m\u0259s\u0259l\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n siyas\u0259tind\u0259 prioritet istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri olmu\u015fdur. C\u0259nab Prezidentin d\u0259st\u0259yi il\u0259 icman\u0131n yenid\u0259n formala\u015fmas\u0131 v\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259nin d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qald\u0131r\u0131lmas\u0131 bu vacib sah\u0259ni beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zin\u0259 g\u0259tirib. Prezidentin d\u0259 dediyi kimi, bizim he\u00e7 kimin torpa\u011f\u0131nda g\u00f6z\u00fcm\u00fcz yoxdur. Amma bu insanlar\u0131n da haqq\u0131 var ki, gedib d\u0259d\u0259-baba yurdlar\u0131nda ya\u015fas\u0131nlar. O torpaqlar\u0131n \u00e7oxu bo\u015fdur, insanlar ora qay\u0131tmal\u0131d\u0131rlar. Erm\u0259nistan\u0131n borcudur ki, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 biz\u0259 \u015f\u0259rait yarats\u0131n.<\/p>\n<p>Bizim \u0130ctimai Birlikd\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan \u0259sas i\u015fl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda n\u0259 q\u0259d\u0259r Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0259silli insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdir\u0259k. S\u00fcr\u0259tl\u0259 gets\u0259 d\u0259, h\u0259l\u0259lik bu hesablamalar tam ba\u015fa \u00e7atmay\u0131b. Az\u0259rbaycanda ya\u015fayanlarla yana\u015f\u0131, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n da say\u0131, ad-soyad\u0131, harada do\u011fulduqlar\u0131 kimi m\u0259lumatlar\u0131 toplay\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>Qeyd edim ki, \u0130cman\u0131n i\u015fi beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 o q\u0259d\u0259r rezonans do\u011furub ki, h\u0259r y\u0131\u011f\u0131ncaqdan sonra Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n reaksiya g\u0259lir. Onlar q\u0131c\u0131qlan\u0131r, qorxuya d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r. \u00c7\u00fcnki biz faktlarla, r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirik. Biz haql\u0131y\u0131q, y\u00fcz ill\u0259rl\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z torpaqlardan zorla deportasiya edilmi\u015fik, erm\u0259nil\u0259r haqs\u0131z durumda olduqlar\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131 bilirl\u0259r, ona g\u00f6r\u0259 daha \u00e7ox t\u0259\u015fvi\u015f\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u0130cman\u0131n \u0259sas f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan deportasiya olunmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131 bir araya g\u0259tirm\u0259k, g\u0259nc n\u0259sli \u00f6z yurdlar\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatland\u0131rmaqd\u0131r. Maraql\u0131d\u0131r, ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z reaksiyalar nec\u0259dir, insanlar\u0131n geri d\u00f6nm\u0259y\u0259 mara\u011f\u0131 varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 El\u0259l\u0259ri var ki, 90 ya\u015f\u0131 olsa da, deyir: \u201cArzum budur ki, k\u0259ndim\u0259 qay\u0131d\u0131m\u201d. G\u0259nc n\u0259slin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti d\u0259 bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. \u00d6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n ver\u0259c\u0259yi \u015f\u0259xsiyy\u0259t v\u0259siq\u0259sinin formas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 icman\u0131n loqosu haz\u0131rlan\u0131b. H\u0259min v\u0259siq\u0259l\u0259r insanlara t\u0259qdim olunur. Bu istiqam\u0259td\u0259 i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Rayon m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 v\u0259 k\u0259ndl\u0259rd\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. M\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irilir. El\u0259 g\u00fcn olur ki, 10-a yax\u0131n t\u0259dbir ba\u015f tutur. M\u0259s\u0259l\u0259n, q\u0259bul imtahanlar\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n sonra Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan olan y\u00fcks\u0259k bal toplam\u0131\u015f g\u0259ncl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcr\u00fck. Bu u\u015faqlar oralar\u0131 g\u00f6rm\u0259yib, h\u0259tta, b\u0259zil\u0259rinin babalar\u0131 deportasiya edilib, he\u00e7 atalar\u0131 da Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131 g\u00f6rm\u0259yib, amma b\u00f6y\u00fck maraq g\u00f6st\u0259rirl\u0259r, sevindirici hald\u0131r ki, t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259ri var, t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015flikl\u0259ri var. Bir ne\u00e7\u0259 d\u0259f\u0259 Sumqay\u0131tda bel\u0259 t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f\u0259m. D\u00fcn\u0259n Neft\u00e7alada olmu\u015fam. Nax\u00e7\u0131vanda iki d\u0259f\u0259 t\u0259dbir ke\u00e7irilib. Bu \u00e7ox\u015fax\u0259li v\u0259 geni\u015f f\u0259aliyy\u0259tin n\u0259tic\u0259l\u0259rinin u\u011furlu olaca\u011f\u0131na inan\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Perspektiv\u0259 nec\u0259 bax\u0131rs\u0131n\u0131z? Ax\u0131 bu g\u00fcn k\u0259ndl\u0259rd\u0259n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 ax\u0131n, urbanizasiya g\u00fccl\u00fcd\u00fcr, g\u0259ncl\u0259r k\u0259ndl\u0259rd\u0259 ya\u015famaq ist\u0259mirl\u0259r&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 \u018flb\u0259tt\u0259, dey\u0259 bilm\u0259rik ki, biz tezlikl\u0259 o yerl\u0259r\u0259 qay\u0131daca\u011f\u0131q. Amma Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259r zaman deyirdi ki, Qaraba\u011fa, G\u00f6y\u00e7\u0259y\u0259, Z\u0259ng\u0259zura qay\u0131daca\u011f\u0131q, b\u0259zil\u0259ri inanm\u0131rd\u0131. \u0130ll\u0259r ke\u00e7irdi, bu arzu ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259dikc\u0259 insanlarda m\u00fc\u0259yy\u0259n inams\u0131zl\u0131q yaran\u0131rd\u0131. Lakin bu g\u00fcn Qaraba\u011f azad olunubsa, \u00fc\u00e7 il\u0259 yax\u0131nd\u0131r ki, B\u00f6y\u00fck qay\u0131d\u0131\u015f davam edirs\u0259, insanlar inamla deyir ki, \u201cniy\u0259 d\u0259 d\u0259d\u0259-baba yurdumuza, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131tmayaq?\u201d. Art\u0131q bu, real perspektivdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Qay\u0131d\u0131\u015fa r\u0259vac ver\u0259c\u0259k siyasi prosesl\u0259r\u0259 d\u0259 n\u0259z\u0259r salaq. Y\u0259qin ki, Az\u0259rbaycan-Erm\u0259nistan s\u00fclh dan\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n\u0131 izl\u0259yirsiniz. Bu gedi\u015fatdan n\u0259 g\u00f6zl\u0259yirsiniz?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 Hadis\u0259l\u0259rin axar\u0131 bizim \u00fcr\u0259yimizc\u0259dir. C\u0259nab Prezident bu i\u015fi el\u0259 ustal\u0131qla apar\u0131r ki, k\u0259nardan baxanda heyran olmaya bilmirs\u0259n. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan \u0259sas siyasi m\u0259rk\u0259zl\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib. M\u0259s\u0259l\u0259n, Suriya r\u0259hb\u0259rinin \u00f6lk\u0259miz\u0259 g\u0259lm\u0259si v\u0259 burada g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irm\u0259si, \u015eu\u015fada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131, \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n Pa\u015finyanla bu yax\u0131nlarda ba\u015f tutan t\u0259kb\u0259t\u0259k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, Xank\u0259ndid\u0259 \u0130qtisadi \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n VII zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc v\u0259 dig\u0259r beyn\u0259lxalq hadis\u0259l\u0259r biz\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcmidl\u0259r verir. C\u0259nab Prezidentin \u201cBizim vasit\u0259\u00e7iy\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z yoxdur\u201d dem\u0259si \u00f6z\u00fcn\u0259inam\u0131n v\u0259 prinsipial m\u00f6vqeyin n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p>Bir hadis\u0259ni d\u0259 xat\u0131rlay\u0131ram: m\u0259n nazir i\u015fl\u0259diyim d\u00f6vrd\u0259 Avropa \u015euras\u0131n\u0131n ba\u015f katibi Valter \u015evimmer Az\u0259rbaycana g\u0259lmi\u015fdi. Onun BDU kollektivi il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 bizim aliml\u0259r \u00e7ox emosional \u015f\u0259kild\u0259 ona sual verirdil\u0259r ki,\u00a0<strong>\u201cNiy\u0259 haqs\u0131zl\u0131\u011fa g\u00f6z yumursunuz? Niy\u0259 Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 sanksiyalar t\u0259tbiq etmirsiniz?\u201d<\/strong>. Valter \u015evimmer dedi:<strong>\u00a0\u201cG\u00f6r\u00fcr\u0259m, \u00e7ox \u0259s\u0259bl\u0259\u015firsiniz v\u0259 haql\u0131s\u0131n\u0131z. Amma tarix\u0259 bax\u0131n &#8211; \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 Strasburq \u015f\u0259h\u0259ri Almaniya il\u0259 Fransa aras\u0131nda \u0259n g\u0259rgin n\u00f6qt\u0259 idi. Bu g\u00fcn is\u0259 Avropa \u015euras\u0131n\u0131n binas\u0131 m\u0259hz orada yerl\u0259\u015fir, Almaniya v\u0259 Fransa raz\u0131la\u015f\u0131b ki, Strasburq bizim siyasi m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259 m\u0259rk\u0259zimiz olsun\u201d.\u00a0<\/strong>\u015evimmer dedi ki, vaxt g\u0259l\u0259c\u0259k, s\u0259rh\u0259dl\u0259r a\u00e7\u0131lacaq v\u0259 insanlar harada ist\u0259s\u0259l\u0259r, orada da ya\u015fayacaqlar. Dem\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, hadis\u0259l\u0259r onu g\u00f6st\u0259rir ki, s\u00fclh m\u00fcqavil\u0259si imzalanacaq, yollar v\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259r a\u00e7\u0131lacaq. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, erm\u0259nil\u0259r aras\u0131nda da s\u00fclh\u00fc, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anla\u015fman\u0131 ist\u0259y\u0259nl\u0259r var, laz\u0131m olan vaxtda onlar ortaya \u00e7\u0131xacaq.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Amma Rusiya buna imkan verm\u0259k ist\u0259mir&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 B\u0259li, bu da dan\u0131lmaz faktd\u0131r. Rusiya b\u00f6lg\u0259d\u0259 geosiyasi t\u0259sirini saxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. T\u0259k Rusiya yox, \u0130ran da imkan vermir. H\u0259r\u0259si ist\u0259yir ki, bu b\u00f6lg\u0259d\u0259n \u00f6z maraqlar\u0131na uy\u011fun n\u0259s\u0259 qazans\u0131n. \u00c7\u00fcnki iki y\u00fcz ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, h\u0259min d\u00f6vl\u0259tl\u0259r bu b\u00f6lg\u0259ni xalqlar\u0131 bir-birin\u0259 toqqu\u015fdurmaqla idar\u0259 edibl\u0259r, bundan \u00f6zl\u0259rin\u0259 q\u0259nim\u0259t g\u00f6t\u00fcr\u0259r\u0259k ya\u015fay\u0131blar. \u0130ndi d\u0259 bu sistemin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 ist\u0259mirl\u0259r. Ancaq v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fib. \u0130ndi Az\u0259rbaycan 30 il \u0259vv\u0259lki Az\u0259rbaycan deyil. M\u0259n son 50 il \u0259rzind\u0259 \u00e7ox \u015feyl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015f\u0259m, bir \u00e7ox hadis\u0259l\u0259rin canl\u0131 \u015fahidiy\u0259m. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnd\u0259 \u00e7ox ciddi m\u0259qamlar var idi v\u0259 o zaman Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 dedi ki, bu x\u0259tt Rusiyadan ke\u00e7m\u0259y\u0259c\u0259k. Bununla da, Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyinin bir n\u00f6v t\u0259m\u0259li at\u0131ld\u0131. Neft kontkraktlar\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si \u00e7ox ciddi hadis\u0259 idi v\u0259 h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik idi, bunu 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 ham\u0131 yax\u015f\u0131 bilirdi, hakimiyy\u0259td\u0259 olan h\u0259r k\u0259s d\u0259 bu m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri imzalama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131. Ancaq \u0259h\u0259miyy\u0259ti q\u0259d\u0259r d\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyi olan bu hadis\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 3-4 d\u0259f\u0259 hakimiyy\u0259t d\u0259yi\u015fikliyi oldu. M\u0259n xat\u0131rlay\u0131ram, Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 haz\u0131rlanan \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Rusiya bird\u0259n-bir\u0259 bunun \u0259leyhin\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131 v\u0259 s\u0259rt b\u0259yanatlar verdi. Do\u011frusu, he\u00e7 k\u0259s inanm\u0131rd\u0131 ki, m\u00fcqavil\u0259 imzalana bil\u0259r. Yaddan \u00e7\u0131xarmamal\u0131y\u0131q ki, \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin \u015f\u0259xsi n\u00fcfuzu, b\u00f6y\u00fck diplomatik ustal\u0131\u011f\u0131, siyasi s\u0259ri\u015ft\u0259si hesab\u0131na ba\u015f tutdu. Yax\u015f\u0131 yad\u0131mdad\u0131r ki, o m\u00fcqavil\u0259 imzalananda biz sevincd\u0259n k\u00f6vr\u0259lmi\u015fdik.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Z\u0259ng\u0259zur d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131lmas\u0131na \u00fcmidiniz varm\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 \u018flb\u0259tt\u0259! A\u00e7\u0131lacaq!<\/p>\n<p><strong>\u2013 Nec\u0259 olacaq bu proses?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 S\u00f6hb\u0259t orada 43 kilometrlik bir \u0259razid\u0259n gedir. \u0130ndi deyirl\u0259r ki, AB\u015e bu d\u0259hlizi 100 illik icar\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k ist\u0259yir. Amma t\u0259r\u0259fl\u0259r h\u0259l\u0259lik buna raz\u0131 deyill\u0259r. M\u0259nc\u0259, n\u00f6vb\u0259ti g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev bu m\u0259s\u0259l\u0259ni Pa\u015finyanla h\u0259ll ed\u0259c\u0259k. Bilirsiniz, indi m\u00fcxt\u0259lif f\u0259rziyy\u0259l\u0259r s\u0259sl\u0259ndirilir, insanlar\u0131 \u00e7a\u015f-ba\u015f sal\u0131rlar. Kim n\u0259 deyir desin, m\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, \u0259n d\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bilir. \u00d6z\u00fc demi\u015fk\u0259n, \u201cn\u0259yi, n\u0259 vaxt v\u0259 nec\u0259 etm\u0259li oldu\u011funu\u201d yax\u015f\u0131 bilir. El\u0259 bir anda g\u00f6r\u0259c\u0259yik ki, s\u0259n\u0259d imzalan\u0131b.<\/p>\n<p><strong>&#8211; E\u015fitmi\u015fik ki, 2000-ci ild\u0259 Siz Erm\u0259nistanda olmusunuz. Bu do\u011frudurmu?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; 2000-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259hsil naziri kimi Avropa \u015euras\u0131n\u0131n Erm\u0259nistanda ke\u00e7irdiyi t\u0259dbir\u0259 qat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131m. T\u0259dbird\u0259n sonra \u0130r\u0259vanda onlar\u0131n t\u0259hsil naziri, parlament s\u0259dri v\u0259 prezidenti il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fck. O zaman prezident Ko\u00e7aryan idi. D\u0259yirmi stol arxas\u0131nda s\u00f6hb\u0259t ed\u0259rk\u0259n m\u0259nd\u0259n n\u0259 arzulad\u0131\u011f\u0131m\u0131 soru\u015fdular. M\u0259n d\u0259 bildirdim ki, anadan oldu\u011fum k\u0259ndi g\u00f6rm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. M\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcr\u00fcc\u00fc, eyni zamanda m\u00fchafiz\u0259\u00e7i ay\u0131rd\u0131lar v\u0259 \u00f6z k\u0259ndimiz\u0259 getdim, evimizd\u0259 oldum. 1954-c\u00fc ild\u0259 tikilib ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015f evimiz 46 il m\u00fcdd\u0259tind\u0259 \u00f6z dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131 saxlam\u0131\u015fd\u0131&#8230;<\/p>\n<p><strong>\u2013 Evinizd\u0259 kim ya\u015fay\u0131rd\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 Ya\u015fl\u0131 bir qad\u0131n v\u0259 bir ki\u015fi ya\u015fay\u0131rd\u0131. H\u0259y\u0259timiz\u0259 baxd\u0131m, \u00e7ox d\u0259yi\u015fmi\u015fdi. B\u0259zi meyv\u0259 a\u011faclar\u0131 qurumu\u015fdu. H\u0259y\u0259td\u0259n bir q\u0259d\u0259r torpaq v\u0259 bulaqdan su g\u00f6t\u00fcrd\u00fcm. Q\u0259biristanl\u0131\u011fa da ba\u015f \u00e7\u0259kdim, u\u00e7mu\u015f q\u0259bir g\u00f6rm\u0259dim.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Sonra bunu Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 m\u0259ruz\u0259 etdinizmi?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 B\u0259li, m\u0259ruz\u0259 etdim. M\u0259n tarixd\u0259n m\u0259lumatl\u0131 biri kimi deyir\u0259m: ist\u0259nil\u0259n m\u00fcharib\u0259nin sonu s\u00fclhl\u0259 bitir. Bu m\u00fcharib\u0259 d\u0259 bitdi v\u0259 s\u00fclh olacaq.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Siz erm\u0259ni c\u0259miyy\u0259tini yax\u015f\u0131 tan\u0131y\u0131rs\u0131n\u0131z. Sizc\u0259, onlar yenid\u0259n ke\u00e7mi\u015f\u0259 qay\u0131da bil\u0259rmi? T\u0259hl\u00fck\u0259 varm\u0131 ki, revan\u015fist ideyalar ba\u015f qald\u0131rs\u0131n?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 B\u0259li, h\u0259l\u0259 d\u0259 revan\u015fist d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li q\u00fcvv\u0259l\u0259r, partiyalar var. M\u0259s\u0259l\u0259n, Da\u015fnaks\u00fctyun partiyas\u0131 \u00e7ox avant\u00fcrist b\u0259yanatlar verir. Amma Nikol Pa\u015finyan da var. Onun \u0259sli bizim \u0130cevan rayonundand\u0131r. Yax\u015f\u0131 xat\u0131rlay\u0131ram, 70-80-ci ill\u0259rd\u0259 onun \u0259misinin rayonun tan\u0131nm\u0131\u015f c\u0259rrah\u0131 kimi k\u0259ndimizin \u00fczd\u0259 olan insanlar\u0131 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri var idi. Pa\u015finyanla \u00fcz-\u00fcz\u0259 g\u0259ls\u0259m, bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri m\u00fctl\u0259q ona xat\u0131rladaram. Hesab edir\u0259m ki, Pa\u015finyan ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259n d\u00fczg\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259r \u00e7\u0131xarma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. N\u0259hay\u0259t, anlay\u0131r ki, dan\u0131\u015f\u0131qlardan ba\u015fqa yol yoxdur. Fransa v\u0259 Rusiya onu yenid\u0259n q\u0131z\u0131\u015fd\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fsa da, hiss olunur ki, Pa\u015finyan bu prosesd\u0259n qurtulmaq ist\u0259yir.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Pa\u015finyan el\u0259 d\u00fcn\u0259n dedi ki, \u201cka\u015f \u00e7oxdan dey\u0259rdim ki, Qaraba\u011f Az\u0259rbaycan\u0131n bir hiss\u0259sidir\u201d&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 B\u0259li, bu onun t\u0259r\u0259dd\u00fcdl\u0259rini arxada qoydu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Bu etiraf\u0131n \u00f6z\u00fc art\u0131q d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259sidir. \u0130ndi reall\u0131qlar\u0131 q\u0259bul etm\u0259yin vaxt\u0131d\u0131r. B\u0259lk\u0259 d\u0259 diplomatiyad\u0131r, yaxud xisl\u0259tin\u0259 yax\u015f\u0131 b\u0259l\u0259d oldu\u011fumuz erm\u0259nil\u0259rin n\u00f6vb\u0259ti fitn\u0259karl\u0131\u011f\u0131d\u0131r, ancaq ist\u0259yir\u0259m ki, s\u0259mimiyy\u0259t\u0259 inanam v\u0259 regionumuzda s\u00fclh, \u0259min-amanl\u0131q olsun! M\u0259nim bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00fcmidim var. Bu \u00fcmidin d\u0259 \u0259sas\u0131nda c\u0259nab Prezidentin apard\u0131\u011f\u0131 prinsipial v\u0259 milli maraqlara \u0259saslanan siyas\u0259t dayan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u2013 Erm\u0259nil\u0259r iddia edirl\u0259r ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131 yaratmaq, d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 \u0259razi iddias\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycanda da b\u0259zi ekspertl\u0259r t\u0259klif edirl\u0259r ki, \u0130cman\u0131n \u201cErm\u0259nistandan deportasiya olunmu\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n ictimai birliyi\u201d kimi adlanmas\u0131 beyn\u0259lxalq arenada \u0259l-qolumuzu a\u00e7ar. Bu t\u0259klif\u0259 m\u00fcnasib\u0259tiniz nec\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>\u2013 Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 m\u00f6vqeyim q\u0259tidir: ad art\u0131q qoyulub v\u0259 bu ad d\u0259yi\u015fdirilm\u0259m\u0259lidir. Bu insanlar sad\u0259c\u0259 olaraq gedib do\u011fulduqlar\u0131, ya\u015fad\u0131qlar\u0131 yerd\u0259 ya\u015famaq haqq\u0131n\u0131 ist\u0259yirl\u0259r. Burada \u0259razi iddias\u0131 yoxdur, h\u00fcquqi v\u0259 m\u0259n\u0259vi haqq\u0131n b\u0259rpas\u0131 var. \u018flb\u0259tt\u0259, Da\u015fnaks\u00fctyun kimi ekstremist q\u00fcvv\u0259l\u0259r bu proses\u0259 mane olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Onlar bu c\u00fcr t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r\u0259 aqressiv \u015f\u0259kild\u0259 reaksiya verirl\u0259r. Amma bu bizim yolumuzu d\u0259yi\u015fdirm\u0259m\u0259lidir. \u0130ndi m\u0259n inan\u0131ram ki, nec\u0259 ki, biz Qaraba\u011fa qay\u0131td\u0131q, el\u0259c\u0259 d\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131daca\u011f\u0131q. H\u0259tta t\u0259kc\u0259 qay\u0131tmaqla kifay\u0259tl\u0259nm\u0259dik \u2013 Qaraba\u011f\u0131 yenid\u0259n qurduq. B\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Biz yaln\u0131z torpaqlar\u0131 azad etm\u0259dik. Eyni zamanda, min ill\u0259rdir b\u00f6lg\u0259d\u0259 s\u00fclh v\u0259 sabitliy\u0259 mane olan, t\u00fcrk xalqlar\u0131 aras\u0131nda par\u00e7alanma yaratma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fan erm\u0259ni ideologiyas\u0131n\u0131 da if\u015fa etdik.<\/p>\n<p><strong>E.R\u00fcst\u0259mli<\/strong><\/p>\n<p><strong>E.B\u0259ym\u0259mm\u0259dli<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Misir M\u0259rdanov: \u201cQaraba\u011fa qay\u0131td\u0131q, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana da qay\u0131daca\u011f\u0131q\u201d\u00a0 Sabiq t\u0259hsil naziri, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, professor Misir M\u0259rdanov \u201cAzPolitika\u201d-ya m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n, Erm\u0259nistandan deportasiya olunmu\u015f soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n qay\u0131d\u0131\u015f h\u00fcququnun b\u0259rpas\u0131ndan,&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":49854,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[74],"tags":[],"class_list":["post-49853","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-musahib"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49853","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49853"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49853\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49855,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49853\/revisions\/49855"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/49854"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49853"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49853"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/azerbaycan.media\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49853"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}